Kort Begrip les 7: Heilige Geest en kerk
In het kort
Les 7 van het Kort Begrip gaat over de Heilige Geest en de kerk. De Geest is waarachtig God en brengt het werk van Christus in het hart. Christus vergadert Zich een gemeente door Zijn Geest en Woord, en schenkt haar vergeving, opstanding en eeuwig leven.
De vragen en antwoorden van Kort Begrip, les 7
39. Wat gelooft gij van den Heiligen Geest?
Antw.Dat Hij te zamen met den Vader en den Zoon waarachtig, eeuwig God is, en dat Hij mij van den Vader door Christus gegeven zijnde, wederbaart, in alle waarheid leidt, mij troost, en in eeuwigheid bij mij zal blijven.
Bewijsteksten: Handelingen 5:3-4; 1 Korinthe 12:11; Galaten 4:6; Johannes 6:63; Johannes 14:26; Handelingen 9:31; Johannes 14:16-17
- Handelingen 5:3-4 En Petrus zeide: Ananias, waarom heeft de satan uw hart vervuld, dat gij den Heiligen Geest liegen zoudt, en onttrekken van den prijs des lands? Zo het gebleven ware, bleef het niet uw, en verkocht zijnde, was het niet in uw macht? Wat is het, dat gij deze daad in uw hart hebt voorgenomen? Gij hebt den mensen niet gelogen, maar Gode.
- 1 Korinthe 12:11 Doch deze dingen alle werkt een en dezelfde Geest, delende aan een iegelijk in het bijzonder, gelijkerwijs Hij wil.
- Galaten 4:6 En overmits gij kinderen zijt, zo heeft God den Geest Zijns Zoons uitgezonden in uw harten, Die roept: Abba, Vader!
- Johannes 6:63 De Geest is het, Die levend maakt; het vlees is niet nut. De woorden, die Ik tot u spreek, zijn geest en zijn leven.
- Johannes 14:26 Maar de Trooster, de Heilige Geest, Welken de Vader zenden zal in Mijn Naam, Die zal u alles leren, en zal u indachtig maken alles, wat Ik u gezegd heb.
- Handelingen 9:31 De Gemeenten dan, door geheel Judea, en Galilea, en Samaria, hadden vrede, en werden gesticht; en wandelende in de vreze des Heeren, en de vertroosting des Heiligen Geestes, werden vermenigvuldigd.
- Johannes 14:16-17 En Ik zal den Vader bidden, en Hij zal u een anderen Trooster geven, opdat Hij bij u blijve in der eeuwigheid; Namelijk den Geest der waarheid, Welken de wereld niet kan ontvangen; want zij ziet Hem niet, en kent Hem niet; maar gij kent Hem; want Hij blijft bij ulieden, en zal in u zijn.
Noot. De kopieerbron drukt 'Joh. 6:53' bij de woorden 'De Geest is het die levend maakt'; die staan in Johannes 6:63.
40. Wat gelooft gij van de Heilige Algemeene Kerk?
Antw.Dat de Zone Gods, uit het gansche menschelijke geslacht, de uitverkorenen ten eeuwigen leven door Zijnen Geest en Zijn Woord Zich tot eene Gemeente vergadert, waarvan ik geloof, dat ik een levend lidmaat ben en eeuwig zal blijven.
Bewijsteksten: Openbaring 5:9; Romeinen 1:6; Romeinen 8:30; Handelingen 16:14; Kolossenzen 3:15; Johannes 10:28; 1 Petrus 2:5; Mattheüs 16:18
- Openbaring 5:9 En zij zongen een nieuw lied, zeggende: Gij zijt waardig dat boek te nemen, en zijn zegelen te openen; want Gij zijt geslacht, en hebt ons Gode gekocht met Uw bloed, uit alle geslacht, en taal, en volk, en natie;
- Romeinen 1:6 Onder welken gij ook zijt, geroepenen van Jezus Christus!)
- Romeinen 8:30 En die Hij te voren verordineerd heeft, dezen heeft Hij ook geroepen; en die Hij geroepen heeft, dezen heeft Hij ook gerechtvaardigd; en die Hij gerechtvaardigd heeft, dezen heeft Hij ook verheerlijkt.
- Handelingen 16:14 En een zekere vrouw, met name Lydia, een purperverkoopster, van de stad Thyatira, die God diende, hoorde ons; welker hart de Heere heeft geopend, dat zij acht nam op hetgeen van Paulus gesproken werd.
- Kolossenzen 3:15 En de vrede Gods heerse in uw harten, tot welken gij ook geroepen zijt in een lichaam; en weest dankbaar.
- Johannes 10:28 En Ik geef hun het eeuwige leven; en zij zullen niet verloren gaan in der eeuwigheid, en niemand zal dezelve uit Mijn hand rukken.
- 1 Petrus 2:5 Zo wordt gij ook zelven, als levende stenen, gebouwd tot een geestelijk huis, tot een heilig priesterdom, om geestelijke offeranden op te offeren, die Gode aangenaam zijn door Jezus Christus.
