1
Tarsis in de volkerenlijst
Tarsis wordt genoemd als zoon van Javan, bij de volken van de eilanden en de kusten.
Tarsis in de Bijbel
Tarsis (Hebreeuws תַּרְשִׁישׁ) is de naam van een land en in Genesis 10:4 van een zoon van Javan. De betekenis van de naam is onzeker. Hetzelfde Hebreeuwse woord is ook de naam van een edelsteen, die de Statenvertaling met turkoois weergeeft (Exodus 28:20).
Tarsis was een ver land aan zee, bekend om zijn zilver, ijzer, tin en lood (Ezechiël 27:12). Jona nam in Jafo een schip naar Tarsis om van het aangezicht des HEEREN te vluchten (Jona 1:3). Waar Tarsis lag, is onbekend; vaak wordt aan Zuid-Spanje gedacht.
Ook bekend als: Tharsis
Ligging
De Bijbel plaatst Tarsis ver over zee. Jona zocht in Jafo, aan de kust van Israël, een schip naar Tarsis, de andere kant op dan Nineve (Jona 1:2-3). Jesaja noemt Tarsis naast de ver gelegen eilanden (Jesaja 66:19), en Ezechiël verbindt het met de handel van Tyrus (Ezechiël 27:12). Die aanwijzingen wijzen de meeste uitleggers naar het westen van de Middellandse Zee.
Vandaag
De ligging van Tarsis is onbekend. Het vaakst wordt gedacht aan Tartessos, een gebied in het zuidwesten van Spanje dat rijk was aan zilver en andere metalen. Andere voorstellen zijn Sardinië, Carthago (zo geeft de oude Griekse vertaling van het Oude Testament de naam in Jesaja 23 weer) en Tarsus in Cilicië, waaraan Josephus dacht. Geen ervan is bewezen.
De ligging is niet bekend.
Geschiedenis
Tarsis komt eerst voor als persoonsnaam: een van de zonen van Javan, naast Elisa, de Chittieten en Dodanieten (Genesis 10:4; 1 Kronieken 1:7 schrijft Tharsisa). Over hen zegt Genesis 10:5: "Van dezen zijn verdeeld de eilanden der volken". Uitleggers zien daarin de volken rond de Middellandse Zee.
In de tijd van Salomo had de koning schepen van Tarsis op zee, samen met de schepen van Hiram. Zij kwamen eenmaal in drie jaren binnen met goud, zilver, elpenbeen, apen en pauwen (1 Koningen 10:22; 2 Kronieken 9:21). Later liet Josafat schepen van Tarsis maken om naar Ofir te gaan om goud, maar zij werden te Ezeon-Geber gebroken (1 Koningen 22:49); 2 Kronieken 20:36-37 zegt dat zij naar Tarsis zouden gaan en dat het oordeel kwam omdat hij zich met de goddeloze Ahazia had verbonden.
Jona vluchtte voor de opdracht om tegen Nineve te prediken. Hij ging naar Jafo, vond een schip naar Tarsis en betaalde de vracht (Jona 1:3). Na de bekering van Nineve zegt hij waarom: hij wist dat de HEERE genadig en barmhartig is (Jona 4:2).
De profeten noemen Tarsis als handelspartner van Tyrus. Bij de val van Tyrus roept Jesaja: "Huilt, gij schepen van Tarsis" (Jesaja 23:1). Ezechiël noemt zilver, ijzer, tin en lood uit Tarsis (Ezechiël 27:12), Jeremia uitgerekt zilver (Jeremia 10:9).
Buiten de Bijbel noemt een inscriptie van de Assyrische koning Esarhaddon volgens de gangbare lezing een land Tarsisi aan de zee. Ook die tekst zegt niet waar het lag.
Betekenis in de Bijbel
In de Bijbel staat Tarsis voor het verste land over zee; de meeste uitleggers zoeken het in het westen. Daarom kiest Jona juist Tarsis: zo ver mogelijk van Nineve en, zoals hij denkt, van het aangezicht des HEEREN.
