Hiskia bidt in de tempel

De geschiedenis van Hiskia en Sanherib staat in 2 Koningen 18 en 19, en bijna gelijk in Jesaja 36 en 37. Samaria is gevallen en het rijk van de tien stammen is door Assyrië weggevoerd. Nu staat hetzelfde rijk voor Jeruzalem. Koning Hiskia (in de Statenvertaling Hizkia) had de afgoderij uit Juda weggedaan en zelfs de koperen slang van Mozes verbrijzeld, omdat het volk ervoor rookte. Van hem staat: "Hij betrouwde op den HEERE, den God Israëls" (2 Koningen 18:5).

Waarom trok Sanherib op tegen Jeruzalem?

Hiskia had zich losgemaakt van de koning van Assyrië en diende hem niet meer (2 Koningen 18:7). In het veertiende jaar van Hiskia nam Sanherib alle vaste steden van Juda in. Hiskia liet hem in Lachis weten: "Ik heb gezondigd, keer af van mij" (2 Koningen 18:14). Hij betaalde driehonderd talenten zilver en dertig talenten goud en sneed daarvoor zelfs het goud van de tempeldeuren. Toch zond Sanherib drie hoge dienaren, Tartan, Rabsaris en Rabsake, met een zwaar leger naar Jeruzalem (2 Koningen 18:15-17).

Wat riep Rabsake tegen het volk op de muur?

Rabsake bespotte het vertrouwen van Hiskia: "Wat vertrouwen is dit, waarmede gij vertrouwt" (2 Koningen 18:19)? Egypte noemde hij een gebroken rietstaf, en de HEERE zou de stad ook niet redden. Toen de gezanten van Hiskia vroegen of hij Syrisch wilde spreken, riep hij juist in het Joods, zodat het volk op de muur het verstond. De goden van Hamath, Arpad en Samaria hadden hun land toch ook niet gered (2 Koningen 18:33-35)? Het volk zweeg, want de koning had dat bevolen.

Hoe bad Hiskia toen Sanherib Jeruzalem bedreigde?

Hiskia scheurde zijn klederen, bedekte zich met een zak en ging in het huis van de HEERE. Hij vroeg de profeet Jesaja om te bidden voor het overblijfsel. Jesaja liet antwoorden: "Vrees niet voor de woorden, die gij gehoord hebt" (2 Koningen 19:6). Daarna stuurde Sanherib een brief met dezelfde spot. Hiskia las hem, ging naar de tempel en spreidde hem uit voor het aangezicht van de HEERE. Hij bad tot de God Die hemel en aarde gemaakt heeft: "Nu dan, HEERE, onze God, verlos ons toch uit zijn hand; zo zullen alle koninkrijken der aarde weten, dat Gij, HEERE, alleen God zijt" (2 Koningen 19:19).

Hoe redde God Jeruzalem van Sanherib?

Door Jesaja liet de HEERE weten dat Hij het gebed had gehoord. Sanherib had niet alleen Hiskia gehoond, maar de Heilige Israëls. Sanherib zou de stad niet binnenkomen en er geen pijl in schieten: "Want Ik zal deze stad beschermen, om die te verlossen, om Mijnentwil, en om Davids, Mijns knechts wil" (2 Koningen 19:34). In die nacht sloeg de Engel des HEEREN in het leger van Assyrië honderdvijfentachtigduizend man. Sanherib keerde terug naar Nineve. Later, toen hij zich in het huis van zijn god Nisroch neerboog, doodden twee van zijn zonen hem met het zwaard (2 Koningen 19:35-37).

Assyrië was in die tijd de grootmacht van het Midden-Oosten; Sanherib regeerde vanuit Nineve (2 Koningen 19:36). De Bijbel noemt alleen het veertiende jaar van Hiskia; meestal wordt de veldtocht in 701 voor Christus gedateerd. Sanherib liet de inname van Lachis afbeelden op reliëfs in zijn paleis. In zijn eigen verslag, onder meer op het zogenoemde Taylor-prisma, zegt hij dat hij Hiskia in Jeruzalem opsloot als een vogel in een kooi. Dat hij de stad innam, zegt hij niet. Rabsake is waarschijnlijk geen naam, maar de titel van een hoge Assyrische ambtenaar. 2 Kronieken 32 vertelt dezelfde geschiedenis korter en voegt toe dat Hiskia de bronnen buiten de stad liet dichtmaken.

In 2 Koningen 19 gaat de strijd niet in de eerste plaats tussen twee koningen, maar tussen de levende God en de spot van een mens. Rabsake zette de HEERE op één lijn met de goden van Hamath en Arpad. Hiskia beleed in zijn gebed het verschil: die goden waren "het werk van mensenhanden, hout en steen" (2 Koningen 19:18), maar de HEERE heeft hemel en aarde gemaakt. Zijn vraag om redding heeft Gods eer als doel: dat alle koninkrijken zouden weten dat Hij alleen God is.

Het antwoord van God laat zien dat Hij ook over Assyrië regeert. Hij had zelf bepaald dat Sanherib vaste steden zou verwoesten (2 Koningen 19:25), en Hij zegt: "Ik weet uw zitten, en uw uitgaan, en uw inkomen, en uw woeden tegen Mij" (2 Koningen 19:27). De redding komt zonder strijd van Juda, in één nacht, door de Engel des HEEREN.

God redde de stad "om Mijnentwil, en om Davids, Mijns knechts wil" (2 Koningen 19:34). Hij hield vast aan Zijn belofte dat het huis en koninkrijk van David bestendig zouden zijn (2 Samuël 7:16). Die trouw wijst vooruit naar de Zoon van David, de Heere Jezus, aan Wie God "den troon van Zijn vader David" geeft (Lukas 1:32). De Bijbel verzwijgt niet dat Hiskia eerst schatting betaalde. Jeruzalem bleef niet staan door de trouw van Hiskia, maar door de trouw van God.

Wij mogen met wat ons bedreigt naar God gaan. Hiskia las de brief en spreidde hem uit voor het aangezicht van de HEERE. Hij legde de zaak niet weg en loste haar niet zelf op, maar bracht haar bij God. Zo leert Paulus de gemeente haar begeerten "door bidden en smeken, met dankzegging bekend worden bij God" (Filippenzen 4:6). Het gebed is geen laatste redmiddel, maar de eerste plaats waar wij heen mogen.

Gebed zoekt Gods eer. Hiskia begon niet bij zijn eigen nood, maar bij Wie God is: de Schepper, de enige God van alle koninkrijken. Zijn vraag om redding liep uit op het verlangen dat de volken de HEERE zouden kennen. Zo leert de Heere Jezus ons bidden: eerst "Uw Naam worde geheiligd" (Mattheüs 6:9).

De spot van mensen heeft niet het laatste woord. Rabsake vroeg wat dat voor een vertrouwen was. God antwoordde door Jesaja: "Vrees niet". Ook nu klinken stemmen die het vertrouwen op God dwaas noemen. De HEERE hoort die woorden, en Hij antwoordt op Zijn tijd en op Zijn wijze.