Borstius les 7: Het avondmaal en de sleutelen
In het kort
Borstius les 7 gaat over het heilig avondmaal en de sleutelen van het hemelrijk. Brood en wijn wijzen op het lichaam en het bloed van Christus, Die het avondmaal instelde tot Zijn gedachtenis. Wie onbekeerd leeft, wordt van de tafel afgehouden door de prediking en de kerkelijke tucht.
De vragen en antwoorden van Borstius, les 7
49. Wat is het uiterlijk teeken in het Avondmaal?
Antw.Brood en Wijn.
50. Wat beduidt het brood in ’t Avondmaal?
Antw.Christus’ Lichaam.
Bewijstekst: Mattheüs 26:26
- Mattheüs 26:26 En als zij aten, nam Jezus het brood, en gezegend hebbende, brak Hij het, en gaf het den discipelen, en zeide: Neemt, eet, dat is Mijn lichaam.
51. Waarom wordt dat brood gebroken?
Antw.Omdat Christus’ Lichaam aan ’t kruis gebroken is.
Bewijstekst: 1 Korinthe 11:24
- 1 Korinthe 11:24 En als Hij gedankt had, brak Hij het, en zeide: Neemt, eet, dat is Mijn lichaam, dat voor u gebroken wordt; doet dat tot Mijn gedachtenis.
52. Wat beduidt de wijn?
Antw.Zijn bloed.
Bewijstekst: Mattheüs 26:28
- Mattheüs 26:28 Want dat is Mijn bloed, het bloed des Nieuwen Testaments, hetwelk voor velen vergoten wordt, tot vergeving der zonden.
53. Wie heeft dat ingesteld?
Antw.Christus toen hij sterven zou.
Bewijstekst: 1 Korinthe 11:24
- 1 Korinthe 11:24 En als Hij gedankt had, brak Hij het, en zeide: Neemt, eet, dat is Mijn lichaam, dat voor u gebroken wordt; doet dat tot Mijn gedachtenis.
54. Voor wie?
Antw.Voor de geloovigen, die zich zelven wel beproeven.
Bewijstekst: 1 Korinthe 11:28
- 1 Korinthe 11:28 Maar de mens beproeve zichzelven, en ete alzo van het brood, en drinke van den drinkbeker.
55. Waartoe heeft Hij dat ingesteld?
Antw.Tot Zijne gedachtenis.
Bewijstekst: Lukas 22:19
- Lukas 22:19 En Hij nam brood, en als Hij gedankt had, brak Hij het, en gaf het hun, zeggende: Dat is Mijn lichaam, hetwelk voor u gegeven wordt; doet dat tot Mijn gedachtenis.
56. Wat moet men daarbij gedenken?
Antw.Christus’ Lijden en Sterven.
Bewijstekst: 1 Korinthe 11:26
- 1 Korinthe 11:26 Want zo dikwijls als gij dit brood zult eten, en dezen drinkbeker zult drinken, zo verkondigt den dood des Heeren, totdat Hij komt.
57. Is Christus’ Lichaam dan niet in het brood?
Antw.Neen; het is in den Hemel, en zal daar blijven tot den jongsten dag.
Bewijstekst: Handelingen 3:21
- Handelingen 3:21 Welken de hemel moet ontvangen tot de tijden der wederoprichting aller dingen, die God gesproken heeft door den mond van al Zijn heilige profeten van alle eeuw.
58. Wat zal Hij dan komen doen?
Antw.Oordeelen de levenden en de dooden.
Bewijstekst: 2 Timotheüs 4:1
- 2 Timotheüs 4:1 Ik betuig dan voor God en den Heere Jezus Christus, Die de levenden en doden oordelen zal in Zijn verschijning en in Zijn Koninkrijk:
59. Wie moet men van het Avondmaal afhouden?
Antw.De onbekeerde menschen, die van de waarheid afdwalen.
Bewijstekst: 1 Korinthe 5:11
- 1 Korinthe 5:11 Maar nu heb ik u geschreven, dat gij u niet zult vermengen, namelijk indien iemand, een broeder genaamd zijnde, een hoereerder is, of een gierigaard, of een afgodendienaar, of een lasteraar, of een dronkaard, of een rover; dat gij met zodanig een ook niet zult eten.
60. Waardoor moet men die afhouden?
Antw.Door de Sleutelen des Hemelrijks.
61. Welke zijn die Sleutelen?
Antw.De verkondiging des Woords en de kerkelijke tucht.
Bewijstekst: Mattheüs 16:19
- Mattheüs 16:19 En Ik zal u geven de sleutelen van het Koninkrijk der hemelen; en zo wat gij zult binden op de aarde, zal in de hemelen gebonden zijn; en zo wat gij ontbinden zult op de aarde, zal in de hemelen ontbonden zijn.
Tekst: Eenige korte vragen voor de kleine kinderen, door Jacobus Borstius, in leven predikant te Rotterdam. Uitgegeven door de docenten aan de Theol. School der Christelijke Gereformeerde Kerk. 14e druk, 's-Gravenhage: S. van Velzen jr. (W.A. Beschoor), 1898. Scan op Delpher. Woord voor woord op de scan nagelezen en vergeleken met 3 andere drukken. Publiek domein. De Vries-Te Winkel, zoals in de kopieerbron (1898); niet gemoderniseerd. Over de tekst.
