Josafat en de zangers

De geschiedenis van Josafat en de zangers staat in 2 Kronieken 20:1-30. Josafat was koning van Juda; hij zocht de HEERE en wandelde in Zijn geboden (2 Kronieken 17:4). Boden meldden hem dat een grote menigte van Moabieten, Ammonieten en anderen eraan kwam, en al bij Engedi stond. Josafat vreesde en zocht de HEERE. Hij riep een vasten uit in heel Juda, en uit alle steden kwamen mensen naar Jeruzalem om de HEERE om hulp te vragen.

Wat bad Josafat toen het leger eraan kwam?

Josafat stond in het huis van de HEERE, de tempel. Hij begon bij Wie God is: de God in de hemel, de Heerser over alle koninkrijken, in Wiens hand kracht en sterkte is. God had het land aan het zaad van Abraham gegeven, en het volk had Hem daar een heiligdom gebouwd. Nu kwamen juist de volken die Israël eens op Gods bevel gespaard had, om Juda uit Gods erfdeel te verdrijven. Josafat eindigde: "wij weten niet, wat wij doen zullen; maar onze ogen zijn op U" (2 Kronieken 20:12). Heel Juda stond voor het aangezicht van de HEERE, ook de kinderkens, de vrouwen en de zonen.

Wat zei de HEERE door Jahaziël?

Toen kwam de Geest des HEEREN op Jahaziël, een Leviet uit de zonen van Asaf. Hij zei: "Vreest gijlieden niet, en wordt niet ontzet vanwege deze grote menigte; want de strijd is niet uwe, maar Gods" (2 Kronieken 20:15). Ze moesten de volgende dag uittrekken, maar zouden niet hoeven te strijden: "stelt uzelven, staat en ziet het heil des HEEREN met u" (2 Kronieken 20:17). Josafat boog zich met het gezicht ter aarde, het volk viel neer en aanbad, en Levieten van de Kahathieten en Korahieten prezen de HEERE met luider stem.

Waarom gingen de zangers voor het leger uit?

Vroeg in de morgen trokken ze naar de woestijn van Thekoa. Josafat riep: "Gelooft in den HEERE, uw God, zo zult gij bevestigd worden" (2 Kronieken 20:20). In overleg met het volk stelde hij zangers voor de gewapende mannen uit. Een aparte reden noemt de tekst niet; het volgt op Gods woord dat zij niet hoefden te strijden (2 Kronieken 20:17). Zij zongen: "Looft den HEERE, want Zijn goedertierenheid is tot in eeuwigheid" (2 Kronieken 20:21). Op het moment dat zij begonnen te zingen, stelde de HEERE achterlagen tegen de vijanden. Ammon en Moab keerden zich tegen de mannen van Seir, en daarna tegen elkaar. Toen Juda bij de wachttoren in de woestijn kwam, was niemand van het vijandelijke leger ontkomen.

Hoe eindigde de geschiedenis van Josafat en de zangers?

Drie dagen lang verzamelden ze de buit. Op de vierde dag kwamen ze samen in een dal en loofden daar de HEERE; die plaats heette sindsdien het dal van Beracha. Met blijdschap keerden ze terug naar Jeruzalem, met luiten, harpen en trompetten, naar het huis van de HEERE. Een verschrikking Gods kwam over de koninkrijken rondom, en God gaf Josafat rust.

Toen Israël uit Egypte trok, had de HEERE verboden het land van Edom (het gebergte Seir), Moab en Ammon aan te vallen (Deuteronomium 2:4-9 en 2:19). Daar verwijst Josafat naar in zijn gebed. Eerder had hij zich met koning Achab van Israël verzwagerd en was met hem ten strijde getrokken (2 Kronieken 18:1-3); de ziener Jehu berispte hem daarover (2 Kronieken 19:2). De Statenvertaling heeft in 2 Kronieken 20:2 "uit Syrië"; veel uitleggers denken dat Edom bedoeld is, omdat beide namen in het Hebreeuws bijna gelijk geschreven worden. Engedi ligt aan de Dode Zee.

In 2 Kronieken 20 is de HEERE Degene Die strijdt. Juda bracht geen overwinning tot stand, maar zag haar. Jahaziël herhaalt bijna woordelijk wat Mozes bij de Rode Zee zei: "Vreest niet, staat vast, en ziet het heil des HEEREN" (Exodus 14:13). Zoals God toen Israël redde uit Egypte, zo redt Hij nu Zijn volk van de omringende volken. Ook David zei tegen Goliath: "de krijg is des HEEREN" (1 Samuël 17:47).

Josafat bouwde zijn gebed op Gods beloften. God had het land gegeven. Salomo had bij de inwijding van de tempel om verhoring in nood gebeden, en de HEERE had beloofd het gebed in Zijn huis te horen (2 Kronieken 6:28-30 en 2 Kronieken 7:12-15). Josafat hield God aan Zijn eigen woord. De HEERE antwoordde nog voordat er iets veranderd was.

Het lied van de zangers was geen nieuw lied, maar een bekende lofspreuk over Gods eeuwige goedheid. Dezelfde lofspreuk klinkt bij de inwijding van de tempel, in de Statenvertaling met het woord weldadigheid: "dat Zijn weldadigheid is tot in eeuwigheid" (2 Kronieken 5:13). In Psalm 136 keert ze steeds terug: "want Zijn goedertierenheid is in der eeuwigheid" (Psalm 136:1). Ze zongen over Wie God is, niet over wat zij konden. Het Nieuwe Testament spreekt dezelfde zekerheid uit: "Zo God voor ons is, wie zal tegen ons zijn" (Romeinen 8:31)?

Wij mogen onze machteloosheid voor God belijden. Josafat zei het eerlijk: geen kracht, geen plan. Dat was geen ongeloof, want hij zei erbij: "onze ogen zijn op U". Het gebed begint niet bij onze oplossing, maar bij Wie God is en wat Hij beloofd heeft. Petrus schrijft: "Werpt al uw bekommernis op Hem, want Hij zorgt voor u" (1 Petrus 5:7).

Lof mag voorafgaan aan het zien. De zangers loofden de HEERE toen de vijand er nog stond. Hun lied was geen middel om God te dwingen, maar een antwoord op Zijn belofte. Ook Paulus en Silas "zongen Gode lofzangen" in de gevangenis, voordat zij wisten hoe het zou aflopen (Handelingen 16:25). Zo is aanbidding ook voor ons een daad van geloof, ook als de uitkomst nog verborgen is.

De hele gemeente stond voor God, ook de kinderen. Kinderen horen erbij als Gods volk bidt en Zijn trouw bezingt. Daarom vertellen wij hun deze geschiedenis: de HEERE streed voor Zijn volk dat op Hem zag, en Hij is dezelfde gebleven.