Rhode in de Bijbel
Rhode (Ῥόδη, Grieks) - “Roos”
Wie was Rhode?
Rhode was een dienstmaagd in het huis van Maria, de moeder van Johannes Markus, in Jeruzalem. Toen Petrus na zijn bevrijding uit de gevangenis aanklopte, herkende zij zijn stem. Van blijdschap deed zij niet open, maar vertelde het binnen. Men geloofde haar niet (Handelingen 12:13-15).
Rhode staat in de Bijbel alleen in Handelingen 12:13-15. De Statenvertaling schrijft haar naam net als wij; in Engelse vertalingen heet zij Rhoda. Lukas noemt haar "een dienstmaagd" en vertelt verder niets over haar afkomst of haar leven. Het verhaal speelt in een donkere tijd voor de gemeente in Jeruzalem. Koning Herodes had Jakobus, de broer van Johannes, met het zwaard gedood en Petrus gevangengezet. Terwijl Petrus streng bewaakt werd, "werd een gedurig gebed tot God voor hem gedaan" (Handelingen 12:5). In de nacht voor zijn proces leidde een engel hem naar buiten. Petrus ging naar het huis van Maria, de moeder van Johannes Markus, "alwaar velen samenvergaderd en biddende waren" (Handelingen 12:12). Daar klopte hij aan de deur van de voorpoort, en Rhode kwam luisteren. Zij herkende zijn stem, maar "deed van blijdschap de voorpoort niet open" (Handelingen 12:14). Zij rende naar binnen om te vertellen dat Petrus buiten stond. De biddende gelovigen geloofden haar niet: "Gij raast", zeiden zij. Toen zij volhield, zeiden zij: "Het is zijn engel." Intussen bleef Petrus buiten kloppen. Het verhaal van de bevrijding zelf, met de engel en de ijzeren poort, staat in Handelingen 12:6-11 en wordt verteld bij Petrus bevrijd uit de gevangenis.
Historische context
Handelingen 12 speelt in de regering van Herodes Agrippa I, de kleinzoon van Herodes de Grote, die volgens de gangbare datering van 41 tot 44 n.Chr. koning over Judea was. Petrus werd gevangengenomen in "de dagen der ongehevelde broden", de feestweek van Pascha (Handelingen 12:3). Herodes wilde hem na het feest voor het volk brengen. Kort daarna stierf Herodes zelf in Caesarea (Handelingen 12:20-23). Het verhaal van Rhode valt dus waarschijnlijk rond 44 n.Chr. Het huis van Maria moet van enige omvang zijn geweest. Het had een voorpoort, een poort of portaal aan de straat, waarachter vermoedelijk een binnenplaats en het eigenlijke huis lagen. Er was ruimte voor "velen" om samen te komen, en er was ten minste één dienstmaagd. Een man van Maria noemt Lukas niet; daarom denken veel uitleggers dat zij weduwe was. Haar zoon Johannes Markus ging later mee met Barnabas en Saulus (Handelingen 12:25), en Markus was een neef van Barnabas (Kolossenzen 4:10). Sommigen vermoeden dat dit huis ook de opperzaal uit Handelingen 1:13 was, maar dat zegt de tekst niet. Het Griekse woord dat de Statenvertaling met dienstmaagd vertaalt, duidt een jonge vrouw aan die in een huishouden diende, vaak als slavin. Of Rhode slavin was of in dienst was, zegt de tekst niet. Haar naam is Grieks en is afgeleid van het woord voor roos. Dat zij de stem van Petrus meteen herkende, wijst er waarschijnlijk op dat hij vaker in dit huis kwam. Waarschijnlijk hoorde zij zelf ook bij de kring van gelovigen: zij begreep onmiddellijk wat het betekende dat Petrus voor de deur stond.
