De bezetene van Gadara

Markus 5:1-20 en Lukas 8:26-39 vertellen hoe de Heere Jezus aan de overkant van het meer van Galilea een man bevrijdde die bezeten was door vele onreine geesten. Mattheüs 8:28-34 vertelt dezelfde geschiedenis korter. Zij volgt direct op de nacht waarin Jezus de wind en de zee tot zwijgen bracht (zie Jezus kalmeert de storm). De man noemde zich Legio; over hem zelf leest u meer bij Legio.

Wat gebeurde er toen Jezus aan land ging?

Jezus en Zijn discipelen kwamen in het land der Gadarenen, dat volgens Lukas tegenover Galilea lag (Lukas 8:26). Zodra Jezus uit het schip stapte, kwam Hem een man tegemoet uit de graven. Hij had een onreine geest en woonde tussen de graven. Hij droeg al lange tijd geen kleren en bleef in geen huis (Lukas 8:27). Men had hem vaak met boeien en ketenen gebonden, maar hij trok de ketenen stuk en verbrijzelde de boeien. Niemand was machtig om hem te temmen. Nacht en dag was hij op de bergen en in de graven, roepend en zichzelf slaand met stenen (Markus 5:3-5).

Wat zei de bezetene tegen Jezus?

Toen de man Jezus van verre zag, liep hij naar Hem toe en viel voor Hem neer. Met een grote stem riep hij: "Wat heb ik met U te doen, Jezus, Gij Zone Gods, des Allerhoogsten"? En hij bezwoer Jezus bij God dat Hij hem niet zou pijnigen (Markus 5:7). Want Jezus had de onreine geest al geboden uit de man te gaan. Jezus vroeg naar zijn naam. Het antwoord was: "Mijn naam is Legio; want wij zijn velen" (Markus 5:9). Een legioen was een grote Romeinse legereenheid. Lukas legt uit dat er vele duivelen in hem gevaren waren (Lukas 8:30).

Wat gebeurde er met de kudde zwijnen?

De geesten smeekten Jezus dat Hij hen niet uit het land zou wegzenden, en volgens Lukas dat Hij hen niet in de afgrond zou laten gaan (Lukas 8:31). Op de berg weidde een grote kudde zwijnen. De duivelen baden of zij in die zwijnen mochten varen, en Jezus liet het hun terstond toe. De onreine geesten voeren uit de man in de zwijnen, en de kudde stortte zich van de steilte in de zee. Het waren er omtrent tweeduizend, en zij verdronken (Markus 5:13).

Hoe reageerden de Gadarenen op het wonder?

De herders vluchtten en vertelden het in de stad en op het land. De mensen kwamen kijken en zagen de man die het legioen gehad had, "zittende, en gekleed, en wel bij zijn verstand" (Markus 5:15). Lukas zegt dat hij aan de voeten van Jezus zat (Lukas 8:35). Toch werden de mensen bevreesd. Zij hoorden wat er met de bezetene en met de zwijnen gebeurd was, en begonnen Jezus te bidden dat Hij uit hun landpalen zou weggaan. Lukas zegt dat zij met grote vreze bevangen waren (Lukas 8:37). Jezus deed wat zij vroegen en ging terug naar het schip.

Wat deed de man nadat hij bevrijd was?

De man die bevrijd was, bad of hij bij Jezus mocht blijven. Maar Jezus zei: "Ga heen naar uw huis tot de uwen, en boodschap hun, wat grote dingen u de Heere gedaan heeft, en hoe Hij Zich uwer ontfermd heeft" (Markus 5:19). De man ging en begon in Dekapolis, de streek van de tien steden, te verkondigen wat Jezus aan hem gedaan had, en allen verwonderden zich (Markus 5:20). Zie ook de uitleg bij Markus 5.

