De namen Gog en Magog klinken geheimzinnig, en daardoor trekken ze de aandacht. Bij spanningen in de wereld duiken ze op in preken, boeken en filmpjes, vaak met de stellige bewering dat nu duidelijk is wie ermee bedoeld wordt. Wat zegt de Bijbel zelf? Gog is een vorst, Magog het land of volk waar hij vandaan komt, en in Openbaring zijn beide namen een beeld geworden van alle vijandschap tegen Christus en Zijn gemeente.
Wie zijn Gog en Magog in de Bijbel?
De namen komen vooral in drie gedeelten voor. In de volkerentafel van Genesis 10 staat Magog als een van de zonen van Jafeth (Genesis 10:2), naast Mesech en Tubal; 1 Kronieken 1:5 herhaalt die lijst. Daar is het een naam in een geslachtsregister, zonder verdere uitleg. De Gog in 1 Kronieken 5:4, een nakomeling van Ruben, is een andere persoon.
In Ezechiël 38 en 39 is Gog een vorst die tegen Gods volk optrekt. De profeet krijgt de opdracht: 'zet uw aangezicht tegen Gog, het land van Magog, den hoofdvorst van Mesech en Tubal; en profeteer tegen hem' (Ezechiël 38:2). Magog is hier het gebied of volk waar Gog vandaan komt.
In Openbaring 20 staan beide namen naast elkaar, als aanduiding van de volken die aan het eind tegen de gemeente worden opgeroepen. Daar staan ze voor een wereldwijde vijandschap, losgemaakt van één land. In Openbaring zijn Gog en Magog zo een beeld geworden voor de laatste aanval van de vijanden op Gods volk, en voor Gods overwinning daarover.
Wat zegt Ezechiël 38 over Gog?
Ezechiël profeteerde in de ballingschap. Vlak vóór hoofdstuk 38 staan de grote beloften van herstel: het dal met de dorre beenderen dat levend wordt, en Gods belofte 'En Mijn tabernakel zal bij hen zijn, en Ik zal hun tot een God zijn, en zij zullen Mij tot een volk zijn' (Ezechiël 37:27).
Dan volgt de profetie over Gog. Na vele dagen, 'in het laatste der jaren' (Ezechiël 38:8), trekt hij met een grote menigte volken op tegen een volk dat veilig woont. Maar het is God Zelf Die hem laat komen, en God Zelf Die met hem afrekent, met pest, hagel, vuur en zwavel (Ezechiël 38:22). Het doel van alles staat aan het eind van het hoofdstuk: 'Alzo zal Ik Mij groot maken, en Mij heiligen, en bekend worden voor de ogen van vele heidenen; en zij zullen weten, dat Ik de HEERE ben' (Ezechiël 38:23).
De kern van Ezechiël 38 en 39 is dus dat God Zijn Naam heiligt en Zijn volk bewaart, hoe groot de overmacht ook lijkt en wie Gog ook precies is. Lees verder in de uitleg van Ezechiël 38.
Wat zegt Openbaring over Gog en Magog?
In Openbaring 20 grijpt Johannes terug op Ezechiël. Na de duizend jaren wordt de satan losgelaten, 'En hij zal uitgaan om de volken te verleiden, die in de vier hoeken der aarde zijn, den Gog en den Magog, om hen te vergaderen tot den krijg; welker getal is als het zand aan de zee' (Openbaring 20:8).
Ze omsingelen 'de legerplaats der heiligen, en de geliefde stad', maar er komt vuur van God uit de hemel dat hen verslindt (Openbaring 20:9). Er wordt geen veldslag beschreven; God maakt er in één keer een einde aan. Daarna wordt de duivel zelf in de poel van vuur geworpen (Openbaring 20:10).
Opvallend is dat Johannes de volken plaatst in de vier hoeken der aarde, dus overal. Gog en Magog staan hier voor de verzamelde vijandschap van de wereld tegen Christus en Zijn gemeente, en wijzen geen land op de kaart aan. Meer in de uitleg van Openbaring 20. Over de duizend jaren zelf leest u bij de bijbelteksten over het duizendjarig rijk.
Waar christenen verschillen
Alle christenen die de Bijbel als Gods Woord lezen, delen dat God aan het eind al Zijn vijanden overwint en dat de gemeente bewaard blijft. Over de vraag wie of wat Gog en Magog zijn, lopen de uitleggingen uiteen:
- Een vervulling in de geschiedenis. Ezechiël spreekt over de vijanden die de teruggekeerde ballingen later zouden bedreigen. De kanttekeningen bij de Statenvertaling denken daarbij onder meer aan de Syrische koningen in de tijd van de Makkabeeën.
