Elisa en de Sunamitische vrouw

De geschiedenis van Elisa en de Sunamitische vrouw staat in 2 Koningen 4:8-37, in de tijd dat Elisa als profeet door Israël trok. De vrouw woonde in Sunem; in de Statenvertaling heet zij "de Sunamietische". Haar naam noemt de Bijbel niet.

Wat deed de vrouw uit Sunem voor Elisa?

De tekst noemt haar "een grote vrouw": aanzienlijk en welgesteld. Zij nodigde Elisa uit om te eten, en voortaan ging hij daar binnen zo dikwijls hij langs Sunem kwam. Zij zei tegen haar man: "Zie nu, ik heb gemerkt, dat deze man Gods heilig is, die bij ons altoos doortrekt" (2 Koningen 4:9). Zij stelde voor een kleine opperkamer voor hem te maken, met een bed, een tafel, een stoel en een kandelaar (2 Koningen 4:10).

Welke belofte gaf Elisa aan de Sunamitische vrouw?

Elisa wilde iets terugdoen en liet via zijn knecht Gehazi vragen of hij voor haar kon spreken bij de koning. Zij antwoordde: "Ik woon in het midden mijns volks" (2 Koningen 4:13). Zij vroeg niets. Gehazi merkte op dat zij geen zoon had en dat haar man oud was. Elisa zei tegen haar: "Op dezen gezetten tijd, omtrent dezen tijd des levens zult gij een zoon omhelzen" (2 Koningen 4:16). Zij vroeg de man Gods niet tegen haar te liegen. Maar op de tijd die hij genoemd had, baarde zij een zoon.

Wat gebeurde er met de zoon van de Sunamitische vrouw?

Toen het kind groter was, ging het naar zijn vader bij de maaiers en riep: "Mijn hoofd, mijn hoofd" (2 Koningen 4:19)! Een knecht droeg de jongen naar zijn moeder. Hij zat op haar knieën tot de middag, en toen stierf hij. De moeder legde hem op het bed van de man Gods, sloot de deur en reed in haast naar de berg Karmel. Tegen haar man zei zij alleen: "Het zal wel zijn" (2 Koningen 4:23), en tegen Gehazi: "Het is wel" (2 Koningen 4:26). Pas bij Elisa greep zij zijn voeten. De HEERE had het voor de profeet verborgen. Zij zei: "Heb ik een zoon van mijn heer begeerd" (2 Koningen 4:28)?

Hoe werd de zoon van de Sunamitische vrouw weer levend?

Elisa stuurde Gehazi vooruit met zijn staf, maar de moeder zwoer dat zij Elisa niet zou verlaten, en hij ging met haar mee. Gehazi legde de staf op het gezicht van de jongen, "doch er was geen stem, noch opmerking" (2 Koningen 4:31). Elisa kwam, sloot de deur en bad tot de HEERE. Hij legde zich over het kind, mond op mond, ogen op ogen, handen op handen, en het lichaam werd warm. Na een tweede keer niesde de jongen zevenmaal en deed zijn ogen open (2 Koningen 4:34-35). Elisa zei tegen de moeder: "Neem uw zoon op" (2 Koningen 4:36). Zij viel aan zijn voeten, boog zich ter aarde, nam haar zoon op en ging uit.

Sunem lag in het gebied van de stam Issaschar (Jozua 19:18), aan de vlakte van Jizreël. Ook Abisag, die koning David verzorgde, kwam daarvandaan (1 Koningen 1:3). De berg Karmel, waar Elisa toen was, lag verder naar het westen: de moeder moest er een flinke tocht voor maken. Het gezin had knechten en ezelinnen, en op het land werkten maaiers. Uit de vraag van haar man (2 Koningen 4:23) leiden veel uitleggers af dat men op nieuwe maan en sabbat naar een profeet ging; de tekst legt het niet verder uit. Een jaartal geeft de Bijbel niet; het gebeurde in de tijd van Elisa, waarschijnlijk in de negende eeuw voor Christus.

In 2 Koningen 4 is de HEERE de Gever van het leven. De vrouw vroeg niet om een kind. God gaf het haar ongevraagd, door het woord van Zijn profeet, en Hij gaf het "op dien gezette tijd" (2 Koningen 4:17). De woorden "omtrent dezen tijd des levens" klinken al eerder in de Bijbel, toen de HEERE aan Abraham een zoon voor Sara beloofde (Genesis 18:14). Wat bij mensen onmogelijk is, doet God.

Daarna nam God het kind weer weg, en de tekst verzwijgt het verdriet van de moeder niet: "haar ziel is in haar bitterlijk bedroefd" (2 Koningen 4:27). Ook de profeet wist niet alles; de HEERE had het voor hem verborgen. Het leven kwam niet terug door de staf, alsof daar een kracht in zat. Elisa bad tot de HEERE, en de HEERE gaf het kind het leven terug. Hanna beleed het al: "De HEERE doodt en maakt levend" (1 Samuël 2:6).

Het Nieuwe Testament noemt deze geschiedenis niet bij naam. Wel zegt Hebreeën 11:35: "De vrouwen hebben hare doden uit de opstanding weder gekregen". Veel uitleggers denken daarbij aan de vrouw uit Sunem en aan de weduwe in Sarfath, wier zoon de HEERE op het gebed van Elia levend maakte (zie Elia en de raven). Deze geschiedenis wijst ook vooruit naar Christus. In Naïn, dat waarschijnlijk maar enkele kilometers van Sunem lag, gaf Hij een gestorven jongen terug aan zijn moeder (Lukas 7:15). Elisa moest bidden en zich over het kind uitstrekken; de Heere Jezus sprak met eigen gezag: "Jongeling, Ik zeg u, sta op" (Lukas 7:14)!

God ziet wat in stilte gedaan wordt. De vrouw uit Sunem zorgde voor de profeet zonder er iets voor terug te vragen, en zij vroeg ook niets toen hij het aanbood. Toch gaf God haar meer dan zij durfde te hopen. De Heere Jezus zei: "Die een profeet ontvangt in den naam eens profeten, zal het loon eens profeten ontvangen" (Mattheüs 10:41). Gastvrijheid voor wie Gods Woord brengt, ziet Hij niet over het hoofd.

Met ons verdriet mogen wij naar God gaan. De moeder ging regelrecht naar de man Gods en ging niet zonder hem terug. Wie een kind of een ander geliefd mens verliest, krijgt in deze geschiedenis geen belofte dat God het leven hier zal teruggeven. Wel mogen wij weten dat de HEERE de doden levend maakt, en dat Christus van Zichzelf zegt: "Ik ben de Opstanding en het Leven" (Johannes 11:25). Daarop rust de hoop van de opstanding.

Het leven komt van God, niet van een middel. De staf deed niets. Elisa sloot de deur en bad tot de HEERE, en de HEERE hoorde. Ook nu zijn mensen en middelen die God gebruikt nooit de bron; wij bidden tot Hem Die alleen het leven geeft.