De Statenvertaling spreekt in Markus 5:1 en Lukas 8:26 van het land der Gadarenen, en in Mattheüs 8:28 van het land der Gergesenen. Beide namen duiden de streek aan de overkant van het meer aan, tegenover Galilea. Waar het precies gebeurde, is niet met zekerheid te zeggen. Mattheüs noemt bovendien twee bezetenen, Markus en Lukas spreken van één man.

Dekapolis betekent tien steden. Het was een gebied met veel niet-Joodse inwoners. Dat er een grote kudde zwijnen weidde, past daarbij, want voor Israël was het zwijn onrein (Leviticus 11:7). Ook graven waren voor een Jood een onreine plaats: wie een graf aanraakte, was zeven dagen onrein (Numeri 19:16). De man leefde dus op een plaats die een Israëliet meed.

Een legioen was een eenheid van het Romeinse leger met duizenden soldaten. In een land dat door Rome bezet was, kende iedereen dat woord.

In deze geschiedenis toont de Heere Jezus Zijn macht over de boze geesten. Geen keten kon de man houden, maar op één woord van Jezus moest een heel legioen wijken. De geesten wisten Wie voor hen stond. Zij noemden Hem de Zoon van God, de Allerhoogste, en vroegen Hem om toestemming. Jakobus schrijft: "de duivelen geloven het ook, en zij sidderen" (Jakobus 2:19). Kennis van Wie Jezus is, is bij hen geen geloof, maar vrees voor het oordeel. Mattheüs laat hen vragen of Hij gekomen was om hen te pijnigen "voor den tijd" (Mattheüs 8:29).

Veel uitleggers leggen hier de lijn naar Jezus’ eigen woord dat niemand het huis van de sterke kan beroven, "indien hij niet eerst den sterke bindt" (Markus 3:27). Wie door mensen niet te binden was, wordt door Christus bevrijd. Johannes zegt het later zo: "Hiertoe is de Zoon van God geopenbaard, opdat Hij de werken des duivels verbreken zou" (1 Johannes 3:8). Meer daarover leest u bij het onderwerp demonen.

Opvallend is ook wat Jezus de man opdraagt. Hij moet vertellen wat de Heere aan hem gedaan heeft, en de man vertelt wat Jezus aan hem gedaan heeft (Markus 5:19-20). Bij Lukas staat zelfs: "wat grote dingen u God gedaan heeft" (Lukas 8:39). Wat Jezus deed, is het werk van God Zelf. Het is een werk van ontferming: Hij zocht een man op die in de graven woonde, op een plaats die anderen meden.

Zo werd een man uit Dekapolis een getuige onder zijn eigen volk. Later kwam Jezus opnieuw door die streek (Markus 7:31). Veel uitleggers zien in deze man een eerste teken dat het Evangelie ook voor de volken bestemd is.

Niemand is te ver weg voor de Heere Jezus. Deze man woonde tussen de graven, in een land waar men zwijnen hield, en vol onreine geesten. Toch kwam Jezus over het meer naar hem toe. Dat mag iedereen moed geven die denkt dat zijn leven te zeer in de war is om nog gered te worden. "De Zoon des mensen is gekomen, om te zoeken en zalig te maken, dat verloren was" (Lukas 19:10).

Bij Jezus komt een mens tot rust. De man die nacht en dag schreeuwde, zit nu aan Zijn voeten, gekleed en wel bij zijn verstand. Christus geeft geen tijdelijke kalmte, maar een nieuw leven onder Zijn gezag. Wie bij Hem schuilt, hoeft de boze machten niet te vrezen.

Het getuigenis begint thuis. De man wilde met Jezus mee, maar werd naar de zijnen gestuurd. Hij hoefde geen preek te houden, alleen te vertellen wat de Heere gedaan had en hoe Hij Zich over hem ontfermd had. Zo mogen ook wij in ons gezin en onze omgeving getuigen van wat God gedaan heeft.

De Gadarenen zagen het wonder en vroegen Jezus toch om te vertrekken, en Hij ging. Dat is een ernstige les. Wie de Heere Jezus wegstuurt, om welke reden ook, moet niet denken dat Hij Zich opdringt.