- Mattheüs 16:18 En Ik zeg u ook, dat gij zijt Petrus, en op deze petra zal Ik Mijn gemeente bouwen, en de poorten der hel zullen dezelve niet overweldigen.
41. Waar vergadert Hij deze Kerk?
Antw.Daar men Gods woord recht predikt, en de heilige Sacramenten bedient naar de instelling van Christus.
Bewijsteksten: Handelingen 2:42; Efeze 2:20; 1 Korinthe 1:2
- Handelingen 2:42 En zij waren volhardende in de leer der apostelen, en in de gemeenschap, en in de breking des broods, en in de gebeden.
- Efeze 2:20 Gebouwd op het fondament der apostelen en profeten, waarvan Jezus Christus is de uiterste Hoeksteen;
- 1 Korinthe 1:2 Aan de Gemeente Gods, die te Korinthe is, den geheiligden in Christus Jezus, den geroepenen heiligen, met allen, die den Naam van onzen Heere Jezus Christus aanroepen in alle plaats, beide hun en onzen Heere;
42. Welke weldaden schenkt God aan deze Gemeente?
Antw.Hij schenkt haar vergeving der zonden, eene opstanding des vleesches en het eeuwige leven.
Bewijsteksten: Efeze 1:7; Psalm 103:3; Johannes 5:28-29; Johannes 6:40; 1 Johannes 2:25; Romeinen 6:22
- Efeze 1:7 In Welken wij hebben de verlossing door Zijn bloed, namelijk de vergeving der misdaden, naar den rijkdom Zijner genade,
- Psalm 103:3 Die al uw ongerechtigheid vergeeft, die al uw krankheden geneest;
- Johannes 5:28-29 Verwondert u daar niet over, want de ure komt, in dewelke allen, die in de graven zijn, Zijn stem zullen horen; En zullen uitgaan, die het goede gedaan hebben, tot de opstanding des levens, en die het kwade gedaan hebben, tot de opstanding der verdoemenis.
- Johannes 6:40 En dit is de wil Desgenen, Die Mij gezonden heeft, dat een iegelijk, die den Zoon aanschouwt, en in Hem gelooft, het eeuwige leven hebbe; en Ik zal hem opwekken ten uitersten dage.
- 1 Johannes 2:25 En dit is de belofte, die Hij ons beloofd heeft, namelijk het eeuwige leven.
- Romeinen 6:22 Maar nu, van de zonde vrijgemaakt zijnde, en Gode dienstbaar gemaakt zijnde, hebt gij uw vrucht tot heiligmaking, en het einde het eeuwige leven.
Tekst: Kort Begrip der Christelijke Religie, voor hen die zich willen begeven tot des Heeren Heilig Avondmaal. 15e druk, 's-Gravenhage: S. van Velzen jr. (W.A. Beschoor), 1895. Uitgave van de docenten der Theologische School (De Haan, Van Velzen, Brummelkamp, De Cock). Scan op Delpher. Woord voor woord op de scan nagelezen en vergeleken met 3 andere drukken. Publiek domein. De Vries-Te Winkel, zoals in de kopieerbron (1895); niet gemoderniseerd. Over de tekst.
Uitleg om te leren en te bespreken
Deze les behandelt de laatste artikelen van het geloof. Het gaat over de Heilige Geest, de kerk en wat God aan Zijn gemeente schenkt. Wat Christus voor zondaars verworven heeft, moet ook in hun hart komen. Dat is het werk van de Heilige Geest.
Waarachtig en eeuwig God
Vraag 39 belijdt eerst wie de Heilige Geest is. Hij is 'te zamen met den Vader en den Zoon waarachtig, eeuwig God'. De Geest is dus geen kracht of gevoel, maar een Persoon. Hij deelt Zijn gaven uit "gelijkerwijs Hij wil", zoals alleen een Persoon dat kan. En dat Hij God is, blijkt uit Handelingen 5. Petrus zegt tegen Ananias dat hij de Heilige Geest gelogen heeft, en daarna: "Gij hebt den mensen niet gelogen, maar Gode". Wie tegen de Geest liegt, liegt tegen God.
Daarna noemt het antwoord wat de Geest doet. Hij is 'van den Vader door Christus gegeven'. Hij wederbaart: Hij laat een mens opnieuw geboren worden, zodat er leven komt in een hart dat dood was in de zonde. De Heere Jezus zegt: "De Geest is het, Die levend maakt". Ook leidt de Geest in alle waarheid en troost Hij. Christus noemt Hem de Trooster, "opdat Hij bij u blijve in der eeuwigheid".
Een gemeente uit alle volken
Vraag 40 gaat over 'de Heilige Algemeene Kerk'. Algemeen betekent hier: over de hele wereld en door alle tijden heen. Daarom zegt het antwoord dat de Zoon van God Zijn gemeente vergadert 'uit het gansche menschelijke geslacht'. In Openbaring zingen de verlosten dat Christus hen gekocht heeft "uit alle geslacht, en taal, en volk, en natie". Vergaderen betekent bijeenbrengen. Christus doet dat Zelf, 'door Zijnen Geest en Zijn Woord'.
