Abram en Lot gaan uit elkaar

Genesis 13 vertelt hoe Abram en zijn neef Lot uit elkaar gingen, kort nadat zij uit Egypte waren teruggekeerd in het land dat God aan Abram had beloofd. Lot was de zoon van Abrams broer Haran (Genesis 11:27).

Waarom kregen de herders van Abram en Lot ruzie?

Abram was vanwege een zware hongersnood naar Egypte gegaan (Genesis 12:10). Nu trok hij terug naar de plaats tussen Bethel en Ai, waar hij eerder een altaar had gebouwd, en daar riep hij opnieuw de Naam van de HEERE aan (Genesis 13:4). Abram was zeer rijk aan vee, zilver en goud. Ook Lot had schapen, runderen en tenten. Het land kon hen niet samen dragen, want hun bezit was te groot. Zo ontstond er twist tussen de herders van Abram en de herders van Lot. De tekst voegt eraan toe dat toen ook de Kanaänieten en Ferezieten in dat land woonden (Genesis 13:7).

Wat zei Abram tegen Lot?

Abram nam het initiatief tot vrede: "Laat toch geen twisting zijn tussen mij en tussen u, en tussen mijn herders en tussen uw herders; want wij zijn mannen broeders" (Genesis 13:8). Broeders betekent hier familie; ook Genesis 14:14 noemt Lot Abrams broeder. Daarna deed Abram een voorstel. Het hele land lag voor hen open, en Lot mocht kiezen. Ging Lot naar links, dan ging Abram naar rechts, en andersom (Genesis 13:9). Abram was de oom van Lot, en aan hem had de HEERE het land beloofd (Genesis 12:7). Toch liet hij de keuze aan Lot.

Waarom koos Lot de vlakte van de Jordaan?

De Bijbel vertelt wat Lot zag: "En Lot hief zijn ogen op, en hij zag de ganse vlakte der Jordaan, dat zij die geheel bevochtigde" (Genesis 13:10). Het land was er overal bevloeid, als de hof van de HEERE en als Egypteland. De verteller voegt eraan toe dat dit was voordat de HEERE Sodom en Gomorra verdierf. Lot koos de hele vlakte en trok naar het oosten. Hij woonde in de steden van de vlakte en zette zijn tenten op tot aan Sodom. Daarna staat er: "En de mannen van Sodom waren boos, en grote zondaars tegen den HEERE" (Genesis 13:13). Wat Lot daarvan wist of dacht, zegt de tekst niet.

Wat beloofde God aan Abram na het afscheid van Lot?

Toen Lot weg was, sprak de HEERE tot Abram. Abram moest zijn ogen opheffen en naar alle kanten kijken (Genesis 13:14). Lot had zijn ogen opgeheven en voor zichzelf gekozen; nu liet God Abram zien wat Hij zou geven: "Want al dit land, dat gij ziet, zal Ik u geven, en aan uw zaad, tot in eeuwigheid" (Genesis 13:15). Abrams nageslacht zou zo talrijk worden als het stof van de aarde, en Abram mocht het land doorwandelen in zijn lengte en in zijn breedte. Daarna trok Abram met zijn tenten naar de eikenbossen van Mamre bij Hebron, en daar bouwde hij een altaar voor de HEERE (Genesis 13:18).

Bethel en Ai lagen in het bergland van Kanaän; de vlakte van de Jordaan lag lager, naar het oosten. Waar Sodom precies lag, is onzeker. Veel uitleggers zoeken de steden van de vlakte bij de zuidkant van de Dode Zee, maar dat is niet bewezen. Zoar, dat Genesis 13:10 noemt, is de stad waar Lot later naartoe vluchtte (Genesis 19:22). Later werd Lot, die toen in Sodom woonde, gevangengenomen en door Abram bevrijd (Genesis 14:12-16).

Genesis 13 begint en eindigt bij een altaar: in Genesis 13:4 roept Abram de Naam van de HEERE aan, en in Genesis 13:18 bouwt hij de HEERE een altaar. Daartussen staat een keuze over het land. Abram hoefde het land niet voor zichzelf veilig te stellen, want de HEERE had het hem al beloofd. Daarom kon hij Lot laten kiezen. Hebreeën 11 zegt dat Abraham door het geloof als vreemdeling in het land der belofte woonde, in tenten, want "hij verwachtte de stad, die fondamenten heeft, welker Kunstenaar en Bouwmeester God is" (Hebreeën 11:10).

Lot koos op wat hij zag. De tekst zet die keuze direct naast de opmerking over de mannen van Sodom, en daarna naast de belofte aan Abram. Lot nam wat voor ogen lag; Abram ontving wat God gaf. Toch schrijft de Bijbel Lot niet af. God redde hem later uit Sodom, omdat Hij "aan Abraham gedacht" had (Genesis 19:29), en Petrus noemt hem "den rechtvaardigen Lot" (2 Petrus 2:7). Hoe dat verder ging, leest u bij Abraham bidt voor Sodom.

De belofte gold Abram "en aan uw zaad" (Genesis 13:15). Paulus schrijft over de beloften aan Abraham en zijn zaad: "hetwelk is Christus" (Galaten 3:16). De belofte aan Abram en zijn zaad wijst vooruit naar Christus. Paulus noemt Abraham zelfs "een erfgenaam der wereld" (Romeinen 4:13). De Heere Jezus noemt de zachtmoedigen zalig, "want zij zullen het aardrijk beerven" (Mattheüs 5:5). Zie ook de uitleg bij Genesis 13.

Wie op Gods belofte rust, hoeft niet te vechten om het beste deel. Abram kon de keuze uit handen geven, omdat het land hem door de HEERE was toegezegd. Dat maakt ook ons vrij om ruimte te geven aan een ander. Paulus vraagt de gemeente in Korinthe of zij niet liever ongelijk willen lijden dan met elkaar te procederen (1 Korinthe 6:7).

Nadat Lot van hem gescheiden was, kwam de HEERE naar Abram toe (Genesis 13:14). Abram had de eerste stap naar vrede gezet en de reden genoemd: zij waren familie. De Heere Jezus zegt: "Zalig zijn de vreedzamen; want zij zullen Gods kinderen genaamd worden" (Mattheüs 5:9). Ruzie in een gezin of gemeente is niet onschuldig. Genesis 13:7 noemt in één adem de twist en de Kanaänieten en Ferezieten die in het land woonden. Veel uitleggers zien daarin dat de heidenen de twist zagen; anderen lezen het als reden waarom het land te krap was. Lees ook over vrede.

God ziet verder dan wij. Lot zag een vruchtbare vlakte; de tekst noemt meteen de zonde van Sodom. Ook wij kiezen vaak op wat voor ogen is. De vraag is niet alleen wat het oplevert, maar of wij daar de HEERE kunnen dienen: "Maar zoekt eerst het Koninkrijk Gods en Zijn gerechtigheid" (Mattheüs 6:33).