- Een beeld van de laatste vijandschap tegen de kerk. Gog en Magog staan voor alle vijanden van Christus en Zijn gemeente, die vlak voor de wederkomst nog eenmaal hun krachten bundelen. Dit is de hoofdlijn in de reformatorische uitleg; ook de kanttekeningen noemen dit als de voornaamste betekenis. Hoe de Bijbel over de grote tegenstander aan het eind spreekt, leest u bij wie de antichrist is.
- Een letterlijke toekomstige oorlog. Vooral in kringen die een duizendjarig vrederijk op aarde verwachten, leest men Ezechiël 38 als een militaire aanval door een coalitie van volken in de eindtijd. Daarbij worden de namen vaak aan bestaande landen gekoppeld.
Dat laatste vraagt om voorzichtigheid. De Bijbel noemt geen moderne staten, en de geschiedenis staat vol identificaties die niet uitkwamen. Ook de kanttekeningen dachten bij Openbaring 20 aan de Turken, Tartaren en Saracenen van hun tijd; later meenden anderen Gog in een grootmacht uit hun eigen nieuws te herkennen. De Heere Jezus waarschuwt: 'Het komt u niet toe, te weten de tijden of gelegenheden, die de Vader in Zijn eigen macht gesteld heeft' (Handelingen 1:7). Wie Gog en Magog in de krant zoekt, mist de boodschap van de tekst.
Welke landen zijn Gog en Magog?
De Bijbel noemt geen land met een naam van nu. Wel geven de teksten een richting aan. Magog, Mesech en Tubal zijn in Genesis 10 nakomelingen van Jafeth, en Gog komt volgens Ezechiël uit de zijden van het noorden (Ezechiël 38:15). Veel uitleggers zoeken Mesech en Tubal in Klein-Azië, het huidige Turkije. De joodse geschiedschrijver Flavius Josephus zag in Magog de Scythen, ruitervolken ten noorden van de Zwarte Zee. In de twintigste eeuw werd Gog vaak met Rusland verbonden, omdat sommige vertalingen het woord dat de Statenvertaling met hoofdvorst weergeeft als een naam lezen, Ros of Rosj. Die koppeling rust op klankgelijkenis en wordt door veel uitleggers afgewezen.
Ook de namen zelf zijn niet zeker te verklaren. Vaak wordt Magog uitgelegd als land van Gog. In andere talen klinken ze bijna hetzelfde: Gog and Magog in het Engels, Gog und Magog in het Duits, en in de Koran Yajuj en Majuj. In Londen staan twee reuzenbeelden met die namen in de Guildhall. Zulke tradities laten zien hoe de namen de verbeelding prikkelen. De Bijbel zelf gebruikt ze om te zeggen dat geen vijand buiten Gods macht valt.
Wat betekenen Gog en Magog voor gelovigen?
De boodschap van deze hoofdstukken is troost. De vijanden zijn talrijk als het zand aan de zee, en toch hoeft God maar één keer in te grijpen. De gemeente hoeft niet te vechten; zij wordt bewaard. Dat sluit aan bij de belofte van Christus dat de poorten der hel Zijn gemeente niet zullen overweldigen (Mattheüs 16:18).
Voor wie zich zorgen maakt over oorlogen en geruchten van oorlogen, zegt de Heere Jezus: 'ziet toe, wordt niet verschrikt; want al die dingen moeten geschieden, maar nog is het einde niet' (Mattheüs 24:6). Een verwante vraag over de laatste strijd leest u bij wat is Armageddon.
Wat zeggen de belijdenisgeschriften?
De Nederlandse Geloofsbelijdenis noemt Gog en Magog niet, maar spreekt in artikel 37 over het einde waar deze profetieën op uitlopen. De tijd die de Heere heeft vastgesteld, is voor alle schepselen onbekend. Christus komt lichamelijk en zichtbaar terug als Rechter. Voor de gelovigen is die dag zeer wenselijk en troostrijk: hun zaak, die nu vaak veracht wordt, zal openlijk erkend worden als de zaak van de Zoon van God.
De Heidelbergse Catechismus legt dezelfde nadruk. De gelovige verwacht in alle droefenis en vervolging Christus als Rechter uit de hemel, 'Die alle Zijn en mijn vijanden in de eeuwige verdoemenis werpen, maar mij met alle uitverkorenen tot Zich in de hemelse blijdschap en heerlijkheid nemen zal' (Heidelbergse Catechismus, Zondag 19, vraag 52).
'Deze dingen heb Ik tot u gesproken, opdat gij in Mij vrede hebt. In de wereld zult gij verdrukking hebben, maar hebt goeden moed, Ik heb de wereld overwonnen' (Johannes 16:33)