Ga naar hoofdinhoud

Zondag 28: Het Heilig Avondmaal

Schriftbewijzen: 1 Korinthe 10:16, 1 Korinthe 11:23-26

Vraag 75: Hoe wordt gij in het Heilig Avondmaal vermaand en verzekerd, dat gij aan de enige offerande van Christus, aan het kruis volbracht, en aan al Zijn goed gemeenschap hebt?

Alzo, dat Christus mij en alle gelovigen tot Zijn gedachtenis van dit gebroken brood te eten en van dezen drinkbeker te drinken bevolen heeft, en daarbij beloofd heeft: Eerstelijk, dat Zijn lichaam zo zekerlijk voor mij aan het kruis geofferd en gebroken, en Zijn bloed voor mij vergoten is, als ik met ogen zie, dat het brood des Heeren mij gebroken en de drinkbeker mij medegedeeld wordt; en ten andere, dat Hij Zelf mijn ziel met Zijn gekruisigd lichaam en vergoten bloed zo zekerlijk tot het eeuwige leven spijst en laaft, als ik het brood en den drinkbeker des Heeren, als zekere waartekenen des lichaams en bloeds van Christus, uit des dienaars hand ontvang en met den mond geniet.

Schriftbewijzen: Mattheus 26:26-28, Markus 14:22-24, Lukas 22:19-20, 1 Korinthe 10:16-17, 1 Korinthe 11:23-26

Vraag 76: Wat is dat, het gekruisigde lichaam van Christus eten en Zijn vergoten bloed drinken?

Het is niet alleen met een gelovig hart het ganse lijden en sterven van Christus aannemen, en daardoor vergeving der zonden en het eeuwige leven verkrijgen; maar ook daarbenevens door den Heiligen Geest, Die en in Christus en in ons woont, alzo met Zijn heilig lichaam hoe langer hoe meer verenigd worden, dat wij, al is het dat Christus in den hemel is en wij op aarde zijn, nochtans vlees van Zijn vlees en been van Zijn gebeente zijn, en dat wij van een Geest, gelijk de leden van een lichaam van een ziel, eeuwiglijk leven en geregeerd worden.

Schriftbewijzen: Johannes 6:35, Johannes 6:40, Johannes 6:47-58, Johannes 15:1-6, Efeze 3:16-19, Efeze 5:29-30, 1 Korinthe 6:15, 1 Korinthe 6:17, 1 Johannes 4:13

Vraag 77: Waar heeft Christus beloofd, dat Hij de gelovigen zo zekerlijk met Zijn lichaam en bloed wil spijzen en laven, als zij van dit gebroken brood eten en van dezen drinkbeker drinken?

In de instelling des Avondmaals, welke aldus luidt: De Heere Jezus in den nacht, in welken Hij verraden werd, nam het brood, en als Hij gedankt had, brak Hij het, en zeide: Neemt, eet, dat is Mijn lichaam, dat voor u gebroken wordt; doet dat tot Mijn gedachtenis. Desgelijks nam Hij ook den drinkbeker, na het eten des Avondmaals, en zeide: Deze drinkbeker is het Nieuwe Testament in Mijn bloed; doet dat, zo dikwijls als gij dien zult drinken, tot Mijn gedachtenis. Want zo dikwijls als gij dit brood zult eten en dezen drinkbeker zult drinken, zo verkondigt den dood des Heeren, totdat Hij komt. En deze belofte wordt ook herhaald door den apostel Paulus, waar hij spreekt: De drinkbeker der dankzegging, dien wij dankzeggende zegenen, is die niet een gemeenschap des bloeds van Christus? Het brood, dat wij breken, is dat niet een gemeenschap des lichaams van Christus? Want een brood is het, zo zijn wij velen een lichaam, dewijl wij allen eens broods deelachtig zijn.

Schriftbewijzen: 1 Korinthe 11:23-26, Mattheus 26:26-28, Markus 14:22-24, Lukas 22:19-20, 1 Korinthe 10:16-17

Antwoord:

Alzo, dat Christus mij en alle gelovigen tot Zijn gedachtenis van dit gebroken brood te eten en van dezen drinkbeker te drinken bevolen heeft, en daarbij beloofd heeft: Eerstelijk, dat Zijn lichaam zo zekerlijk voor mij aan het kruis geofferd en gebroken, en Zijn bloed voor mij vergoten is, als ik met ogen zie, dat het brood des Heeren mij gebroken en de drinkbeker mij medegedeeld wordt; en ten andere, dat Hij Zelf mijn ziel met Zijn gekruisigd lichaam en vergoten bloed zo zekerlijk tot het eeuwige leven spijst en laaft, als ik het brood en den drinkbeker des Heeren, als zekere waartekenen des lichaams en bloeds van Christus, uit des dienaars hand ontvang en met den mond geniet.

