In de weken voor Kerst hoort u in de kerk de profetieën over de Messias, en in veel huizen staat een adventskrans. Wat is advent eigenlijk? Hieronder leest u wat het woord betekent, welke bijbelse verwachting erachter staat en hoe reformatorische christenen met de gebruiken omgaan. Over de vier adventszondagen, de kaarsen en de data van dit jaar leest u meer op de pagina over de adventstijd en de vier weken voor Kerst.
Wat is advent en waar komt het woord vandaan?
Het woord advent komt van het Latijnse adventus: komst of aankomst. Dat woord staat niet in de Bijbel, de zaak wel: het hele Oude Testament ziet uit naar Hem Die komen zou. Door de profeet Maleachi zegt de HEERE over de Engel des verbonds: 'ziet, Hij komt, zegt de HEERE der heirscharen' (Maleachi 3:1).
Jesaja sprak eeuwen tevoren over een Kind met goddelijke namen: 'Want een Kind is ons geboren, een Zoon is ons gegeven, en de heerschappij is op Zijn schouder' (Jesaja 9:5). Wie deze profetie in haar verband wil lezen, vindt de uitleg van Jesaja 9.
Wat zegt de Bijbel over de komst van Christus?
De verwachting rust op Gods belofte. Direct na de val beloofde God dat het zaad van de vrouw de slang de kop zou vermorzelen (Genesis 3:15). Toen de tijd vervuld was, kwam de Zoon: 'Maar wanneer de volheid des tijds gekomen is, heeft God Zijn Zoon uitgezonden, geworden uit een vrouw, geworden onder de wet' (Galaten 4:4).
Zacharias, de vader van Johannes de Doper, loofde God om Zijn barmhartigheid, 'met welke ons bezocht heeft de Opgang uit de hoogte' (Lukas 1:78). Ook de oude Simeon verwachtte de vertroosting van Israël (Lukas 2:25). Dat dit beloofde Kind God met ons is, leest u bij de vraag wat de naam Immanuël betekent.
Wat is de drievoudige komst van Christus?
Bernardus van Clairvaux sprak in de twaalfde eeuw in zijn preken voor de advent van een drievoudige komst van Christus. De Bijbel gebruikt die indeling zelf niet, maar ze sluit aan bij wat de Schrift leert:
- In het vlees: in Bethlehem werd de Zoon van God waarachtig mens (Galaten 4:4).
- In het hart: door Zijn Woord en Geest komt Christus, met de Vader, nu tot wie Hem liefheeft: 'Wij zullen tot hem komen, en zullen woning bij hem maken' (Johannes 14:23).
- Op de wolken: dezelfde Jezus Die naar de hemel voer, zal op dezelfde wijze terugkomen (Handelingen 1:11).
Zo kijkt advent twee kanten op. De kerk gedenkt dat Christus gekomen is en ziet uit naar de dag waarop Hij terugkomt. Hij 'zal ten anderen male zonder zonde gezien worden van degenen, die Hem verwachten tot zaligheid' (Hebreeën 9:28). Daarom is advent ook een tijd om eerlijk te vragen of wij Hem verwachten.
Waar komt de adventstijd vandaan?
Een voorbereidingstijd voor het kerstfeest is in de westerse kerk bekend vanaf de vijfde en zesde eeuw. In Gallië was dat een vastentijd vanaf Sint-Maarten (11 november) tot Kerst; in Rome werden het vier zondagen, en die indeling bleef. De eerste adventszondag valt daarom altijd tussen 27 november en 3 december.
Israël kreeg vaste feesten van de HEERE (Leviticus 23), maar een adventstijd schrijft de Bijbel niet voor. Advent is een kerkelijke gewoonte, net als de datum van het kerstfeest.
Hoe vieren reformatorische christenen advent?
De kerkorde van de Synode van Dordrecht (1618-1619) noemt de Kerstdag bij de feestdagen die de gemeenten onderhouden; een adventstijd noemt zij niet. Toch wordt in veel reformatorische gemeenten in de weken voor Kerst gepreekt over de profetieën van de Messias en de aankondiging van Zijn geboorte. Bijbelgedeelten om thuis te lezen vindt u bij de bijbelteksten voor advent.
De adventskrans is veel jonger: hij gaat terug op Johann Hinrich Wichern, die in 1839 in zijn tehuis in Hamburg kaarsen aanstak op een houten wiel. Veel reformatorische christenen houden het liever eenvoudig, omdat geen gebruik mag afleiden van Christus Zelf. Anderen gebruiken een krans of adventskalender om met de kinderen naar Kerst toe te leven. Daarover hoeft de een de ander niet te oordelen: 'Een iegelijk zij in zijn eigen gemoed ten volle verzekerd' (Romeinen 14:5). Wie elke dag een gedeelte wil lezen, kan meedoen met het leesrooster Samen door Advent 2026.
Wat zeggen de belijdenisgeschriften?
De belijdenisgeschriften noemen geen adventstijd, wel de komst van Christus. Zondag 14 van de Heidelbergse Catechismus belijdt dat de eeuwige Zoon van God de ware menselijke natuur heeft aangenomen. Het nut daarvan is dat Hij onze Middelaar is, Die 'met Zijn onschuld en volkomen heiligheid mijn zonde, in dewelke ik ontvangen en geboren ben, voor Gods aangezicht bedekt' (Heidelbergse Catechismus, Zondag 14, vraag 36). Over de wederkomst belijdt HC Zondag 19 dat de gelovige in alle droefenis 'met opgerichten hoofde' naar Christus als Rechter uit de hemel uitziet (Heidelbergse Catechismus, Zondag 19, vraag 52). Zo sprak ook de Heere Jezus: als de tekenen van het einde komen, mogen de Zijnen het hoofd opheffen, omdat hun verlossing nabij is (Lukas 21:28). Advent omvat dus het hele werk van Christus: Hij kwam om zondaren te verlossen, en Hij komt om de Zijnen tot Zich te nemen.
'Die deze dingen getuigt, zegt: Ja, Ik kom haastiglijk. Amen. Ja, kom, Heere Jezus!' (Openbaring 22:20)