Twee raadselachtige woorden staan in de beschrijving van de kleding van de hogepriester: Urim en Tummim, in de Statenvertaling Urim en Thummim. Wie erover leest, wil weten wat het waren, hoe ze werkten en of ze nog ergens bestaan. Op deze pagina leest u wat de Bijbel er wel over zegt, wat we eerlijk gezegd niet weten, waarom ze verdwenen, en wat dit betekent voor de vraag hoe God nu Zijn wil bekendmaakt.
Wat waren de Urim en de Tummim?
De eerste vermelding staat bij de borstlap van de hogepriester. 'Gij zult ook in den borstlap des gerichts de Urim en de Thummim zetten, dat zij op het hart van Aaron zijn, als hij voor het aangezicht des HEEREN ingaan zal' (Exodus 28:30). Bij de wijding van Aäron deed Mozes hem de borstlap aan en voegde daaraan de Urim en de Thummim toe (Leviticus 8:8). Meer over het hele hoofdstuk leest u in de uitleg van Exodus 28.
De borstlap heet de borstlap des gerichts, omdat het om oordeel en beslissing ging. Aäron droeg zo het gericht van de kinderen Israëls op zijn hart. De Urim en Tummim hoorden bij zijn ambt als hogepriester; wat dat ambt verder inhield, leest u bij de vraag wat de hogepriester deed.
Over de betekenis van de woorden zeggen de Kanttekeningen bij de Statenvertaling dat men ze zou kunnen vertalen als lichten en volmaaktheden (kanttekening bij Exodus 28:30). Die uitleg is gangbaar, maar meer dan een vertaling van de woorden is het niet: zij zegt niets over de vorm.
Hoe werden de Urim en de Tummim gebruikt?
De Bijbel laat zien waarvoor ze dienden: om in belangrijke zaken voor het volk de wil van de HEERE te vragen. Toen Jozua als opvolger van Mozes werd aangesteld, zei God dat hij voor het aangezicht van de priester Eleazar zou staan, 'die voor hem raad vragen zal, naar de wijze van Urim, voor het aangezicht des HEEREN' (Numeri 27:21). In de zegen van Mozes over Levi worden ze als een gave aan de priesterstam genoemd (Deuteronomium 33:8).
Daarna zwijgt de Bijbel er lang over. In de tijd van Saul en David lezen we wel dat de efod werd gehaald om de HEERE te vragen (1 Samuël 23:9; 30:7-8). Veel uitleggers denken dat de Urim en Tummim daarbij gebruikt werden, omdat ze in de borstlap aan de efod zaten, maar de tekst noemt ze daar niet. Bij Saul staan ze er wel bij, en dan juist als zwijgen: 'maar de HEERE antwoordde hem niet; noch door dromen, noch door de urim, noch door de profeten' (1 Samuël 28:6). God liet Zich niet dwingen door een middel.
Wat weten we niet over de Urim en de Tummim?
Eerlijk gezegd: het meeste. De Kanttekeningen zeggen het al: wat zij geweest zijn, is onzeker, en nergens staat dat God Mozes beval ze te maken, laat staan hoe of waarvan (kanttekening bij Exodus 28:30). Bij alle andere onderdelen van de kleding geeft Exodus 28 nauwkeurige voorschriften; hier niet.
Daardoor zijn er veel gissingen. Sommigen denken aan stenen die als een lot een ja of nee gaven, anderen aan een licht dat op de stenen van de borstlap verscheen. Geen van die verklaringen staat in de Bijbel; het blijven vermoedens. Ook de bewering van Joseph Smith, de stichter van de mormonen, dat hij het Boek van Mormon met Urim en Tummim vertaalde, heeft geen grond in de Schrift. Wat de mormonen geloven, leest u bij de vraag of mormonen christenen zijn.
Waarom verdwenen de Urim en de Tummim?
Na de terugkeer uit Babel waren er priesters die hun afstamming niet konden aantonen. De landvoogd zei dat zij van de heiligste dingen niet mochten eten, 'totdat er een priester stond met urim en met thummim' (Ezra 2:63; ook Nehemia 7:65). Er was op dat moment dus geen priester die ze gebruikte. Daarna komen ze in de Bijbel niet meer voor.
Dat sluit aan bij hoe God Zich verder openbaarde. De brief aan de Hebreeën begint ermee: 'God, voortijds veelmaal en op velerlei wijze, tot de vaderen gesproken hebbende door de profeten, heeft in deze laatste dagen tot ons gesproken door den Zoon' (Hebreeën 1:1). De Urim en Tummim hoorden bij die vele wijzen van vroeger. In Christus heeft God volkomen gesproken.
Mag een christen God om een teken vragen?
Het verlangen achter de Urim en Tummim herkennen veel gelovigen: zeker willen weten wat God wil bij een studiekeuze, een huwelijk of een verhuizing. Het Oude Testament kent het lot, waarover Spreuken zegt: 'Het lot wordt in den schoot geworpen; maar het gehele beleid daarvan is van den HEERE' (Spreuken 16:33). Het laatste lot in de Bijbel werpen de apostelen bij de keuze van Matthias, nog vóór Pinksteren (Handelingen 1:26). Daarna kiest de gemeente door gebed en overleg, geleid door de Geest en het Woord.
Wie nu naar loten of tekenen grijpt om Gods wil te weten, zoekt iets wat God niet beloofd heeft. Hij heeft wel beloofd wijsheid te geven aan wie Hem daarom bidt (Jakobus 1:5). Zijn Woord wijst de weg, en in de vrijheid die het laat, mag een christen biddend en met raad van anderen een keuze maken. Hoe God vandaag tot mensen spreekt, leest u bij de vraag hoe God tot mensen spreekt.
Wat zeggen de belijdenisgeschriften?
Artikel 2 van de Nederlandse Geloofsbelijdenis zegt dat God Zich, behalve door de schepping, nog klaarder en volkomener bekendmaakt door Zijn heilig en goddelijk Woord, zoveel als ons in dit leven nodig is tot Zijn eer en onze zaligheid. Artikel 7 belijdt dat de Heilige Schrift Gods wil volkomen bevat en alles wat de mens moet geloven om zalig te worden. Er hoeft daarom geen nieuw middel naast te komen.
De Heidelbergse Catechismus noemt Christus in Zondag 12 (vraag 31) onze hoogste Profeet en Leraar, 'die ons den verborgen raad en wil Gods van onze verlossing volkomen geopenbaard heeft' (Heidelbergse Catechismus, Zondag 12, vraag 31). Wat eens op het hart van Aäron lag, is in Hem ten volle aan het licht gekomen.
'Uw woord is een lamp voor mijn voet, en een licht voor mijn pad' (Psalm 119:105)