Kinderen stellen deze vraag op school, en volwassenen zijn er ook wel eens benieuwd naar: hoeveel wonderen deed Jezus eigenlijk? Wie gaat tellen, merkt dat het antwoord afhangt van de manier van tellen. En wie de verhalen leest, merkt dat de evangelisten minder met het aantal bezig zijn dan met de vraag Wie deze wonderen deed.
Hoeveel wonderen deed Jezus volgens de Bijbel?
De vier evangeliën beschrijven ongeveer vijfendertig afzonderlijke wonderen van Jezus. Lijsten in boeken en op internet komen meestal uit tussen de dertig en de veertig. Dat verschil komt voort uit keuzes bij het tellen, en zegt niets over onzekerheid in de Bijbel:
- Hetzelfde wonder staat vaak in meer evangeliën. Telt u de spijziging van de vijfduizend één keer of vier keer?
- Soms is het de vraag of twee verhalen over hetzelfde voorval gaan of over twee verschillende, zoals bij de genezing van blinden bij Jericho.
- Telt u ook gebeurtenissen mee als de verheerlijking op de berg, of Jezus' eigen opstanding?
- De evangeliën vatten veel samen: Jezus genas 'alle ziekte en alle kwale onder het volk' (Mattheüs 4:23). Die genezingen zijn niet afzonderlijk te tellen.
Belangrijker dan het precieze getal is wat Johannes zelf zegt: 'Jezus dan heeft nog wel vele andere tekenen in de tegenwoordigheid Zijner discipelen gedaan, die niet zijn geschreven in dit boek' (Johannes 20:30). Aan het slot van zijn evangelie voegt hij eraan toe dat de wereld de boeken niet zou kunnen bevatten als alles beschreven werd (Johannes 21:25). De beschreven wonderen zijn dus een keuze uit veel meer.
Welke wonderen deed Jezus?
De wonderen van Jezus laten zich in vier groepen verdelen:
- Genezingen: blinden, doven, verlamden, melaatsen en een vrouw die twaalf jaar bloedvloeiing had. Dit is de grootste groep.
- Uitdrijvingen van boze geesten: onder meer de bezetene in de synagoge te Kapernaüm en de man in het land der Gadarenen.
- Opwekkingen uit de dood: de dochter van Jaïrus, tegen wie Jezus zei 'Talitha kumi!' (Markus 5:41), de jongeling te Naïn (Lukas 7:14) en Lazarus, die al vier dagen in het graf lag.
- Wonderen in de natuur: het stillen van de storm, het lopen over het water, de spijziging van de vijfduizend en van de vierduizend, en de wonderbare visvangst.
Na het stillen van de storm vroegen de discipelen verbaasd: 'Wie is toch Deze, dat ook de wind en de zee Hem gehoorzaam zijn?' (Markus 4:41). Dat is precies de vraag die de wonderen willen oproepen.
Wat was het eerste wonder van Jezus?
Het eerste wonder dat de Bijbel noemt, is het veranderen van water in wijn op de bruiloft te Kana. Johannes schrijft: 'Dit beginsel der tekenen heeft Jezus gedaan te Kana in Galilea, en heeft Zijn heerlijkheid geopenbaard; en Zijn discipelen geloofden in Hem' (Johannes 2:11). Het verhaal leest u bij de bruiloft te Kana, en de achtergrond in de uitleg van Johannes 2.
Johannes noemt de wonderen bij voorkeur tekenen: ze wijzen naar iets voorbij zichzelf. Uitleggers tellen in zijn evangelie doorgaans zeven tekenen uit Jezus' openbare optreden: water in wijn (hoofdstuk 2), de genezing van de zoon van een hoveling (hoofdstuk 4), de genezing van een verlamde bij het badwater Bethesda (hoofdstuk 5), de spijziging van de vijfduizend en het lopen over het water (hoofdstuk 6), de genezing van de blindgeborene (hoofdstuk 9) en de opwekking van Lazarus (hoofdstuk 11). Sommige uitleggers tellen de visvangst na de opstanding (hoofdstuk 21) als achtste.
Waarom deed Jezus wonderen?
Jezus deed geen wonderen om indruk te maken of om mensen te dwingen tot geloof. Toen de Farizeeën een teken eisten, weigerde Hij (Mattheüs 12:39), en in Nazareth deed Hij er weinig vanwege hun ongeloof (Mattheüs 13:58). Zijn wonderen hadden een doel.
Ze waren in de eerste plaats tekenen dat het Koninkrijk van God gekomen was. Toen Johannes de Doper vanuit de gevangenis vroeg of Jezus de Messias was, wees Jezus op Zijn werken: 'De blinden worden ziende, en de kreupelen wandelen; de melaatsen worden gereinigd, en de doven horen; de doden worden opgewekt, en den armen wordt het Evangelie verkondigd' (Mattheüs 11:5). Daarmee verwees Hij naar de profetie van Jesaja, dat in de tijd van het heil de ogen van blinden geopend zouden worden en de kreupele zou springen als een hert (Jesaja 35:5-6).
In de tweede plaats bevestigden ze wie Hij was. Petrus zei op de Pinksterdag dat Jezus de Nazarener 'een Man van God, onder ulieden betoond door krachten, en wonderen, en tekenen' (Handelingen 2:22) was. En in de derde plaats lieten ze Zijn barmhartigheid zien: telkens lezen we dat Hij innerlijk met ontferming bewogen werd over de zieken en de schare (Mattheüs 14:14).
Het grootste wonder van alle is de opstanding van Jezus Zelf. Daarin komt alles samen waar de andere wonderen naar wezen: de overwinning op zonde, ziekte en dood. Of God ook vandaag nog wonderen doet, is een eigen vraag; die leest u bij gebeuren er nog wonderen. Een overzicht van wat de Bijbel breder over wonderen zegt, vindt u bij wonderen in de Bijbel, en uw kennis testen kan met de quiz over de wonderen van Jezus.
Wat zeggen de belijdenisgeschriften?
De belijdenisgeschriften tellen de wonderen niet. Ze zeggen wel Wie ze deed. Artikel 19 van de Nederlandse Geloofsbelijdenis belijdt dat Christus waarachtig God en waarachtig mens is in één Persoon: waar God, om door Zijn kracht de dood te overwinnen, en waar mens, om voor ons te kunnen sterven. In de wonderen ziet u die Goddelijke kracht, in Zijn honger, vermoeidheid en tranen de echte mens.
In Zondag 12 van de Heidelbergse Catechismus heet Christus onze hoogste Profeet en Leraar, onze enige Hogepriester en onze eeuwige Koning (vraag 31). De wonderen laten iets zien van dat koningschap: Hij heerst over ziekte, boze geesten, natuur en dood. Daarom zijn het voortekenen van het Koninkrijk dat Hij komt voltooien, geen losse kunststukjes.
'Maar deze zijn geschreven, opdat gij gelooft, dat Jezus is de Christus, de Zone Gods' (Johannes 20:31)