Karaktereigenschappen
+Positieve eigenschappen
- Oplettend: zij ging luisteren wie er aan de poort klopte (Handelingen 12:13)
- Vol blijdschap over Gods antwoord op het gebed (Handelingen 12:14)
- Standvastig: "zij bleef er sterk bij, dat het alzo was" (Handelingen 12:15)
−Zwakke kanten
- Vergat van blijdschap open te doen (Handelingen 12:14)
Theologische betekenis
Het verhaal van Rhode staat midden in een geschiedenis over gebed. De gemeente bad "gedurig" voor Petrus (Handelingen 12:5), en God antwoordde met een bevrijding die niemand had kunnen bewerken. Toch geloofden de biddende gelovigen het niet toen het antwoord aan de deur stond. Zij zeiden eerst "Gij raast" en daarna "Het is zijn engel". Lukas vertelt dat zonder verwijt, maar wel met een zekere nuchterheid: Gods antwoord ging hun verwachting te boven. Rhode is in dit verhaal de eerste die het goede nieuws hoort en doorgeeft. Dat het een dienstmaagd is, past in de lijn van Handelingen. Op de Pinksterdag citeerde Petrus de belofte dat God ook "op Mijn dienstmaagden" Zijn Geest zou uitstorten (Handelingen 2:18). God gebruikt eenvoudige mensen als eerste getuigen. Ook na de opstanding van de Heere Jezus geloofden de discipelen de vrouwen eerst niet: "haar woorden schenen voor hen als ijdel geklap" (Lukas 24:11). Haar blijdschap die het handelen even stillegt, heeft een parallel in Lukas, maar ook een verschil. Toen de opgestane Heere bij Zijn discipelen kwam, lezen wij: "toen zij het van blijdschap nog niet geloofden, en zich verwonderden" (Lukas 24:41). Bij Rhode leidde de blijdschap niet tot twijfel: zij geloofde wat zij hoorde, maar vergat open te doen. Bij de discipelen ging de blijdschap samen met nog niet geloven; daarin lijken zij meer op de biddende gemeente in het huis van Maria dan op Rhode. Er is nog een opvallend contrast. In de nacht van het verhoor van Jezus stond Petrus buiten aan een deur, en een dienstmaagd die deurwaarster was, vroeg of hij bij de discipelen hoorde; Petrus ontkende (Johannes 18:16-17). Nu staat hij opnieuw buiten aan een deur, en een dienstmaagd herkent zijn stem met vreugde. Lukas legt dat verband niet zelf, maar de lezer kan het opmerken.
Naamsbetekenis
Oorspronkelijke naam
Rhode (Ῥόδη, Grieks)
Betekenis
Roos
Sleutelmomenten
Bijeen in het huis van Maria
Na zijn bevrijding gaat Petrus naar het huis van Maria, de moeder van Johannes Markus. Daar zijn velen samengekomen om te bidden.
Handelingen 12:12
Rhode komt luisteren
Als Petrus aan de deur van de voorpoort klopt, komt een dienstmaagd luisteren wie daar staat. Lukas noemt haar bij naam: Rhode.
Handelingen 12:13
Van blijdschap niet open
Zij herkent de stem van Petrus. Van blijdschap doet zij de poort niet open, maar loopt naar binnen en vertelt dat Petrus voor de poort staat.
Handelingen 12:14
Men gelooft haar niet
De aanwezigen zeggen dat zij niet weet wat zij zegt, en daarna dat het zijn engel is. Rhode blijft er sterk bij dat het zo is.
Handelingen 12:15
Petrus binnengelaten
Petrus blijft kloppen. Als zij opendoen, staan zij versteld. Hij vertelt hoe de Heere hem bevrijd heeft en vertrekt naar een andere plaats.
Handelingen 12:16-17
Belangrijke bijbelteksten
De volgende bijbelgedeelten zijn van belang om het leven en de rol van Rhode beter te begrijpen.
Handelingen 12:12
“En als hij alles overlegd had, ging hij naar het huis van Maria, de moeder van Johannes, die toegenaamd was Markus, alwaar velen samenvergaderd en biddende waren.”
Het huis waar Rhode diende. Velen zijn er bijeen om te bidden, midden in de nacht (Handelingen 12:6).
Handelingen 12:13
“En als Petrus aan de deur van de voorpoort klopte, kwam een dienstmaagd voor om te luisteren, met name Rhode.”
