1
Nof en Tachpanhes vernederen Juda
Jeremia houdt Juda voor dat het zijn vertrouwen op Egypte stelde, en dat de kinderen van Nof en Tachpanhes het daardoor schade en schande hebben aangedaan.
Tachpanhes in de Bijbel
Tachpanhes is een Egyptische naam in Hebreeuwse vorm; de betekenis is onzeker. Ezechiël spelt de naam in het Hebreeuws iets anders (Ezechiël 30:18); de Statenvertaling schrijft overal Tachpanhes. Griekse schrijvers noemden de vesting Daphnai, en die naam leeft voort in Tell Defenneh.
Tachpanhes was een Egyptische grensvesting in de oostelijke Nijldelta. Na de val van Jeruzalem trok het overblijfsel van Juda er tegen het woord van de HEERE in heen en nam Jeremia mee (Jeremia 43:7). Het is de laatste plaats die de Bijbel bij naam noemt als verblijf van Jeremia.
Ook bekend als: Tahpanhes, Daphnai, Tell Defenneh, Tell Dafana
Ligging
Tachpanhes lag aan de oostrand van de Nijldelta, bij de oostelijkste Nijlarm, aan de oostgrens van de delta, bij de route van Egypte naar Kanaän. Wie uit Juda naar Egypte trok, kwam hier aan het begin van het land. Jeremia 44:1 noemt de stad samen met Migdol, Nof en Pathros als woonplaatsen van Joden in Egypte.
Vandaag
Tachpanhes wordt algemeen gelijkgesteld met Tell Defenneh, ook Tell Dafana geschreven, in het noordoosten van de Nijldelta in Egypte, niet ver ten westen van het huidige Suezkanaal. Die identificatie is waarschijnlijk: de Griekse naam Daphnai past bij de bijbelse plaats en bij de ligging aan de grens.
Geschiedenis
De Bijbel noemt Tachpanhes het eerst in een klacht van Jeremia over Juda, dat steun zocht bij vreemde machten: "Ook hebben u de kinderen van Nof en Tachpanhes den schedel afgeweid" (Jeremia 2:16). Nof is Memphis; samen staan de twee steden hier voor Egypte.
Na de verwoesting van Jeruzalem en de moord op de landvoogd Gedalia in Mizpa vreesden de achtergebleven Judeeërs de wraak van de Chaldeeën. Zij vroegen Jeremia om een woord van de HEERE en kregen te horen dat zij in het land moesten blijven (Jeremia 42:10-12). Johanan en de trotse mannen antwoordden: "Gij spreekt leugen" (Jeremia 43:2). Zij namen het hele overblijfsel mee, ook Jeremia en Baruch, "en zij togen in Egypteland, want zij waren der stem des HEEREN niet gehoorzaam; en zij kwamen tot Tachpanhes" (Jeremia 43:7).
Daar kreeg Jeremia de opdracht grote stenen te verbergen in de klei "in den ticheloven, die bij de deur van Farao's huis te Tachpanhes is" (Jeremia 43:9). Op die plek zou Nebukadrezar, de koning van Babel, zijn troon zetten (Jeremia 43:10). De kanttekeningen denken bij het huis van Farao aan Farao Hofra (vergelijk Jeremia 44:30) en geven voor ticheloven ook tichelrij of tichelhuis. Ook Jeremia 44:1 richt zich tot de Joden die er woonden, en Jeremia 46:14 en Ezechiël 30:18 noemen de stad in hun profetieën tegen Egypte.
Bij Tell Defenneh zijn de resten opgegraven van een vesting uit de zevende en zesde eeuw voor Christus, met veel Grieks aardewerk. De Griekse geschiedschrijver Herodotus noemt bij Daphnai een garnizoen aan de oostgrens van Egypte. De Britse archeoloog Flinders Petrie, die er in 1886 groef, verbond een bestraat plein bij een groot gebouw met Jeremia 43:9; die koppeling is niet aangetoond.
Betekenis in de Bijbel
Tachpanhes is in de Bijbel het eindpunt van de weg terug naar Egypte. De HEERE had Israël uit Egypte geleid en gezegd: "Gij zult voortaan niet wederkeren door dezen weg" (Deuteronomium 17:16). Na de val van Jeruzalem trok het overblijfsel toch die weg terug, uit vrees voor Babel en tegen het uitdrukkelijke woord van de HEERE in. Jesaja had al eerder gezegd: "Wee dengenen, die in Egypte om hulp aftrekken" (Jesaja 31:1).