Antwoord:

Het is niet alleen met een gelovig hart het ganse lijden en sterven van Christus aannemen, en daardoor vergeving der zonden en het eeuwige leven verkrijgen; maar ook daarbenevens door den Heiligen Geest, Die en in Christus en in ons woont, alzo met Zijn heilig lichaam hoe langer hoe meer verenigd worden, dat wij, al is het dat Christus in den hemel is en wij op aarde zijn, nochtans vlees van Zijn vlees en been van Zijn gebeente zijn, en dat wij van een Geest, gelijk de leden van een lichaam van een ziel, eeuwiglijk leven en geregeerd worden.

Antwoord:

In de instelling des Avondmaals, welke aldus luidt: De Heere Jezus in den nacht, in welken Hij verraden werd, nam het brood, en als Hij gedankt had, brak Hij het, en zeide: Neemt, eet, dat is Mijn lichaam, dat voor u gebroken wordt; doet dat tot Mijn gedachtenis. Desgelijks nam Hij ook den drinkbeker, na het eten des Avondmaals, en zeide: Deze drinkbeker is het Nieuwe Testament in Mijn bloed; doet dat, zo dikwijls als gij dien zult drinken, tot Mijn gedachtenis. Want zo dikwijls als gij dit brood zult eten en dezen drinkbeker zult drinken, zo verkondigt den dood des Heeren, totdat Hij komt. En deze belofte wordt ook herhaald door den apostel Paulus, waar hij spreekt: De drinkbeker der dankzegging, dien wij dankzeggende zegenen, is die niet een gemeenschap des bloeds van Christus? Het brood, dat wij breken, is dat niet een gemeenschap des lichaams van Christus? Want een brood is het, zo zijn wij velen een lichaam, dewijl wij allen eens broods deelachtig zijn.

Zondag 28 uitgelegd: het Heilig Avondmaal

Zondag 28 van de Heidelbergse Catechismus (HC zondag 28, vraag 75, 76 en 77) is de eerste van drie zondagen over het Heilig Avondmaal. Vraag 75 vraagt hoe u in het Avondmaal verzekerd wordt dat u deel hebt aan het enige offer van Christus aan het kruis. Het antwoord werkt met een dubbele vergelijking: zo zeker als u met uw ogen ziet dat het brood gebroken en de beker uitgedeeld wordt, zo zeker is het lichaam van Christus voor u gebroken en Zijn bloed voor u vergoten.

Vraag 76 legt uit wat het betekent het lichaam van Christus te eten en Zijn bloed te drinken. Dat is meer dan het lijden van Christus met een gelovig hart aannemen: door de Heilige Geest worden gelovigen steeds meer met Hem verenigd, "al is het dat Christus in den hemel is en wij op aarde zijn". De catechismus gebruikt daarvoor het beeld van leden van één lichaam, en sluit aan bij Johannes 6:35, waar de Heere Jezus zegt: "Ik ben het Brood des levens".

Vraag 77 noemt waar Christus dit beloofd heeft: in de instelling van het Avondmaal, met de woorden uit 1 Korinthe 11:24: "Neemt, eet, dat is Mijn lichaam, dat voor u gebroken wordt; doet dat tot Mijn gedachtenis". Daarbij komt 1 Korinthe 10:17: "Want een brood is het, zo zijn wij velen een lichaam". Zondag 29 vraagt daarna of brood en wijn zelf veranderen, en zondag 30 wie aan de tafel mag komen. Bij de viering wordt in veel kerken het klassieke avondmaalsformulier gelezen, dat dezelfde lijn volgt.

Vragen over zondag 28

Waar gaat zondag 28 van de Heidelbergse Catechismus over?

Zondag 28 (vraag 75, 76 en 77) gaat over het Heilig Avondmaal. Het brood en de beker verzekeren de gelovige dat Christus Zijn lichaam en bloed voor hem gegeven heeft, zo zeker als hij het brood ziet breken. Vraag 77 noemt de instellingswoorden uit 1 Korinthe 11 en 1 Korinthe 10 als de plaats waar Christus dit belooft.

Wat betekent het lichaam van Christus eten volgens zondag 28?

Volgens vraag 76 is het lichaam van Christus eten en Zijn bloed drinken meer dan geloven dat Hij geleden heeft. Het is ook door de Heilige Geest steeds meer met Hem verenigd worden, hoewel Christus in de hemel is en de gelovigen op aarde zijn. Zo leven zij uit Hem zoals leden van één lichaam uit één ziel leven.