De enige plaats waar haar naam staat. Lukas noemt zelfs de naam van de dienstmaagd.
Handelingen 12:14
“En zij de stem van Petrus bekennende, deed van blijdschap de voorpoort niet open, maar liep naar binnen en boodschapte, dat Petrus voor aan de voorpoort stond.”
Zij herkent hem aan zijn stem. Haar blijdschap is zo groot dat zij vergeet open te doen.
Handelingen 12:15
“En zij zeiden tot haar: Gij raast. Doch zij bleef er sterk bij, dat het alzo was. En zij zeiden: Het is zijn engel.”
"Gij raast" betekent: u bent niet goed bij uw verstand. Rhode laat zich niet van de wijs brengen.
Handelingen 12:16
“Maar Petrus bleef kloppende: en als zij opengedaan hadden, zagen zij hem, en ontzetten zich.”
Het gelijk van Rhode blijkt. De gelovigen staan versteld over het antwoord op hun eigen gebed.
Lukas 24:41
“En toen zij het van blijdschap nog niet geloofden, en zich verwonderden, zeide Hij tot hen: Hebt gij hier iets om te eten?”
Ook bij de discipelen maakte blijdschap sprakeloos, al geloofden zij het nog niet. Lukas schreef beide geschiedenissen.
Tijdperiode
~44 n.Chr.
Rhode leefde in de tijd van het Nieuwe Testament.
Gerelateerde personen
Lessen voor vandaag
Rhode leert ons dat goed nieuws doorgegeven moet worden, ook als niemand het gelooft. Zij liet zich door "Gij raast" niet het zwijgen opleggen, maar bleef zeggen wat zij gehoord had. Wie het Evangelie doorgeeft, krijgt soms ongeloof of spot terug. Dat is geen reden om op te houden. Haar verhaal houdt ons ook een spiegel voor. De gemeente bad, en toch geloofde zij het antwoord niet toen het aan de deur stond. Wij kunnen bidden en tegelijk nauwelijks verwachten dat God werkelijk ingrijpt. De Heere is niet afhankelijk van de grootte van ons geloof; Hij verhoorde Zijn biddende gemeente boven verwachting. Dat mag ons aansporen om met verwachting te bidden. Verder zien wij dat God eenvoudige mensen een plaats geeft in Zijn geschiedenis. Van de dienstmaagd Rhode weten wij alleen dit ene moment, en toch noemt Lukas haar bij naam. Wie in een dienende positie leeft, is bij de Heere niet onbekend. Ook mag haar blijdschap ons aanspreken. Rhode verheugde zich over de redding van een ander zo sterk dat zij even alles vergat. Blijdschap over wat God aan anderen doet, is een kenmerk van de gemeenschap van de heiligen.
Bijbelse plaatsen
Veelgestelde vragen over Rhode
Wie was Rhode in de Bijbel?
Wat betekent de naam Rhode?
Waar staat Rhode in de Bijbel?
Waarom liet Rhode Petrus voor de deur staan?
Wat betekent "Gij raast" in Handelingen 12:15?
Wie was Maria, in wier huis Rhode diende?
Was Rhode een slavin?
Wat kunnen wij leren van Rhode?
Stel een vraag over Rhode
Wilt u meer weten over Rhode? Onze AI-gestuurde assistent helpt u met achtergrond, context en diepere inzichten uit de Bijbel.
Stel een vraag over RhodeBijbelverhalen rond Rhode
Verdiep u verder
Bijbelse tijdlijn
Bekijk Rhode in de context van de bijbelse geschiedenis.
Bijbelse onderwerpen
Ontdek thema's die verbonden zijn met het leven van Rhode.
Lees de Bijbel
Lees het verhaal van Rhode in de Bijbel.
Bijbeluitleg
Lees commentaar en uitleg bij de bijbelgedeelten over Rhode.
AI BijbelAssistent
Stel uw vragen over Rhode aan onze AI-assistent.
Woordstudie
Bestudeer de oorspronkelijke betekenis van bijbelse namen en begrippen.
Heidelbergse Catechismus
Ontdek de gereformeerde leer over bijbelse personen en thema's.