Het is ook de laatste plaats die de Bijbel bij naam noemt als verblijf van Jeremia. De profeet die ongeveer veertig jaar tot Jeruzalem had gesproken, richtte zijn laatste woorden in Egypte tot een volk dat hem niet wilde horen (Jeremia 44:1, 15). Hij kondigde aan dat Egypte geen schuilplaats zou zijn: Nebukadrezar zou ook hier komen, en Farao Hofra zou in de hand van zijn vijanden gegeven worden (Jeremia 44:30). Ook hier blijft een klein getal over: wie van het zwaard ontkomt, zal naar Juda terugkeren en ervaren wiens woord bestaat (Jeremia 44:28).
Sleutelgebeurtenissen in Tachpanhes
2
Het overblijfsel trekt naar Tachpanhes
Johanan en de oversten der heiren nemen het overblijfsel van Juda mee naar Egypte, ook Jeremia en Baruch. Ongehoorzaam aan de stem van de HEERE komen zij tot Tachpanhes.
3
De stenen bij de deur van Farao’s huis
Voor de ogen van de Joodse mannen verbergt Jeremia grote stenen in de klei bij het huis van Farao. Daarop, zegt de HEERE, zal Nebukadrezar zijn troon zetten.
4
Het woord tot de Joden in Egypte
Jeremia richt het woord van de HEERE tot alle Joden in Egypte, die te Migdol, Tachpanhes, Nof en in Pathros wonen, en vermaant hen over hun afgoderij.
5
De dag verduisterd te Tachpanhes
Ezechiël profeteert dat de dag te Tachpanhes verduisterd zal worden, als de HEERE het juk van Egypte verbreekt en de trots van zijn sterkte ophoudt.
Theologische betekenis
De geschiedenis van Tachpanhes laat zien hoe ongeloof zich als voorzichtigheid kan voordoen. Het overblijfsel zocht veiligheid, maar de HEERE had juist in Juda beloofd: "Ik zal met u zijn, om u te behouden en u van zijn hand te redden" (Jeremia 42:11). Wie de veiligheid zoekt buiten het woord van God, vindt haar niet, ook niet achter de muren van een Egyptische vesting.
Opvallend is de trouw van Jeremia. Hij werd meegenomen door mensen die zijn boodschap verwierpen, en bleef toch bij hen en bleef tot hen spreken. Het woord van de HEERE ging met hem mee naar Egypte. De stenen bij het huis van Farao zijn een teken dat Gods heerschappij ook reikt tot in het land waar het volk zich voor Hem meende te verbergen. Baruch kreeg eerder de belofte dat zijn ziel hem tot een buit zou zijn "in alle plaatsen, waar gij zult henentrekken" (Jeremia 45:5); die belofte ging met hem mee tot in Tachpanhes.
Belangrijke bijbelteksten
De volgende bijbelgedeelten helpen u om de rol van Tachpanhes in de Schrift beter te begrijpen.
Veelgestelde vragen over Tachpanhes
Waar lag Tachpanhes?
Tachpanhes lag aan de oostgrens van de Nijldelta in Egypte, bij de route van Egypte naar Kanaän. De stad wordt algemeen gelijkgesteld met Tell Defenneh, in het noordoosten van de delta, niet ver ten westen van het huidige Suezkanaal. Die identificatie is waarschijnlijk. De Grieken kenden de plaats als Daphnai, een grensvesting met een garnizoen.
Wat betekent de naam Tachpanhes?
De betekenis van de naam Tachpanhes is onzeker. Het is een Egyptische plaatsnaam in Hebreeuwse vorm, en de Bijbel geeft er geen verklaring bij. Onderzoekers hebben verschillende Egyptische verklaringen voorgesteld, maar geen ervan staat vast. Ezechiël 30:18 spelt de naam in het Hebreeuws iets anders dan Jeremia; de Statenvertaling schrijft overal Tachpanhes.
Waarom ging Jeremia naar Tachpanhes?
