Gebed voor Dankbaarheid

Dit gebed vraagt iets anders dan de meeste gebeden over danken. Het spreekt niet alleen dank uit, het vraagt erom: "maak mijn hart dankbaar". Dat is een eerlijk gebed voor wie merkt dat alles gewoon geworden is - het huis, het werk, de gezondheid, de mensen aan tafel - en dat dankbaarheid daardoor stilletjes uit beeld is verdwenen.

De psalmen kennen die toestand. David spreekt in Psalm 103 zijn eigen ziel toe alsof zij niet vanzelf meewerkt: "Loof den HEERE, mijn ziel, en vergeet geen van Zijn weldaden" (Psalm 103:2). Vergeten is kennelijk het normale gedrag; danken moet worden opgeroepen. Wie zichzelf daartoe niet kan bewegen, mag God vragen het te doen.

Praktisch helpt het om de dank ergens aan vast te maken. Noem één ding dat u vandaag ontving en dat u niet zelf geregeld hebt, hoe klein ook: dat iemand belde, dat de trein reed, dat het pijnvrij was. Wie daarmee begint, merkt na een week dat er meer te zien is dan hij dacht.

Gaat het niet om sleur maar om echte tegenslag - ziekte, rouw, verlies van werk - dan past een ander gebed beter. Op deze site staat daarvoor het gebed voor dankbaarheid in moeilijke tijden, dat de dank uitspreekt zonder het verdriet weg te praten.

Opvallend aan het Nieuwe Testament is dat danken er in de gebiedende wijs staat. "En de vrede Gods heerse in uw harten ... en weest dankbaar" (Kolossenzen 3:15). Even verder: "al wat gij doet met woorden of met werken, doet het alles in de Naam van de Heere Jezus, dankende God en de Vader door Hem" (Kolossenzen 3:17). Paulus schrijft dat niet aan mensen die zich toevallig goed voelen.

Efeze 5:20 gaat nog een stap verder met "dankende te allen tijd over alle dingen God en den Vader". En Filippenzen 4:6 verbindt danken aan zorgen: "Weest in geen ding bezorgd; maar laat uw begeerten in alles, door bidden en smeken, met dankzegging bekend worden bij God." Dank is daar geen slotformule, maar de toon waarop u vraagt.

Dat een opdracht geen stemming is, maakt het gebed juist mogelijk. U hoeft niet te wachten tot het dankbare gevoel opkomt; u kunt beginnen met danken en merken dat het gevoel er soms achteraan komt. Omgekeerd geldt: dank die niet gevoeld wordt maar wel uitgesproken, is geen huichelarij, maar gehoorzaamheid.

Wel is nuchterheid geboden. "Dank God in alles" (1 Thessalonicenzen 5:18) betekent niet dat u God dankt vóór alles wat u overkomt, alsof kwaad goed genoemd moet worden. Het betekent dat er geen omstandigheid is waarin danken onmogelijk wordt. Binnen de kerken wordt over die grens verschillend gedacht; het onderscheid tussen "in alles" en "voor alles" helpt de meeste lezers verder.

Er is één verhaal in de evangeliën dat helemaal over danken gaat, en het loopt slecht af voor de meerderheid. Tien melaatse mannen worden genezen; één van hen keert terug, "met grote stemme God verheerlijkende", en valt aan Jezus’ voeten om Hem te danken (Lukas 17:15-16). De verteller voegt er droog aan toe dat het een Samaritaan was.

De vraag van Jezus blijft hangen: "Zijn niet de tien gereinigd geworden, en waar zijn de negen?" (vers 17). De negen deden niets verkeerds; zij gingen precies waarheen Hij hen gestuurd had. Zij vergaten alleen terug te komen. Dat is de gewoonste vorm van ondankbaarheid: niet ontkennen dat u iets ontving, maar er niet meer op terugkomen.

Voor het gebed betekent dit iets concreets. Bid niet alleen vooraf, maar ook achteraf. Wie bad om een goede uitslag, een geslaagd gesprek of herstel, doet er goed aan een moment vast te leggen waarop hij daarvoor terugkomt bij God - anders verdwijnt de verhoring in de drukte van de volgende week.

Tegen de teruggekeerde man zegt Jezus ten slotte: "Sta op, en ga heen; uw geloof heeft u behouden" (vers 19). Er valt over te discussiëren wat hij méér ontving dan de andere negen; wat vaststaat is dat danken hier bij geloven hoort en niet bij goede manieren.

Wie het moeilijk vindt om eigen woorden te vinden, heeft aan een vaste opbouw genoeg. Stap één: noem God zoals u Hem op dit moment aanspreekt - "Goede God", "Vader in de hemel", "Heere". De aanhef bepaalt de toon van de rest.

Stap twee: noem drie concrete zaken van vandaag. Niet "alles", maar drie dingen die u kunt aanwijzen. Psalm 103 doet precies dat: vergeving, genezing, verlossing, goedertierenheid, verzadiging (vers 3-5). Concreet danken is korter en eerlijker dan algemeen danken.

Stap drie: zeg wat u niet dankbaar kunt noemen. Dat hoort erbij. "Dit is zwaar en ik begrijp het niet" mag in hetzelfde gebed staan als de dank; de psalmen zetten die twee voortdurend naast elkaar. Wie dat overslaat, bidt gauw een gebed dat niet over zijn eigen leven gaat.

Stap vier: sluit af met een bede die verder kijkt dan uzelf - dat u iets van wat u ontving doorgeeft, of dat iemand anders vandaag ook goeds ontvangt. Psalm 107 begint met "Looft den HEERE, want Hij is goed" en roept daarna anderen op hetzelfde te zeggen (vers 1-2). Dankbaarheid blijft in de Bijbel zelden bij één persoon.