Christus vergadert 'de uitverkorenen ten eeuwigen leven'. Dat zijn zij die God van eeuwigheid uit genade in Christus heeft verkoren. Paulus zegt: "die Hij te voren verordineerd heeft, dezen heeft Hij ook geroepen". Verordineren betekent: vooraf bepalen. De verkiezing roept niet op tot piekeren over wat verborgen is, maar tot de vraag of u Christus zoekt.
Het antwoord eindigt persoonlijk: 'waarvan ik geloof, dat ik een levend lidmaat ben en eeuwig zal blijven'. Een lidmaat is een lid van een lichaam. Het gaat dus niet alleen om de vraag of u bij een kerk hoort. Het gaat erom of u een levend lid bent van Christus. Die zekerheid rust niet op ons eigen vasthouden, maar op Zijn belofte: "niemand zal dezelve uit Mijn hand rukken".
Waar Christus Zijn kerk vergadert
Waar vergadert Christus deze kerk? Vraag 41 antwoordt: 'Daar men Gods woord recht predikt'. Daar betekent hier: waar. Erbij komt het bedienen van de sacramenten 'naar de instelling van Christus'. Instelling betekent: wat Christus Zelf heeft ingesteld en bevolen. Zo was het al in de eerste gemeente. Zij "waren volhardende in de leer der apostelen, en in de gemeenschap, en in de breking des broods, en in de gebeden". Dat zijn de twee kenmerken die het boekje hier noemt; over de tucht gaat les 10.
Drie weldaden voor de gemeente
Vraag 42 noemt drie weldaden die God aan Zijn gemeente schenkt. Een weldaad is een goed dat God uit genade geeft. De eerste is de vergeving der zonden. Paulus schrijft dat wij in Christus hebben "de verlossing door Zijn bloed, namelijk de vergeving der misdaden". De tweede is 'eene opstanding des vleesches': ook het lichaam zal uit het graf opstaan. De derde is het eeuwige leven, beloofd aan ieder "die den Zoon aanschouwt, en in Hem gelooft".
Volgens Johannes 5 zullen allen die in de graven zijn uitgaan, maar niet allen tot hetzelfde einde. Dat maakt deze les ernstig. De weldaden zijn voor de gemeente die Christus Zich vergadert. Daarom is het goed om te vragen of u daarbij hoort, en de Heere te bidden om Zijn Geest.
Bijbelse onderbouwing
“En Petrus zeide: Ananias, waarom heeft de satan uw hart vervuld, dat gij den Heiligen Geest liegen zoudt, en onttrekken van den prijs des lands? Zo het gebleven ware, bleef het niet uw, en verkocht zijnde, was het niet in uw macht? Wat is het, dat gij deze daad in uw hart hebt voorgenomen? Gij hebt den mensen niet gelogen, maar Gode.”
Liegen tegen de Heilige Geest is liegen tegen God, en zo leert deze plaats dat de Geest waarachtig God is.
“De Geest is het, Die levend maakt; het vlees is niet nut. De woorden, die Ik tot u spreek, zijn geest en zijn leven.”
Christus noemt de Geest Degene Die levend maakt, en daarom zegt vraag 39 dat de Geest wederbaart.
“En zij zongen een nieuw lied, zeggende: Gij zijt waardig dat boek te nemen, en zijn zegelen te openen; want Gij zijt geslacht, en hebt ons Gode gekocht met Uw bloed, uit alle geslacht, en taal, en volk, en natie;”
De gemeente die Christus met Zijn bloed kocht, komt uit alle volken en talen, zoals vraag 40 belijdt.
“En zij waren volhardende in de leer der apostelen, en in de gemeenschap, en in de breking des broods, en in de gebeden.”
De eerste gemeente bleef bij de leer van de apostelen en de breking van het brood, wat vraag 41 noemt.
“In Welken wij hebben de verlossing door Zijn bloed, namelijk de vergeving der misdaden, naar den rijkdom Zijner genade,”
De vergeving van de zonden, de eerste weldaad van vraag 42, is er alleen door het bloed van Christus.
Bijbelteksten uit de Statenvertaling.
Om over door te praten
- Waarom is het belangrijk dat de Heilige Geest waarachtig God is, en niet alleen een kracht die van God uitgaat?
- Wat betekent het voor de kerk dat Christus Zelf Zijn gemeente vergadert door Zijn Geest en Woord?
- Waaraan kunt u volgens vraag 41 een kerk herkennen waar Christus Zijn gemeente vergadert?
- Hoe kunt u weten of u een levend lidmaat bent van de gemeente van Christus?
- Welke van de drie weldaden uit vraag 42 troost u het meest, en waarom?
Samen leren thuis
Lees samen Johannes 14:16-17 en Johannes 14:26 en praat over de namen die de Heere Jezus aan de Heilige Geest geeft. Leer daarna samen vraag 41 uit het hoofd. Bespreek na de kerkdienst wat er gepreekt is en wat u daarvan onthouden hebt. Bid samen om de Heilige Geest, Die wederbaart, leidt en troost.