De zondares in het huis van Simon

Lukas 7:36-50 vertelt hoe een vrouw die in haar stad als zondares bekendstond, Jezus zalfde tijdens een maaltijd in het huis van een Farizeeër. Kort daarvoor had Jezus gezegd dat men Hem uitmaakte voor "een Vriend van tollenaren en zondaren" (Lukas 7:34). In deze geschiedenis wordt zichtbaar wat dat werkelijk betekent.

Hoe zalfde de zondares de voeten van Jezus?

Een van de Farizeeën vroeg Jezus om bij hem te eten. Jezus ging zijn huis binnen en zat aan. Verderop noemt Lukas de gastheer bij naam: Simon (Lukas 7:40). Toen kwam er een vrouw "welke een zondares was" (Lukas 7:37). Zij had gehoord dat Jezus daar aanzat en bracht een albasten fles met zalf mee. Zij stond achter aan Zijn voeten en huilde. Met haar tranen maakte zij Zijn voeten nat, zij droogde ze af met het haar van haar hoofd, kuste Zijn voeten en zalfde ze met de zalf (Lukas 7:38). Lukas vermeldt geen woord van haar. Hij vertelt alleen wat zij deed.

Wat dacht Simon de Farizeeër?

Simon zag het en zei bij zichzelf: "Deze, indien Hij een profeet ware, zou wel weten, wat en hoedanige vrouw deze is, die Hem aanraakt" (Lukas 7:39). Hij sprak het niet hardop uit. Toch gaf Jezus Simon antwoord: "Simon! Ik heb u wat te zeggen" (Lukas 7:40). Simon meende dat Jezus niet wist wie deze vrouw was, maar Jezus kende zelfs Simons gedachten.

Wat vertelde Jezus aan Simon?

Jezus vertelde een korte gelijkenis. Een schuldheer had twee schuldenaars. De een was hem vijfhonderd penningen schuldig, de ander vijftig. Geen van beiden kon betalen, en hij schold het hun allebei kwijt. Welke van de twee zou hem meer liefhebben? Simon antwoordde dat het degene was aan wie het meeste kwijtgescholden was. Jezus zei: "Gij hebt recht geoordeeld" (Lukas 7:43).

Toen keerde Jezus Zich naar de vrouw en vroeg Simon: "Ziet gij deze vrouw" (Lukas 7:44)? Simon had Hem geen water voor Zijn voeten gegeven, geen kus en geen olie voor Zijn hoofd. Zij had Zijn voeten met tranen nat gemaakt, ze niet opgehouden te kussen en ze met zalf gezalfd (Lukas 7:44-46).

Wat zei Jezus tegen de zondares?

Jezus zei tegen Simon: "Haar zonden zijn haar vergeven, die vele waren; want zij heeft veel liefgehad" (Lukas 7:47). Daarna sprak Hij de vrouw zelf aan: "Uw zonden zijn u vergeven" (Lukas 7:48). De anderen aan tafel zeiden bij zichzelf: "Wie is Deze, Die ook de zonden vergeeft" (Lukas 7:49)? Jezus sprak de vrouw opnieuw aan: "Uw geloof heeft u behouden; ga heen in vrede" (Lukas 7:50).

Bij een feestmaal lag men in die tijd aan tafel, op de zij, met de voeten naar achteren. Zo is te begrijpen dat de vrouw "achter aan Zijn voeten" kon staan (Lukas 7:38). Water voor de voeten van een gast is een oud gebaar van gastvrijheid; Abraham liet het al brengen voor zijn bezoekers (Genesis 18:4). Jezus noemt wat Simon naliet, maar Lukas zegt niet of Simon dat met opzet deed. Een penning kon het loon van een dag werk zijn (Mattheüs 20:2). De twee schulden waren dan ongeveer het loon van vijfhonderd en van vijftig werkdagen. In welke stad dit gebeurde, zegt Lukas niet.

In Lukas 7 draait alles uit op de vraag van de gasten: Wie is Deze? Jezus kent de gedachten van Simon, Hij ziet wat er in de vrouw omgaat, en Hij spreekt vergeving uit zoals alleen God dat kan. Bij de verlamde door het dak hadden Schriftgeleerden en Farizeeën al gevraagd: "Wie kan de zonden vergeven, dan God alleen" (Lukas 5:21)? Lukas laat de vraag hier open, maar de lezer weet het antwoord: in Jezus vergeeft God Zelf.

Over Lukas 7:47 verschillen uitleggers in hun verwoording. De gelijkenis wijst de volgorde aan: eerst wordt de schuld kwijtgescholden, daarna volgt de liefde (Lukas 7:42). Daarom lezen veel uitleggers het woord want als een bewijs: dat zij veel liefhad, laat zien dat haar veel vergeven was. Anderen leggen de nadruk op haar liefde en haar geloof samen als antwoord op de genade die zij in Jezus vond. Wat vaststaat, is dat Jezus aan het slot haar geloof noemt als de weg waarlangs zij behouden werd (Lukas 7:50). Johannes schrijft later: "Wij hebben Hem lief, omdat Hij ons eerst liefgehad heeft" (1 Johannes 4:19).

In de gelijkenis staan beide schuldenaars bij de schuldheer in de schuld, en geen van beiden kan betalen. Het verschil tussen Simon en de vrouw is niet dat de een schuld had en de ander niet, maar dat de vrouw haar schuld kende. Zo staat in de gelijkenis van de verloren zoon de oudste broer buiten, terwijl de vader zijn verloren zoon ontvangt.

Bij Jezus is plaats voor wie als zondaar bekendstaat. De Farizeeën klaagden later: "Deze ontvangt de zondaars, en eet met hen" (Lukas 15:2). Wat als verwijt bedoeld was, is het Evangelie. Niemand hoeft eerst beter te worden voordat hij tot Christus mag komen.

Gods vergeving maakt dankbaar. Wie weet hoeveel hem vergeven is, krijgt Christus lief. Liefde tot de Heere is dus geen prestatie waarmee wij vergeving verdienen, maar de vrucht ervan. Dat maakt nederig en blij tegelijk.

De vraag van Jezus aan Simon raakt ook ons: "Ziet gij deze vrouw"? Wie in anderen vooral de zondaar ziet, vergeet zijn eigen schuld. De Heere leert ons onszelf te kennen als schuldenaars die niet kunnen betalen, en daarom op niemand neer te kijken.

Het laatste woord is een belofte. Wie in Jezus gelooft, mag heengaan in vrede, zoals deze vrouw. "Welgelukzalig is hij, wiens overtreding vergeven, wiens zonde bedekt is" (Psalm 32:1).