Jeremia koos niet zelf voor Egypte. Hij had het overblijfsel van Juda in de naam van de HEERE gezegd dat het in het land moest blijven (Jeremia 42:10-12). Johanan en de oversten verwierpen dat woord en namen het hele overblijfsel mee, "ook den profeet Jeremia, en Baruch, den zoon van Nerija" (Jeremia 43:6). Zo kwam Jeremia met hen in Tachpanhes.
Wat deed Jeremia met de stenen in Tachpanhes?
In Tachpanhes kreeg Jeremia de opdracht grote stenen te verbergen in de klei bij de deur van het huis van Farao, voor de ogen van de Joodse mannen (Jeremia 43:9). Het was een gelijkenis in daden: de HEERE zou Nebukadrezar, de koning van Babel, halen, en die zou zijn troon boven op deze stenen zetten (Jeremia 43:10). Egypte zou dus geen veilige schuilplaats zijn.
Is Jeremia in Tachpanhes gestorven?
Dat zegt de Bijbel niet. De laatste woorden van Jeremia die de Bijbel vermeldt, sprak hij in Egypte tot de Joden die daar woonden (Jeremia 44). Een oud geschrift over de levens van de profeten, door joden en later door christenen doorgegeven, vertelt dat hij in Egypte gestorven is, volgens sommige versies door steniging in Tachpanhes. Dat is overlevering; een bijbels gegeven is het niet.
Is Tachpanhes hetzelfde als koningin Tachpenes?
Nee. Tachpenes in 1 Koningen 11:19 is de naam van een Egyptische koningin, de vrouw van een farao in de tijd van David en Salomo. Haar zuster werd de vrouw van de Edomiet Hadad. Tachpanhes in Jeremia en Ezechiël is een stad in de oostelijke Nijldelta. De namen lijken op elkaar, maar het gaat om een persoon en een plaats.
Waar staat Tachpanhes in de Bijbel?
Tachpanhes staat zeven keer in de Statenvertaling: in Jeremia 2:16, 43:7, 43:8, 43:9, 44:1 en 46:14, en in Ezechiël 30:18. Het belangrijkste gedeelte is Jeremia 43, waar het overblijfsel van Juda met Jeremia en Baruch in de stad aankomt en Jeremia er de stenen bij het huis van Farao verbergt.
Wat is er vandaag van Tachpanhes te zien?
Bij Tell Defenneh in het noordoosten van de Nijldelta liggen de resten van een vesting uit de zevende en zesde eeuw voor Christus. Opgravers vonden er veel Grieks aardewerk, wat past bij de Griekse huurlingen die Egypte in die tijd aan zijn oostgrens inzette. Sporen die zeker met Jeremia of de Joden uit Juda te verbinden zijn, zijn niet gevonden.
Gerelateerde plaatsen
Egypte
Het bijbelse Egypte valt grotendeels samen met het huidige Egypte; die identificatie is zeker
Nijl
De Nijl stroomt nog altijd door Egypte; met haar bronrivieren in Oost- en Midden-Afrika is zij een van de langste rivieren ter wereld
Jeruzalem
Jeruzalem bestaat nog en is een van de oudste voortdurend bewoonde steden ter wereld
Mizpa
Mizpa in Benjamin wordt meestal gelijkgesteld met Tell en-Nasbeh, een ruïneheuvel ongeveer 12 kilometer ten noorden van Jeruzalem, aan de zuidrand van het huidige Ramallah op de Westelijke Jordaanoever
Bijbelse personen verbonden aan Tachpanhes
Bijbelhoofdstukken die zich in Tachpanhes afspelen
Leer meer over Tachpanhes met AI BijbelAssistent
Wilt u dieper ingaan op de geschiedenis, de bijbelteksten of de theologische betekenis van Tachpanhes? Onze AI-assistent helpt u verder.
Verdiep u verder
Alle bijbelse plaatsen
Terug naar het overzicht van bijbelse plaatsen.
Bijbelse personen
Ontdek wie er leefden in Tachpanhes.
Bijbelse tijdlijn
Plaats Tachpanhes in de bijbelse geschiedenis.
Lees de Bijbel
Lees de bijbelgedeelten over Tachpanhes.
Bijbeluitleg
Uitleg bij bijbelgedeelten over Tachpanhes.
Bijbel onderwerpen
Verken thema's die verbonden zijn met Tachpanhes.