Elisa en het vurige leger

De geschiedenis van Elisa en het vurige leger staat in 2 Koningen 6:8-23, in een tijd van oorlog tussen Syrië en Israël. Zij laat zien hoe de HEERE Zijn profeet Elisa beschermde en hoe een vijandelijk leger met brood en water naar huis ging.

Waarom stuurde de koning van Syrië een leger naar Dothan?

De koning van Syrië overlegde met zijn dienaren waar hij zijn legerplaats zou opslaan. Maar telkens liet de man Gods de koning van Israël weten dat hij die plaats moest mijden, omdat de Syriërs daar lagen. De koning van Israël was er op zijn hoede, en dat niet één of twee keer (2 Koningen 6:8-10). De koning van Syrië werd onrustig en zocht een verrader onder zijn mannen. Een van zijn dienaren zei dat het Elisa was, de profeet in Israël, die de koning van Israël zelfs de woorden doorgaf "die gij in uw binnenste slaapkamer spreekt" (2 Koningen 6:12). De koning hoorde dat Elisa in Dothan was. Hij stuurde paarden, wagens en een groot leger, dat ’s nachts kwam en de stad omsingelde (2 Koningen 6:13-14).

Hoe zag de knecht van Elisa de vurige paarden en wagens?

De dienaar van Elisa stond vroeg op, ging naar buiten en zag het leger rond de stad. Hij riep: "Ach, mijn heer, hoe zullen wij doen" (2 Koningen 6:15)? Elisa antwoordde: "Vrees niet; want die bij ons zijn, zijn meer, dan die bij hen zijn" (2 Koningen 6:16). Toen bad hij: "HEERE, open toch zijn ogen, dat hij zie" (2 Koningen 6:17). De HEERE opende de ogen van de jongen, en hij zag dat de berg vol vurige paarden en wagens was, rondom Elisa.

Hoe bracht Elisa de Syriërs naar Samaria?

Toen de Syriërs naar hem toe kwamen, bad Elisa de HEERE om dit volk met verblindheden te slaan. God deed het, "naar het woord van Elisa" (2 Koningen 6:18). Elisa zei tegen hen dat dit de weg en de stad niet waren, en dat hij hen zou leiden naar de man die zij zochten. Hij bracht hen naar Samaria, de hoofdstad van Israël. Daar bad hij dat de HEERE hun ogen zou openen, en zij zagen dat zij midden in Samaria stonden (2 Koningen 6:19-20).

Wat deed de koning van Israël met de gevangen Syriërs?

De koning van Israël vroeg: "Zal ik hen slaan? Zal ik hen slaan, mijn vader" (2 Koningen 6:21)? Elisa zei dat hij dat niet mocht. Hij vroeg of de koning dan ook mensen zou doden die hij met zijn eigen zwaard en boog gevangen had. "Zet hun brood en water voor, dat zij eten en drinken, en tot hun heer trekken" (2 Koningen 6:22). De koning gaf hun een grote maaltijd en liet hen gaan. Het gedeelte eindigt met de zin: "Zo kwamen de benden der Syriërs niet meer in het land van Israël" (2 Koningen 6:23).

Dothan lag ten noorden van Samaria. Daar vond Jozef eeuwen eerder zijn broers (Genesis 37:17). De koning van Israël wordt in dit gedeelte niet bij naam genoemd. Veel uitleggers denken aan Joram, de zoon van Achab (2 Koningen 3:1), maar zeker is dat niet. Volgens de gangbare berekening speelt de geschiedenis in de negende eeuw voor Christus; de Bijbel geeft geen jaartal.

Het woord "verblindheden" staat ook in Genesis 19:11, bij de mannen van Sodom. Omdat de Syriërs Elisa konden volgen, denken veel uitleggers aan een verwarring van het zien en niet aan volledige blindheid. Direct na vers 23 belegert Benhadad met zijn hele leger Samaria (2 Koningen 6:24). Veel uitleggers lezen vers 23 zo: de benden, de rondtrekkende troepen, vielen niet meer binnen; het beleg van vers 24 was een veldtocht van het hele leger.

In 2 Koningen 6 is de HEERE de handelende. Geen plan van de koning van Syrië blijft voor Hem verborgen, ook niet wat in een slaapkamer wordt gezegd. Hij omringt Zijn profeet met vurige paarden en wagens, Hij opent en sluit ogen, en Hij zet een vijandelijk leger aan tafel.

De vurige paarden en wagens doen denken aan de vurige wagen bij de hemelvaart van Elia (2 Koningen 2:11). Elisa riep toen: "wagen Israëls en zijn ruiteren" (2 Koningen 2:12), en koning Joas zei later hetzelfde bij het sterfbed van Elisa (2 Koningen 13:14). De werkelijke bescherming van Israël waren niet de strijdwagens, maar de HEERE en Zijn woord door de profeet. De Psalm zegt: "De Engel des HEEREN legert Zich rondom degenen, die Hem vrezen, en rukt hen uit" (Psalm 34:8). De Bijbel noemt de engelen "gedienstige geesten, die tot dienst uitgezonden worden" (Hebreeën 1:14).

De situatie veranderde niet toen de knecht zijn ogen opende; zijn zien veranderde. Geloof ziet niet minder vijanden, maar het ziet ook God. Daarna laat de geschiedenis zien wat Spreuken 25:21 zegt: de vijand brood en water geven. Paulus haalt dat aan in Romeinen 12:20-21 en besluit: "overwint het kwade door het goede". Waar Elisa door het hemelse leger beschermd werd, liet de Heere Jezus Zich niet beschermen, hoewel Zijn Vader Hem meer dan twaalf legioenen engelen kon geven; Hij liet Zich gevangennemen om de Schriften te vervullen (Mattheüs 26:53-54).

God is dichterbij dan wij zien. Elisa bad niet dat het leger zou verdwijnen, maar dat zijn knecht zou zien wat er al was. Wie bang is, mag de HEERE vragen om ogen die zien wat Hij belooft. Het "Vrees niet" van Elisa rust niet op wat de knecht zag, maar op de HEERE, Die er met Zijn vurige paarden en wagens al was. "Zo God voor ons is, wie zal tegen ons zijn" (Romeinen 8:31)?

Het gebed staat in het midden van deze geschiedenis. Elisa bad drie keer, en drie keer deed de HEERE wat hij vroeg. Dat maakt het gebed niet tot een middel om God te sturen. Het laat zien dat God Zijn werk doet door het gebed van Zijn kinderen heen.

God leert ons de vijand goed te doen. De koning van Israël had de Syriërs in zijn macht, maar de overwinning was van de HEERE, niet van hem. Daarom kregen zij brood en water. Wie ons kwaad wil, mogen wij goed doen, omdat God ons eerst goed deed toen wij Zijn vijanden waren (Romeinen 5:10).