Uitleg om te leren en te bespreken
Les 6 sprak over de doop. Nu komt het tweede sacrament aan de beurt: het heilig avondmaal. Een sacrament is, zoals les 6 leerde, een teken en zegel van Gods genade. Het boekje vraagt eerst naar het uiterlijke teken. Het antwoord is kort: 'Brood en Wijn'. Dat zijn gewone dingen van elke dag. De Heere Jezus heeft er een bijzondere betekenis aan gegeven.
Wat brood en wijn betekenen
Beduiden is een oud woord voor betekenen. Het brood beduidt het lichaam van Christus, en de wijn beduidt Zijn bloed. Bij de instelling zei de Heere Jezus: "Neemt, eet, dat is Mijn lichaam". Het brood wordt ook gebroken. Zo laat het zien wat er aan het kruis met Zijn lichaam gebeurde. Over de wijn zei Hij dat het Zijn bloed is, "hetwelk voor velen vergoten wordt, tot vergeving der zonden".
Ingesteld om Hem te gedenken
Christus heeft het avondmaal ingesteld in de nacht waarin Hij verraden werd, vlak voor Zijn lijden. Hij gaf het 'Voor de geloovigen, die zich zelven wel beproeven'. Beproeven betekent hier: eerlijk onderzoeken. Paulus schrijft: "Maar de mens beproeve zichzelven". Wie aan het avondmaal gaat, vraagt zich af of hij zijn zonden kent. Verwacht hij het alleen van Christus, en wil hij voor God leven?
Het avondmaal is ingesteld 'Tot Zijne gedachtenis'. Gedachtenis betekent herinnering. Aan de tafel gedenkt de gemeente het lijden en sterven van Christus. Paulus zegt dat wie het brood eet en uit de beker drinkt, "verkondigt den dood des Heeren, totdat Hij komt".
Het lichaam van Christus in de hemel
Vraag 57 is belangrijk: is het lichaam van Christus dan niet in het brood? Het antwoord luidt: 'Neen; het is in den Hemel, en zal daar blijven tot den jongsten dag'. Het brood blijft dus brood, en de wijn blijft wijn. Petrus zegt van Christus: "Welken de hemel moet ontvangen tot de tijden der wederoprichting aller dingen". De jongste dag is de laatste dag van deze wereld. Dan komt Hij om te 'Oordeelen de levenden en de dooden'.
De sleutelen van het hemelrijk
Niet iedereen mag aan de tafel komen. Het boekje noemt 'De onbekeerde menschen, die van de waarheid afdwalen'. Paulus schrijft over iemand die openlijk in de zonde leeft: "dat gij met zodanig een ook niet zult eten". Daarvoor gebruikt de kerk 'de Sleutelen des Hemelrijks'. Een sleutel kan een deur openen en sluiten.
Die sleutelen zijn 'De verkondiging des Woords en de kerkelijke tucht'. Door de prediking gaat het hemelrijk open voor wie gelooft, en blijft het dicht voor wie in ongeloof volhardt. Tucht betekent dat de kerkenraad iemand die in de zonde leeft, vermaant en zo nodig van de tafel weert. Het doel is altijd dat de zondaar zich bekeert.
Bijbelse onderbouwing
“En als Hij gedankt had, brak Hij het, en zeide: Neemt, eet, dat is Mijn lichaam, dat voor u gebroken wordt; doet dat tot Mijn gedachtenis.”
Christus Zelf brak het brood en noemde het Zijn lichaam, dat voor u gebroken wordt, zoals vraag 51 en 53 leren.
“Maar de mens beproeve zichzelven, en ete alzo van het brood, en drinke van den drinkbeker.”
Wie aan het avondmaal gaat, onderzoekt eerst zijn eigen hart, zoals vraag 54 zegt van de gelovigen die zichzelf beproeven.
“Welken de hemel moet ontvangen tot de tijden der wederoprichting aller dingen, die God gesproken heeft door den mond van al Zijn heilige profeten van alle eeuw.”
Dit vers staat onder vraag 57: het lichaam van Christus is in de hemel tot Hij terugkomt.
“En Ik zal u geven de sleutelen van het Koninkrijk der hemelen; en zo wat gij zult binden op de aarde, zal in de hemelen gebonden zijn; en zo wat gij ontbinden zult op de aarde, zal in de hemelen ontbonden zijn.”
Christus belooft Petrus, en met hem Zijn kerk, de sleutelen van het Koninkrijk der hemelen, om te binden en te ontbinden.
Bijbelteksten uit de Statenvertaling.
Om over door te praten
- Waarom gebruikte de Heere Jezus gewone dingen als brood en wijn om Zijn lijden te laten zien?
- Wat betekent het dat het lichaam van Christus in de hemel is en niet in het brood?
- Waarom is de kerkelijke tucht bedoeld om een zondaar terug te brengen?
- Wat ziet u als het avondmaal in de kerk gevierd wordt, en wat vraagt dat van uw eigen hart?
Samen leren thuis
Lees op de zondag van het avondmaal samen 1 Korinthe 11:23-26. Laat de kinderen na de dienst vertellen wat zij zagen: het brood dat gebroken werd en de wijn die werd uitgeschonken. Leg uit waar dat aan herinnert. Leer samen vraag 50 tot en met 52 uit het hoofd. Bid dat de Heere ook hen eens aan Zijn tafel wil brengen.