1
Drie dagreizen zonder water
Na de doortocht door de zee trekt Israël de woestijn Sur in en vindt drie dagen geen water.
Mara in de Bijbel
Mara (Hebreeuws מָרָה) betekent bitter. De Bijbel legt de naam zelf uit: het water was bitter, en daarom kreeg de plaats de naam Mara (Exodus 15:23).
Mara was de eerste pleisterplaats van Israël na de doortocht door de Rode Zee, drie dagen de woestijn in. Het water was er bitter, tot de HEERE Mozes een hout wees dat het zoet maakte. Daar noemde God Zich: "Ik ben de HEERE, uw Heelmeester" (Exodus 15:26).
Ook bekend als: Marah, Ain Hawara
Ligging
Mara lag in de woestijn ten oosten van de zee die Israël was doorgetrokken, drie dagreizen van de plaats van de doortocht. Exodus 15:22 noemt dit gebied de woestijn Sur, Numeri 33:8 de woestijn Etham. De volgende legerplaats was Elim met zijn twaalf waterfonteinen (Exodus 15:27). Waar die route precies liep, hangt af van de plaats van de doortocht en van de ligging van de Sinaï.
Vandaag
Mara wordt vaak gezocht bij Ain Hawara, een bron met brak water landinwaarts van de Golf van Suez in het huidige Egypte, maar die ligging is onzeker. Die keuze volgt de traditionele route langs de westkant van het Sinaïschiereiland. Andere onderzoekers wijzen andere bronnen aan, afhankelijk van hun reconstructie van de uittocht. Geen van die plekken is zeker.
De precieze ligging is onzeker: er zijn meerdere kandidaten.
Geschiedenis
Na de doortocht door de zee en het lied van Mozes en Mirjam liet Mozes het volk verder trekken, de woestijn Sur in. Drie dagen lang vonden zij geen water (Exodus 15:22). Toen kwamen zij bij Mara, maar het water was niet te drinken: "zij konden het water van Mara niet drinken, want het was bitter" (Exodus 15:23). Het volk murmureerde tegen Mozes met de vraag: Wat zullen wij drinken? (Exodus 15:24).
Mozes riep tot de HEERE, en de HEERE wees hem een hout. Mozes wierp het in het water, en het water werd zoet (Exodus 15:25). Welk hout het was, zegt de tekst niet. Op dezelfde plaats stelde de HEERE het volk een inzetting en recht en stelde Hij het op de proef. Hij beloofde dat Hij geen van de krankheden die Hij op Egypte gelegd had, op Israël zou leggen als het naar Zijn stem zou horen, en Hij sloot af met: "want Ik ben de HEERE, uw Heelmeester" (Exodus 15:26).
Van Mara trok Israël verder naar Elim, waar twaalf waterfonteinen en zeventig palmbomen waren (Exodus 15:27). De reisbeschrijving in Numeri 33 noemt Mara opnieuw als legerplaats, na drie dagreizen in de woestijn Etham en vóór Elim (Numeri 33:8-9).
Buiten deze twee hoofdstukken komt Mara als plaats in de Bijbel niet meer voor. Archeologische sporen van het kamp zijn er niet; het ging om een bron in de woestijn waar een volk op doortocht korte tijd verbleef.
Betekenis in de Bijbel
Mara is de eerste plaats waar Israël na de verlossing uit Egypte in nood komt, en de eerste plaats na de doortocht waar het volk murmureert (Exodus 15:24); al aan de zee had het tegen Mozes geklaagd (Exodus 14:11-12). Hetzelfde patroon keert snel terug: in de woestijn Sin om brood (Exodus 16:2-3) en in Rafidim om water (Exodus 17:2-3). Mara staat zo aan het begin van de woestijnreis als een eerste les in vertrouwen.
De tekst noemt Mara ook een plaats van beproeving: "aldaar verzocht Hij hetzelve" (Exodus 15:25). De dorst en de inzetting horen bij die beproeving; Deuteronomium 8:2 zegt van de hele woestijnreis dat de HEERE Zijn volk zo verzocht, om te weten wat in zijn hart was. Bij het manna gebruikt Exodus 16:4 dezelfde taal: God beproeft of het volk in Zijn wet wil wandelen.
De belofte van Exodus 15:26 klinkt later door in Deuteronomium 7:15, waar de HEERE belooft de kwade ziekten van de Egyptenaren niet op Zijn volk te leggen. Psalm 103:3 looft God als Degene "die al uw krankheden geneest".
Sleutelgebeurtenissen bij Mara
2
Het bittere water
Het water van Mara is bitter en niet te drinken. Het volk murmureert tegen Mozes en vraagt wat het zal drinken.
3
Het hout en de inzetting
De HEERE wijst Mozes een hout dat het water zoet maakt. Daar geeft God het volk een inzetting en recht en maakt Hij Zich bekend als de Heelmeester van Israël.
4
Mara in de reisbeschrijving
Mozes schrijft de reizen van Israël op; Mara is de legerplaats na drie dagreizen door de woestijn Etham, vóór Elim.
Theologische betekenis
Bij Mara maakt de HEERE een van Zijn namen bekend: "Ik ben de HEERE, uw Heelmeester" (Exodus 15:26). Die naam staat niet los van het gebod. De belofte geldt het volk dat naar Zijn stem hoort, en zij komt direct na de verlossing uit Egypte. Wie door God bevrijd is, leert in de woestijn van Hem afhankelijk te zijn.
De tekst vertelt geen natuurlijk middel dat het water zoet maakte. De HEERE wees het hout aan; het wonder is van Hem. Oudere uitleggers, ook in de gereformeerde traditie, zagen in het hout een beeld van het kruis van Christus, waardoor het bittere zoet wordt. Dat is een toepassing, geen uitspraak van de tekst zelf.
