Jezus voor Pilatus

Johannes 18:28-40 en 19:1-16 vertellen hoe Jezus op de morgen na Zijn gevangenneming voor Pontius Pilatus stond, de Romeinse stadhouder over Judea. In dezelfde nacht was Hij door Annas en Kajafas verhoord, en had Petrus Hem verloochend (zie Petrus verloochent Jezus). Ook Mattheüs 27, Markus 15 en Lukas 23 vertellen dit verhoor.

Waarom brachten zij Jezus naar Pilatus?

Vroeg in de morgen leidden zij Jezus van Kajafas naar het rechthuis. Zelf gingen zij niet naar binnen, om niet onrein te worden, zodat zij het pascha konden eten. Pilatus kwam dus naar buiten en vroeg welke beschuldiging zij hadden. Zij antwoordden alleen dat zij Hem niet zouden overgeleverd hebben als Hij geen kwaaddoener was. Toen Pilatus zei dat zij Hem zelf naar hun wet moesten oordelen, zeiden zij: "Het is ons niet geoorloofd iemand te doden" (Johannes 18:31). Johannes voegt eraan toe dat zo het woord van Jezus vervuld werd over de dood die Hij sterven zou (Johannes 18:32).

Wat vroeg Pilatus aan Jezus?

Binnen vroeg Pilatus aan Jezus of Hij de Koning der Joden was. Jezus vroeg terug of Pilatus dat uit zichzelf zei. Pilatus antwoordde dat hij geen Jood was: Jezus’ eigen volk en de overpriesters hadden Hem overgeleverd. Wat had Hij gedaan? Jezus antwoordde: "Mijn Koninkrijk is niet van deze wereld" (Johannes 18:36). Als het van deze wereld was, zouden Zijn dienaren voor Hem gestreden hebben. Pilatus vroeg: "Zijt Gij dan een Koning"? Jezus bevestigde het en zei dat Hij gekomen was "opdat Ik der waarheid getuigenis geven zou" (Johannes 18:37). Pilatus vroeg: "Wat is waarheid"? Toen hij dat gezegd had, ging hij weer naar buiten. Daar zei hij: "Ik vind geen schuld in Hem" (Johannes 18:38).

Waarom werd Barabbas losgelaten in plaats van Jezus?

Pilatus herinnerde aan de gewoonte om op het pascha een gevangene los te laten, en bood aan de Koning der Joden vrij te laten. Maar zij riepen allen dat zij Barabbas wilden. Johannes zegt er kort bij dat Barabbas een moordenaar was (Johannes 18:40). Markus vertelt dat de overpriesters de schare daartoe bewogen hadden (Markus 15:11), en dat Pilatus wist dat zij Jezus door nijd hadden overgeleverd (Markus 15:10).

Waarom liet Pilatus Jezus geselen?

Toen nam Pilatus Jezus en liet Hem geselen. Johannes zegt niet waarom. Bij Lukas zegt Pilatus dat hij Hem wilde kastijden en dan loslaten (Lukas 23:16, 22); misschien hoopte hij dat de geseling genoeg zou zijn. De krijgsknechten vlochten een kroon van doornen, zetten die op Zijn hoofd, deden Hem een purperen kleed om en spotten: "Wees gegroet, Gij Koning der Joden" (Johannes 19:3). Zij gaven Hem slagen in het gezicht. Daarna bracht Pilatus Hem naar buiten en zei: "Ziet, de Mens" (Johannes 19:5). Maar de overpriesters en hun dienaars riepen: "Kruis Hem, kruis Hem" (Johannes 19:6). Zij zeiden dat Hij moest sterven, omdat Hij Zich Gods Zoon gemaakt had.

Wat antwoordde Jezus toen Pilatus over zijn macht sprak?

Toen Pilatus dat hoorde, werd hij nog banger. Hij ging weer naar binnen en vroeg Jezus waar Hij vandaan kwam, maar Jezus gaf hem geen antwoord. Pilatus zei dat hij macht had om Hem te kruisigen en macht om Hem los te laten. Jezus antwoordde: "Gij zoudt geen macht hebben tegen Mij, indien het u niet van boven gegeven ware" (Johannes 19:11). Daarom had hij die Jezus aan Pilatus had overgeleverd, groter zonde.

Hoe gaf Pilatus Jezus over om gekruisigd te worden?

