Adventisten vallen op doordat zij op zaterdag naar de kerk gaan. Wie verder kijkt, ziet een kerk met een sterke verwachting van de wederkomst, veel aandacht voor gezondheid en een eigen kijk op de dood. Sommigen noemen hen een sekte, anderen gewone protestanten met een afwijkende rustdag. Wie zorgvuldig wil oordelen, luistert eerst naar wat zij zelf belijden.
Wie zijn de Zevende-dags Adventisten?
De Zevende-dags Adventisten vormen een protestants kerkgenootschap dat ontstond in de Verenigde Staten in de negentiende eeuw. Hun naam zegt waar het om draait: zij vieren de zevende dag van de week, de zaterdag, als sabbat, en zij verwachten de spoedige komst (advent) van Christus. Inmiddels zijn zij wereldwijd verspreid, en ook in Nederland en België hebben zij gemeenten.
De beweging komt voort uit de prediking van de baptistische prediker William Miller. Hij berekende uit Daniël 8:14 dat Christus rond 1844 zou terugkomen. Toen dat niet gebeurde, raakten velen teleurgesteld en verlieten zij de beweging. Een kleine groep kwam tot de overtuiging dat in 1844 wel iets gebeurd was, maar in de hemel. Uit die groep groeide het kerkgenootschap. Ellen G. White was een van de leidende figuren; adventisten erkennen in haar geschriften de gave van profetie, al zeggen zij zelf dat de Bijbel daarboven staat.
Wat geloven adventisten?
Adventisten belijden de Drie-eenheid, de Godheid van Christus, Zijn verzoenend sterven en de rechtvaardiging uit genade. Daarin verschillen zij wezenlijk van bijvoorbeeld de Jehova's getuigen, met wie zij soms verward worden. Eigen aan de adventisten zijn vooral deze punten:
- de zaterdag als sabbat, van vrijdagavond tot zaterdagavond, voor alle tijden geboden;
- de verwachting dat Christus spoedig terugkomt;
- het onderzoekend oordeel: sinds 1844 zou Christus in het hemelse heiligdom de levens van de gelovigen onderzoeken, een leer die zij afleiden uit Daniël 8:14;
- de zielenslaap: de dode slaapt tot de opstanding en is niet bewust bij God;
- de vernietiging van de goddelozen in plaats van een eeuwige straf;
- een gezondheidsleer zonder alcohol en tabak, vaak vegetarisch, en zonder het vlees dat Leviticus onrein noemt;
- de doop van gelovigen door onderdompeling.
Waarom houden adventisten de zaterdag als sabbat?
Adventisten wijzen erop dat het vierde gebod de zevende dag noemt en dat God bij de schepping op de zevende dag rustte. Volgens hen heeft de kerk die dag later zonder bijbelse grond vervangen door de zondag. Zij lezen Openbaring 14:12, waar sprake is van wie de geboden van God bewaren en het geloof van Jezus, als een oproep die ook het sabbatsgebod insluit.
De christelijke kerk viert de zondag als de dag van de opstanding. Al in Handelingen kwamen de discipelen op de eerste dag van de week samen om brood te breken (Handelingen 20:7), en Johannes spreekt van 'den dag des Heeren' (Openbaring 1:10). Paulus schrijft: 'Dat u dan niemand oordele in spijs of in drank, of in het stuk des feest dags, of der nieuwe maan, of der sabbatten' (Kolossenzen 2:16), want die dingen zijn een schaduw, maar het lichaam is van Christus (Kolossenzen 2:17). De volledige uitleg leest u bij waarom vieren christenen de zondag en niet de sabbat? en op de onderwerppagina over de sabbat.
Waar christenen verschillen
Wat vaststaat: adventisten en reformatorische christenen delen het geloof in de drie-enige God, in Christus als enige Verlosser en in Zijn lichamelijke wederkomst. Een adventist die Christus belijdt, mag als medechristen worden aangesproken. Toch wijken enkele leerstukken zo af, dat het verschil meer is dan een kwestie van de rustdag.
Het eerste punt is de verwachting van een datum. Jezus zegt: 'Doch van dien dag en die ure weet niemand, ook niet de engelen der hemelen, dan Mijn Vader alleen' (Mattheüs 24:36). De berekening van 1844 ging daar tegenin. Adventisten erkennen nu zelf dat Miller zich vergiste, maar hun leer van het onderzoekend oordeel is juist uit die vergissing voortgekomen. Over berekeningen van het einde leest u meer bij wanneer vergaat de wereld?.
Het tweede punt is het werk van Christus. De Hebreeënbrief zegt dat Christus bij Zijn hemelvaart met Zijn eigen bloed 'eenmaal ingegaan in het heiligdom, een eeuwige verlossing teweeggebracht hebbende' (Hebreeën 9:12). Zie de uitleg van Hebreeën 9. Daar is geen tweede fase vanaf 1844 nodig. Wie gelooft, 'heeft het eeuwige leven, en komt niet in de verdoemenis' (Johannes 5:24).
Het derde punt is de dood. Tegen de zielenslaap in zegt Jezus tegen de misdadiger aan het kruis: 'Heden zult gij met Mij in het Paradijs zijn' (Lukas 23:43), en Paulus verlangt ernaar om te sterven en met Christus te zijn (Filippenzen 1:23). Ook over de eeuwige straf spreekt de Schrift anders, zie bestaat de hel en is die eeuwig?.
Wat zeggen de belijdenisgeschriften?
Zondag 38 van de Heidelbergse Catechismus legt het vierde gebod uit als de opdracht om op de rustdag naarstig tot de gemeente te komen om Gods Woord te horen, en vervolgt: 'dat ik alle de dagen mijns levens van mijn boze werken ruste, den Heere door Zijn Geest in mij werken late, en alzo den eeuwigen sabbat in dit leven aanvange' (Heidelbergse Catechismus, Zondag 38, vraag 103). De rust van de sabbat wijst zo vooruit naar de rust die Christus geeft.
Zondag 22 belijdt 'dat niet alleen mijn ziel na dit leven terstond tot Christus, haar Hoofd, zal opgenomen worden' (Heidelbergse Catechismus, Zondag 22, vraag 57). De Nederlandse Geloofsbelijdenis zegt in artikel 25 dat de ceremoniën en afschaduwingen van de wet met de komst van Christus een einde hebben genomen, terwijl wij de getuigenissen uit de wet en de profeten blijven gebruiken om ons in het evangelie te bevestigen en ons leven naar Gods wil in te richten.
'Alzo ook Christus, eenmaal geofferd zijnde, om veler zonden weg te nemen, zal ten anderen male zonder zonde gezien worden van degenen, die Hem verwachten tot zaligheid' (Hebreeën 9:28)