De schepen van Tarsis worden een beeld van menselijke macht en rijkdom. De dag des HEEREN der heirscharen komt "tegen alle hoge bergen" en "tegen allen hogen toren", en "tegen alle schepen van Tarsis" (Jesaja 2:14-16). Psalm 48 zegt tot God: "Met een oostenwind verbreekt Gij de schepen van Tharsis" (Psalm 48:8).
Tegelijk keert Tarsis terug in de beloften. De koningen van Tharsis en de eilanden zullen geschenken brengen aan de Koning (Psalm 72:10). De schepen van Tarsis brengen de kinderen van Sion van verre terug (Jesaja 60:9). En de HEERE zal boden zenden "tot de heidenen naar Tarsis", om Zijn heerlijkheid onder de heidenen te verkondigen (Jesaja 66:19).
Sleutelgebeurtenissen in Tarsis
2
De schepen van Salomo
Salomo heeft schepen van Tarsis, samen met de schepen van Hiram, die eens in de drie jaar goud, zilver, elpenbeen, apen en pauwen brengen.
3
De vloot van Josafat breekt
Josafat bouwt met Ahazia schepen om naar Tarsis te gaan. De profeet Eliëzer kondigt het oordeel aan en de schepen worden verbroken.
4
Jona vlucht naar Tarsis
Jona gaat naar Jafo en neemt een schip naar Tarsis om van het aangezicht des HEEREN te vluchten, in plaats van naar Nineve te gaan.
5
Boden naar Tarsis
De HEERE belooft boden te zenden naar Tarsis en de verre eilanden, die Zijn heerlijkheid onder de heidenen zullen verkondigen.
Theologische betekenis
Jona wilde naar Tarsis om aan het aangezicht des HEEREN te ontkomen, maar "de HEERE wierp een groten wind op de zee" (Jona 1:4). Psalm 139 zegt hetzelfde: wie zich aan het uiterste der zee zou vestigen, ook daar zou Gods hand hem geleiden (Psalm 139:10). Er is geen Tarsis buiten Zijn bereik.
Opvallend is dat het land waar Jona heen vluchtte om niet te hoeven prediken, bij Jesaja een doel van de prediking wordt (Jesaja 66:19). De gereformeerde uitleg leest Psalm 72 en Jesaja 60 als beloften over het Koninkrijk van Christus, waarin ook de verste volken met hun gaven tot de Heere komen. Wat bij Jona een vlucht was, wordt in de beloften een weg voor het Evangelie.
Belangrijke bijbelteksten
De volgende bijbelgedeelten helpen u om de rol van Tarsis in de Schrift beter te begrijpen.
Veelgestelde vragen over Tarsis
Waar lag Tarsis?
Dat is onbekend. De Bijbel plaatst Tarsis ver over zee: Jona zocht er in Jafo een schip naartoe (Jona 1:3), en het leverde zilver, ijzer, tin en lood aan Tyrus (Ezechiël 27:12). Het vaakst wordt gedacht aan Tartessos in het zuidwesten van Spanje, een gebied dat rijk was aan metalen. Andere voorstellen zijn Sardinië, Carthago en Tarsus in Cilicië. Geen van deze plaatsen is bewezen.
Waarom vluchtte Jona naar Tarsis?
Jona kreeg de opdracht om tegen Nineve te prediken, maar ging de andere kant op: naar Jafo en vandaar met een schip naar Tarsis, "van het aangezicht des HEEREN" (Jona 1:3). Tarsis lag volgens de meeste uitleggers ver in het westen, Nineve in het oosten. Later zegt Jona zelf waarom: hij wist dat de HEERE genadig en barmhartig is en de stad zou sparen als zij zich bekeerde (Jona 4:2).
Is Tarsis de stad Tarsus van Paulus?
Waarschijnlijk niet. Tarsus is de stad in Cilicië, in het zuiden van het huidige Turkije, waar Paulus geboren werd (Handelingen 21:39); de Statenvertaling noemt haar Tarsen. Tarsis is het verre land over zee uit het Oude Testament, waar Jona heen wilde. De Joodse geschiedschrijver Josephus dacht wel dat Tarsis en Tarsus dezelfde plaats waren, maar de meeste uitleggers zoeken Tarsis verder naar het westen.
