1
De Assyriër roemt in Karchemis
De koning van Assyrië noemt Karchemis onder de steden die voor hem gevallen zijn. Jesaja ontmaskert die trots: Assyrië is maar de roede in Gods hand.
Karchemis in de Bijbel
Karchemis (Hebreeuws כַּרְכְּמִישׁ) is een oude, niet-Hebreeuwse naam; de betekenis is onzeker. Spijkerschriftteksten uit het begin van het tweede millennium voor Christus noemen de stad al als Karkamis.
Karchemis was een vestingstad aan de Eufraat, op de grens van het huidige Turkije en Syrië. Daar versloeg Nebukadnezar, de koning van Babel, het leger van Farao Necho (Jeremia 46:2). Die slag besliste dat Babel en niet Egypte over Juda zou heersen.
Ook bekend als: Karkemis, Carchemish, Karkamış
Ligging
Karchemis lag op de westoever van de Eufraat, die de Statenvertaling de Frath noemt (2 Kronieken 35:20), ongeveer honderd kilometer ten noordoosten van Aleppo. Bij de stad lag een belangrijke overgang over de rivier, op de weg van Mesopotamië naar Syrië, Kanaän en Egypte. Wie deze doorgang beheerste, hield de weg naar het westen in handen.
Vandaag
De ligging is zeker: de ruïneheuvel van Karchemis ligt aan de Eufraat op de grens van Turkije en Syrië, naast het Turkse Karkamış en het Syrische Jerablus. Britse opgravers, onder wie Leonard Woolley en T.E. Lawrence, groeven er vóór de Eerste Wereldoorlog; sinds 2011 graaft er een Turks-Italiaans team.
Geschiedenis
De Bijbel noemt Karchemis maar drie keer, maar steeds op een beslissend moment. Jesaja laat de koning van Assyrië opsommen welke steden voor hem gevallen zijn: "Is niet Kalno gelijk Karchemis? Is Hamath niet gelijk Arfad" (Jesaja 10:9). Volgens Assyrische inscripties nam Sargon II de stad rond 717 voor Christus in.
Een eeuw later trok Farao Necho van Egypte naar het noorden, "om te krijgen tegen Karchemis, aan den Frath" (2 Kronieken 35:20). Koning Josia trok hem tegemoet, ondanks de waarschuwing van Necho, en werd in het dal van Megiddo dodelijk getroffen (2 Kronieken 35:22-24). Egypte zette daarna zijn macht over Juda door: Necho nam Joahaz gevangen en maakte Jojakim koning (2 Koningen 23:33-34).
In het vierde jaar van Jojakim kwam het bij Karchemis tot de slag tegen Babel. Jeremia 46:2 noemt het leger van Farao Necho, "dat aan de rivier Frath, bij Karchemis was, dat Nebukadrezar, de koning van Babel, sloeg". Volgens de gangbare datering was dat in 605 voor Christus. Daarna trok de koning van Egypte niet meer uit zijn land (2 Koningen 24:7).
Ook de Babylonische kroniek, een spijkerschrifttekst, beschrijft deze slag en noemt Nebukadnezar, toen nog kroonprins onder zijn vader Nabopolassar, als aanvoerder. Kort daarna werd hij koning. In het tweede millennium voor Christus was Karchemis een steunpunt van de Hettieten; daarna werd het de hoofdstad van een eigen koninkrijk.
Betekenis in de Bijbel
Karchemis is in de Bijbel de plaats waar de macht over Juda overging van Egypte op Babel. Kort daarna werd Jojakim de knecht van Nebukadnezar (2 Koningen 24:1), en de ballingschap kwam in zicht. In datzelfde vierde jaar van Jojakim kondigde Jeremia aan dat de HEERE alle geslachten van het noorden tegen dit land zou halen (Jeremia 25:1, 25:9). Zijn profetie tegen Egypte in Jeremia 46 begint met deze nederlaag.
De stad laat ook zien hoe de profeten de volken zien. Voor Assyrië was Karchemis één van de vele steden die het onderwierp, en Jesaja hekelt juist die trots. Voor Egypte was de stad een vooruitgeschoven post aan de Eufraat, maar de vlucht van de helden is daar volgens Jeremia geen toeval: "deze dag is des HEEREN" (Jeremia 46:10).
Voor Juda had Karchemis een bittere voorgeschiedenis. Josia sneuvelde toen hij Necho de weg naar Karchemis wilde versperren, en het hele land rouwde over hem (2 Kronieken 35:24-25).
Sleutelgebeurtenissen in Karchemis
2
Necho trekt naar Karchemis, Josia valt
Farao Necho trekt op naar Karchemis aan de Frath. Josia gaat hem tegemoet en wordt in het dal van Megiddo door schutters dodelijk gewond.
3
Nebukadnezar slaat Necho bij Karchemis
In het vierde jaar van Jojakim verslaat Nebukadnezar het Egyptische leger aan de Frath bij Karchemis. "De snelle ontvliede niet, en de held ontkome niet" (Jeremia 46:6).
4
Egypte trekt niet meer uit
Na de nederlaag trekt de koning van Egypte niet meer uit zijn land, want Babel heeft alles ingenomen van de rivier van Egypte tot de Frath.
Theologische betekenis
Karchemis laat zien dat de HEERE regeert over de grote machten van de wereld. Een veldslag aan de Eufraat tussen Egypte en Babel lijkt ver af te staan van de geschiedenis van Gods volk, maar Jeremia noemt hem "een dag der wrake" van de HEERE der heirscharen (Jeremia 46:10). Egypte, waarop Juda telkens zijn hoop stelde, bleek geen steun te zijn.