Het Nieuwe Testament noemt Mara niet, maar het thema keert terug. De Heere Jezus spreekt over Zijn werk in het beeld van de medicijnmeester: "Die gezond zijn hebben den medicijnmeester niet van node, maar die ziek zijn" (Mattheüs 9:12), en Hij is gekomen om zondaars tot bekering te roepen (Mattheüs 9:13). De Heelmeester van Mara geneest niet alleen het lichaam, maar ook de ziel die door de zonde verbitterd is.
Belangrijke bijbelteksten
De volgende bijbelgedeelten helpen u om de rol van Mara in de Schrift beter te begrijpen.
Veelgestelde vragen over Mara
Waar lag Mara?
Mara lag in de woestijn ten oosten van de zee die Israël bij de uittocht doortrok, drie dagreizen van de plaats van de doortocht en vóór Elim (Exodus 15:22-27, Numeri 33:8-9). De precieze plek is onzeker. Wie de traditionele route langs de westkust van het Sinaïschiereiland volgt, denkt vaak aan de bron Ain Hawara in het huidige Egypte. Andere onderzoekers kiezen andere bronnen, afhankelijk van waar zij de doortocht en de berg Sinaï zoeken.
Wat betekent de naam Mara?
Mara betekent bitter. Exodus 15:23 geeft die uitleg zelf: het volk kon het water niet drinken, want het was bitter, en daarom kreeg de plaats de naam Mara. Woorden van dezelfde stam komen in de Bijbel vaker voor, bijvoorbeeld bij de bittere saus waarmee Israël het pascha at (Exodus 12:8). De plaatsnaam herinnert dus aan het water dat Israël daar vond.
Wat gebeurde er bij Mara?
Israël vond na drie dagen in de woestijn eindelijk water, maar het was bitter. Het volk murmureerde tegen Mozes. Mozes riep tot de HEERE, Die hem een hout wees; Mozes wierp het in het water en het werd zoet. Daarna gaf God het volk een inzetting en recht, stelde Hij het op de proef en beloofde Hij genezing aan wie naar Zijn stem zou horen (Exodus 15:23-26).
Wat betekent Ik ben de HEERE, uw Heelmeester?
Met deze woorden maakt God Zich bij Mara bekend als Hij Die geneest (Exodus 15:26). Het woord heelmeester betekent geneesheer. De belofte hoort bij een voorwaarde: als Israël met ernst naar de stem van de HEERE hoort en Zijn geboden houdt, zal Hij geen van de krankheden van Egypte op het volk leggen. Psalm 103:3 looft God later als Degene "die al uw krankheden geneest".
Welk hout maakte het water van Mara zoet?
Dat zegt de Bijbel niet. Er staat alleen dat de HEERE Mozes een hout wees, en dat het water zoet werd toen Mozes het erin wierp (Exodus 15:25). Er zijn natuurlijke verklaringen voorgesteld, maar die zijn speculatie. De tekst legt de nadruk op Gods aanwijzing en Zijn handelen. Oudere uitleggers zagen in het hout een beeld van het kruis, maar dat is een toepassing en geen uitleg van het hout zelf.
Is Mara in het boek Ruth dezelfde als de plaats Mara?
Nee. In Ruth 1:20 is Mara geen plaats, maar een naam die Naomi zichzelf geeft bij haar terugkeer in Bethlehem. Zij had in Moab haar man en haar twee zonen verloren en gebruikt hetzelfde woord bitter als Exodus 15:23. Met de bron in de woestijn heeft die naam verder niets te maken. Haar geschiedenis staat bij Naomi en bij het verhaal van Ruth en Naomi; deze pagina gaat over de legerplaats uit Exodus 15.
Waar staat Mara in de Bijbel?
Als plaats staat Mara alleen in Exodus 15:23 en in de reisbeschrijving van Numeri 33:8-9. Exodus 15:22-27 vertelt het hele voorval: de drie dagen zonder water, het bittere water, het hout, de inzetting en de tocht naar Elim. In Ruth 1:20 komt Mara voor als naam die Naomi zichzelf geeft. Het Nieuwe Testament noemt Mara niet.
Bijbelverhalen bij Mara
Gerelateerde plaatsen
Elim
Elim wordt vaak gezocht in de Wadi Gharandel, een dal met water en palmen aan de westkant van het Sinaï-schiereiland in Egypte, maar die ligging is onzeker en hangt af van de route van de uittocht
Rode Zee
De Rode Zee bestaat nog als smalle zee tussen Afrika en het Arabisch Schiereiland, met in het noorden de Golf van Suez en de Golf van Akaba
Rafidim
De ligging van Rafidim is onzeker, omdat zij afhangt van de ligging van de Sinaï
Berg Horeb
De ligging is onzeker
Bijbelse personen verbonden aan Mara
Bijbelhoofdstukken die zich bij Mara afspelen
Leer meer over Mara met AI BijbelAssistent
Wilt u dieper ingaan op de geschiedenis, de bijbelteksten of de theologische betekenis van Mara? Onze AI-assistent helpt u verder.
Verdiep u verder
Alle bijbelse plaatsen
Terug naar het overzicht van bijbelse plaatsen.
Bijbelse personen
Ontdek wie er leefden bij Mara.
Bijbelse tijdlijn
Plaats Mara in de bijbelse geschiedenis.
Lees de Bijbel
Lees de bijbelgedeelten over Mara.
Bijbeluitleg
Uitleg bij bijbelgedeelten over Mara.
Bijbel onderwerpen
Verken thema's die verbonden zijn met Mara.