Vanaf dat moment zocht Pilatus Jezus los te laten. Maar zij riepen dat hij dan geen vriend van de keizer was. Toen ging Pilatus op de rechterstoel zitten, op de plaats die Lithostrotos heette, en in het Hebreeuws Gabbatha. Het was de voorbereiding van het pascha, omstreeks de zesde ure. Pilatus zei: "Ziet, uw Koning" (Johannes 19:14). Zij riepen dat Hij weggedaan en gekruist moest worden, en de overpriesters antwoordden: "Wij hebben geen koning, dan den keizer" (Johannes 19:15). Toen gaf Pilatus Hem over om gekruist te worden, en zij leidden Jezus weg (Johannes 19:16). Wat daarna volgt, staat bij de kruisiging.

Pilatus was de stadhouder over Judea onder keizer Tiberius (Lukas 3:1). Het rechthuis was de plaats waar hij in Jeruzalem recht sprak. Of dat het paleis van Herodes was of de burcht bij de tempel, is niet zeker. De joodse raad mocht onder de Romeinen waarschijnlijk zelf geen doodvonnis voltrekken; daarom kwam Jezus bij Pilatus. De kruisiging was een Romeinse straf.

De andere evangeliën vullen Johannes aan. Lukas vertelt dat Pilatus Jezus naar Herodes zond (Lukas 23:7-12). Mattheüs schrijft dat de vrouw van Pilatus hem liet zeggen: "Heb toch niet te doen met dien Rechtvaardige" (Mattheüs 27:19), en dat Pilatus zijn handen waste voor de schare (Mattheüs 27:24). Met "de Joden" bedoelt Johannes in dit gedeelte vooral de overpriesters en hun aanhang (Johannes 19:6); Jezus en Zijn discipelen waren zelf Joden.

In Johannes 18 lijkt Pilatus de rechter en Jezus de beklaagde. Maar het is Jezus Die spreekt over Zijn Koninkrijk, over de waarheid en over de macht die van boven gegeven wordt. Pilatus heeft macht, maar alleen omdat God het hem geeft (Johannes 19:11). Jezus wordt niet het slachtoffer van een toevallige afloop. Hij gaat de weg die de Vader Hem gegeven heeft. De gemeente in Jeruzalem bad later dat Herodes en Pontius Pilatus vergaderd waren "om te doen al wat Uw hand en Uw raad te voren bepaald had, dat geschieden zou" (Handelingen 4:28). Toch blijft de schuld van de mensen staan: Jezus zegt Zelf dat wie Hem overleverde groter zonde had.

Driemaal zegt Pilatus dat hij geen schuld in Jezus vindt, en toch geeft hij Hem over. De Onschuldige wordt veroordeeld en de moordenaar Barabbas gaat vrij. Zo wijst deze geschiedenis vooruit naar wat de apostelen later zeggen: Christus heeft geleden, "Hij rechtvaardig voor de onrechtvaardigen, opdat Hij ons tot God zou brengen" (1 Petrus 3:18). De Heidelbergse Catechismus (Zondag 15) legt uit waarom het van belang is dat Hij onder een wereldlijke rechter veroordeeld werd: Hij werd onschuldig veroordeeld om de Zijnen te verlossen van het oordeel van God. Ook de Apostolische Geloofsbelijdenis noemt Pilatus bij name: Christus heeft geleden onder Pontius Pilatus.

Het Koninkrijk van Christus is echt, maar het komt niet met zwaarden. Zijn dienaren streden niet, want Hij was gekomen om de waarheid te getuigen. Wie uit de waarheid is, hoort Zijn stem (Johannes 18:37).

Christus is Koning, ook als de wereld Hem afwijst. De soldaten bespotten Hem met een doornenkroon en een purperen kleed, en Pilatus zei tot de Joden: "Ziet, uw Koning". Wat als spot klonk, was waar. Wij mogen Hem erkennen als de Koning Wiens Rijk niet van hier is, en ons niet laten leiden door wat de menigte roept.

De vraag van Pilatus, "Wat is waarheid"?, wordt nog steeds gesteld, vaak zonder op een antwoord te wachten. Het antwoord stond voor hem. Jezus zegt elders: "Ik ben de Weg, en de Waarheid, en het Leven" (Johannes 14:6). Wie de waarheid zoekt, wordt naar Hem gewezen en wordt geroepen om naar Zijn stem te luisteren.

Alle macht, ook die van de overheid, komt van boven (Johannes 19:11) en moet voor Hem verantwoord worden. Pilatus wist dat Jezus onschuldig was, en gaf Hem toch over om de vrede met de menigte en met de keizer te bewaren. Het is mogelijk het goede te zien en het toch niet te doen. De Heere vraagt niet alleen dat wij weten wat recht is, maar dat wij Hem volgen, ook als dat ons iets kost.