Ook de dood van Josia is een les. Necho waarschuwde hem met woorden "uit den mond van God" (2 Kronieken 35:22), maar Josia luisterde niet. Zelfs een vrome koning kon zich vergissen door zonder Gods raad de strijd te zoeken. Josia zelf werd, zoals de HEERE had gezegd, met vrede in zijn graf verzameld en zag het kwaad over Jeruzalem niet (2 Koningen 22:20). Karchemis maakte zo de weg vrij voor de ballingschap waarmee de HEERE Zijn volk tuchtigde, maar ook voor de terugkeer die Hij beloofd had (Jeremia 29:10).
Belangrijke bijbelteksten
De volgende bijbelgedeelten helpen u om de rol van Karchemis in de Schrift beter te begrijpen.
Veelgestelde vragen over Karchemis
Waar lag Karchemis?
Karchemis lag op de westoever van de Eufraat, ongeveer honderd kilometer ten noordoosten van Aleppo. De ruïneheuvel ligt vandaag precies op de grens van Turkije en Syrië, naast het Turkse dorp Karkamış en de Syrische stad Jerablus. De ligging is zeker. Bij Karchemis lag een belangrijke overgang over de Eufraat, waardoor de stad grote militaire betekenis had.
Wat was de slag bij Karchemis?
In de slag bij Karchemis versloeg Nebukadnezar, de koning van Babel, het leger van Farao Necho van Egypte. Jeremia dateert de slag in het vierde jaar van Jojakim, de koning van Juda (Jeremia 46:2); volgens de gangbare datering was dat 605 voor Christus. Na deze nederlaag trok Egypte niet meer uit zijn land (2 Koningen 24:7), en kwam Juda onder het gezag van Babel.
Wat heeft koning Josia met Karchemis te maken?
Farao Necho trok naar Karchemis aan de Eufraat, en koning Josia ging hem tegemoet (2 Kronieken 35:20). Ondanks de waarschuwing van Necho werd Josia in het dal van Megiddo door de schutters getroffen en stierf hij in Jeruzalem (2 Kronieken 35:21-24). Necho was dus op weg naar Karchemis, maar de beslissende slag daar kwam later: volgens de gangbare datering stierf Josia in 609 voor Christus, vier jaar vóór de slag bij Karchemis.
Waar staat Karchemis in de Bijbel?
Karchemis staat drie keer in de Statenvertaling: in Jesaja 10:9, waar de koning van Assyrië de stad onder zijn veroveringen noemt; in 2 Kronieken 35:20, waar Farao Necho naar Karchemis optrekt; en in Jeremia 46:2, waar Nebukadnezar het Egyptische leger bij Karchemis verslaat. Ook 2 Koningen 23:29 en 24:7 gaan over deze gebeurtenissen, zonder de stad bij name te noemen.
Wat betekent de naam Karchemis?
De betekenis van de naam Karchemis is onzeker. Het is geen Hebreeuwse naam: de stad bestond al lang voordat Israël een volk was, en spijkerschriftteksten uit het begin van het tweede millennium voor Christus noemen haar Karkamis. Er zijn verklaringen voorgesteld, maar geen ervan staat vast. Ook gespeld als Karkemis, en in het Engels als Carchemish.
Wat is er vandaag van Karchemis te zien?
Van Karchemis is een grote ruïneheuvel over aan de Eufraat, op de grens van Turkije en Syrië. Britse opgravers vonden er vóór de Eerste Wereldoorlog stadspoorten, tempelresten en reliëfs met inscripties in Luwische hiërogliefen uit de tijd van de latere Hettitische koningen. Sinds 2011 wordt de stad aan Turkse kant opnieuw opgegraven. Veel vondsten staan in het museum van Ankara en in het British Museum.
Gerelateerde plaatsen
Eufraat
De Eufraat stroomt nog altijd door Turkije, Syrië en Irak; de identificatie is zeker
Babylon
De ruïnes van Babylon liggen in Irak, ongeveer 85 kilometer ten zuiden van Bagdad, bij de stad Hilla
Egypte
Het bijbelse Egypte valt grotendeels samen met het huidige Egypte; die identificatie is zeker
Megiddo
Megiddo is met zekerheid gelijkgesteld met Tel Megiddo (Arabisch Tell el-Mutesellim) in het noorden van Israël, ongeveer dertig kilometer ten zuidoosten van Haifa
Hamath
De identificatie is zeker: Hamath is de stad Hama aan de Orontes in Syrië, die de oude naam bewaard heeft
Bijbelse personen verbonden aan Karchemis
Bijbelhoofdstukken die zich in Karchemis afspelen
Leer meer over Karchemis met AI BijbelAssistent
Wilt u dieper ingaan op de geschiedenis, de bijbelteksten of de theologische betekenis van Karchemis? Onze AI-assistent helpt u verder.
Verdiep u verder
Alle bijbelse plaatsen
Terug naar het overzicht van bijbelse plaatsen.
Bijbelse personen
Ontdek wie er leefden in Karchemis.
Bijbelse tijdlijn
Plaats Karchemis in de bijbelse geschiedenis.
Lees de Bijbel
Lees de bijbelgedeelten over Karchemis.
Bijbeluitleg
Uitleg bij bijbelgedeelten over Karchemis.
Bijbel onderwerpen
Verken thema's die verbonden zijn met Karchemis.