Borstius les 6: De sacramenten en de doop
In het kort
Borstius les 6 leert dat God het geloof versterkt door de sacramenten. Een sacrament is een teken en zegel van Gods genade. Er zijn er twee, de doop en het avondmaal. De doop wijst op de afwassing van de zonden door het bloed van Christus.
De vragen en antwoorden van Borstius, les 6
43. Waardoor wordt het geloof versterkt?
Antw.Door het gebruik der Sacramenten.
44. Wat is een Sacrament?
Antw.Een teeken en zegel van Gods genade.
Bewijstekst: Romeinen 4:11
- Romeinen 4:11 En hij heeft het teken der besnijdenis ontvangen tot een zegel der rechtvaardigheid des geloofs, die hem in de voorhuid was toegerekend; opdat hij zou zijn een vader van allen, die geloven in de voorhuid zijnde, ten einde ook hun de rechtvaardigheid toegerekend worde;
45. Hoeveel Sacramenten zijn er?
Antw.Twee: de Heilige Doop en het Heilig Avondmaal.
Bewijstekst: 1 Korinthe 12:13
- 1 Korinthe 12:13 Want ook wij allen zijn door een Geest tot een lichaam gedoopt; hetzij Joden, hetzij Grieken, hetzij dienstknechten, hetzij vrijen; en wij zijn allen tot een Geest gedrenkt.
46. Wat beduidt de Doop?
Antw.De afwassching der zonden.
Bewijstekst: Handelingen 22:16
- Handelingen 22:16 En nu, wat vertoeft gij? Sta op, en laat u dopen, en uw zonden afwassen, aanroepende den Naam des Heeren.
47. Kan het uiterlijk water de zonden afwasschen?
Antw.Neen; Christus’ bloed reinigt ons van alle zonden.
Bewijstekst: 1 Johannes 1:7
- 1 Johannes 1:7 Maar indien wij in het licht wandelen, gelijk Hij in het licht is, zo hebben wij gemeenschap met elkander, en het bloed van Jezus Christus, Zijn Zoon, reinigt ons van alle zonde.
48. Waarom moet men de kinderkens doopen?
Antw.Omdat zij in Gods Verbond zijn.
Bewijstekst: Handelingen 2:39
- Handelingen 2:39 Want u komt de belofte toe, en uw kinderen, en allen, die daar verre zijn, zo velen als er de Heere, onze God, toe roepen zal.
Tekst: Eenige korte vragen voor de kleine kinderen, door Jacobus Borstius, in leven predikant te Rotterdam. Uitgegeven door de docenten aan de Theol. School der Christelijke Gereformeerde Kerk. 14e druk, 's-Gravenhage: S. van Velzen jr. (W.A. Beschoor), 1898. Scan op Delpher. Woord voor woord op de scan nagelezen en vergeleken met 3 andere drukken. Publiek domein. De Vries-Te Winkel, zoals in de kopieerbron (1898); niet gemoderniseerd. Over de tekst.
Uitleg om te leren en te bespreken
Les 5 sprak over het geloof. Les 6 begint met de vraag waardoor dat geloof versterkt wordt: 'Door het gebruik der Sacramenten'. Versterken is sterker maken. De Catechismus zegt in zondag 25 dat de Heilige Geest het geloof werkt door de prediking en het versterkt door het gebruik van de sacramenten. God weet dat ons geloof zwak is. Daarom geeft Hij naast Zijn Woord ook tekenen die men kan zien, voelen en proeven.
Teken en zegel
Wat is een sacrament? 'Een teeken en zegel van Gods genade'. Een teken wijst naar iets anders, zoals een wegwijzer naar een stad. Een zegel bevestigt, zoals een stempel op een belangrijke brief. Paulus noemt de besnijdenis van Abraham "een zegel der rechtvaardigheid des geloofs". Het sacrament maakt zelf niet zalig. Het wijst naar Christus en verzekert de gelovige dat Gods belofte waar is.
Twee sacramenten
Vraag 45 noemt er twee: 'de Heilige Doop en het Heilig Avondmaal'. Meer zijn er niet. Deze les spreekt verder over de doop. Het avondmaal komt in de volgende les aan de orde.
Water en bloed
Vraag 46 vraagt wat de doop beduidt, dat is: betekent. Het antwoord is 'De afwassching der zonden'. Zoals water het vuil van het lichaam wast, zo wast Christus de zonde weg. Vraag 47 waarschuwt daarom dat het water zelf dat niet kan. Alleen het bloed van Christus reinigt. Johannes schrijft: "het bloed van Jezus Christus, Zijn Zoon, reinigt ons van alle zonde". Een gedoopt kind mag dus niet op het water vertrouwen, maar op Christus.
Ook de kinderen
Waarom doopt men kleine kinderen, die nog niet kunnen geloven? Vraag 48 antwoordt: 'Omdat zij in Gods Verbond zijn'. Een verbond is een vaste band die God Zelf met mensen legt, met beloften en eisen. Petrus zei op de Pinksterdag: "Want u komt de belofte toe, en uw kinderen". Gedoopte kinderen dragen het teken van die belofte. Dat roept hen om de Heere te zoeken en in Christus te geloven.
Bijbelse onderbouwing
“En hij heeft het teken der besnijdenis ontvangen tot een zegel der rechtvaardigheid des geloofs, die hem in de voorhuid was toegerekend; opdat hij zou zijn een vader van allen, die geloven in de voorhuid zijnde, ten einde ook hun de rechtvaardigheid toegerekend worde;”
Paulus noemt de besnijdenis een zegel, en zo leert vraag 44 dat een sacrament Gods genade bevestigt.
“En nu, wat vertoeft gij? Sta op, en laat u dopen, en uw zonden afwassen, aanroepende den Naam des Heeren.”
Ananias verbindt de doop met het afwassen van de zonden, het antwoord van vraag 46.
“Maar indien wij in het licht wandelen, gelijk Hij in het licht is, zo hebben wij gemeenschap met elkander, en het bloed van Jezus Christus, Zijn Zoon, reinigt ons van alle zonde.”
Niet het water, maar het bloed van Christus reinigt van alle zonde, zoals vraag 47 zegt.
“Want u komt de belofte toe, en uw kinderen, en allen, die daar verre zijn, zo velen als er de Heere, onze God, toe roepen zal.”
De belofte geldt ook de kinderen, en daarom zegt vraag 48 dat zij in Gods verbond zijn.
“Gaat dan henen, onderwijst al de volken, dezelve dopende in de Naam des Vaders, en des Zoons, en des Heiligen Geestes; lerende hen onderhouden alles, wat Ik u geboden heb.”
Christus Zelf heeft de doop ingesteld in de Naam van de Vader, de Zoon en de Heilige Geest.
Bijbelteksten uit de Statenvertaling.
Om over door te praten
- Waarom geeft God naast Zijn Woord ook tekenen die men kan zien?
- Wat is het verschil tussen het water van de doop en het bloed van Christus?
- Wat betekent het voor een kind dat het als kind van het verbond gedoopt is?
- Hoe kan de herinnering aan uw doop u helpen om de Heere te zoeken?
Samen leren thuis
Als uw kinderen gedoopt zijn, vertel hun dan over hun eigen doop: in welke kerk het was en wie hen doopte, als u dat nog weet. Laat een foto of het doopbewijs zien als u dat hebt. Lees Handelingen 2:38-39 voor. Leer samen vraag 44 en 48 uit het hoofd. Zeg erbij dat het water wijst naar het bloed van de Heere Jezus, en dat alleen Zijn bloed de zonde afwast.