Hoe heet Tarsis in de Statenvertaling?
De Statenvertaling gebruikt twee spellingen. In Genesis, Jesaja, Jeremia, Ezechiël en Jona staat Tarsis, in Koningen, Kronieken en de Psalmen staat Tharsis. In 1 Kronieken 1:7 heet de zoon van Javan Tharsisa. Het gaat om dezelfde naam. In Esther 1:14 en 1 Kronieken 7:10 is Tharsis de naam van een persoon, niet van het land.
Wat zijn de schepen van Tarsis?
De schepen van Tarsis zijn de grote zeeschepen die in de Bijbel met Tarsis verbonden worden. Salomo had ze samen met Hiram (1 Koningen 10:22). Veel uitleggers denken dat het een scheepstype werd, grote schepen voor verre zeereizen, omdat Josafat schepen van Tharsis liet maken om naar Ofir te varen, vanuit Ezeon-Geber aan de Rode Zee (1 Koningen 22:49). Zeker is dat niet. In de profeten zijn ze een beeld van rijkdom en trots die de HEERE vernedert (Jesaja 2:16, 23:1), en in Jesaja 60:9 dienen ze juist Sion.
Waar staat Tarsis in de Bijbel?
Tarsis of Tharsis staat in ruim twintig verzen. Als persoonsnaam in Genesis 10:4 en 1 Kronieken 1:7; als land in de geschiedenis van Salomo en Josafat (1 Koningen 10:22, 22:49; 2 Kronieken 9:21, 20:36-37), bij Jona (Jona 1:3, 4:2), in de Psalmen (Psalm 48:8, 72:10) en bij de profeten (Jesaja 2, 23, 60 en 66; Jeremia 10:9; Ezechiël 27 en 38). Het Nieuwe Testament noemt Tarsis niet.
Wat betekent de naam Tarsis?
De betekenis van de naam is onzeker. In het Hebreeuws is het Tarsis, en hetzelfde woord wordt ook gebruikt voor een edelsteen, die de Statenvertaling met turkoois weergeeft (Exodus 28:20). Of de steen naar het land heet of andersom, weten we niet. Sommigen verbinden het woord met het smelten van metaal, maar dat is niet zeker.
Bijbelverhalen in Tarsis
Gerelateerde plaatsen
Joppe
Joppe is het oude Jaffa, in het Hebreeuws Yafo, nu het zuidelijke deel van de stad Tel Aviv-Jaffa in Israël; de identificatie is zeker
Tyrus
Tyrus is zeker geïdentificeerd: het is de stad Sur in het zuiden van Libanon
Middellandse Zee
De oostkust die in de Bijbel de westgrens van het land is, ligt vandaag in Israël, de Gazastrook en Libanon, met Syrië verder naar het noorden
Ofir
Ofir is nooit teruggevonden; voorgesteld zijn Zuid- of West-Arabië, de kust van Oost-Afrika tegenover Jemen en India
Tarsus
Het huidige Tarsus in Zuid-Turkije, tussen Mersin en Adana, ligt op de oude stad; de identificatie is zeker
Bijbelse personen verbonden aan Tarsis
Leer meer over Tarsis met AI BijbelAssistent
Wilt u dieper ingaan op de geschiedenis, de bijbelteksten of de theologische betekenis van Tarsis? Onze AI-assistent helpt u verder.
Verdiep u verder
Alle bijbelse plaatsen
Terug naar het overzicht van bijbelse plaatsen.
Bijbelse personen
Ontdek wie er leefden in Tarsis.
Bijbelse tijdlijn
Plaats Tarsis in de bijbelse geschiedenis.
Lees de Bijbel
Lees de bijbelgedeelten over Tarsis.
Bijbeluitleg
Uitleg bij bijbelgedeelten over Tarsis.
Bijbel onderwerpen
Verken thema's die verbonden zijn met Tarsis.