Iets wat u telkens weer hindert, noemt u misschien een doorn in het vlees. De uitdrukking komt van de apostel Paulus. Hij schreef over een scherpe doorn die hem gegeven was, en over het gebed om verlossing dat niet werd verhoord zoals hij had gevraagd. Het antwoord dat hij van de Heere kreeg, is voor veel gelovigen met een blijvende zwakheid of pijn een houvast geworden.
Waar staat een doorn in het vlees in de Bijbel?
De woorden staan in de tweede brief aan de Korinthiërs. Paulus vertelt daar eerst over een bijzondere openbaring: hij werd opgenomen tot in de derde hemel en hoorde onuitsprekelijke woorden (2 Korinthe 12:2-4). Dan volgt: 'zo is mij gegeven een scherpe doorn in het vlees, namelijk een engel des satans, dat hij mij met vuisten slaan zou, opdat ik mij niet zou verheffen' (2 Korinthe 12:7).
Het woord dat de Statenvertaling met doorn weergeeft, is in het Grieks skolops. De kanttekeningen bij de Statenvertaling leggen uit dat het een scherpe paal, een stekelige splinter of een stuk doornachtig hout kan betekenen dat in het vlees steekt, en soms ook een voetangel die iemand in zijn gang hindert. Opvallend is de dubbele kant: de doorn is een engel van satan, en toch is hij Paulus gegeven met een doel. Hij moest hem nederig houden. Het verband van deze woorden, met de openbaring die eraan voorafging, staat uitgewerkt in de uitleg van 2 Korinthe 12.
Wat was de doorn in het vlees van Paulus?
Dat weten we niet. Paulus zegt het niet, en de Bijbel vertelt het nergens anders. De kanttekeningen noemen de meningen die al lang bestaan: sommigen denken aan de vervolgingen en verdrukkingen die Paulus onderging, anderen aan lichamelijke pijnen die hem soms overvielen, weer anderen aan aanvechtingen van de ziel. Hun conclusie is eerlijk: alles is onzeker; het waren in elk geval bijzondere zwakheden van ziel of lichaam.
Sommige uitleggers denken aan een oogziekte. Zij wijzen op Galaten 4, waar Paulus schrijft dat hij de eerste keer in zwakheid van het vlees bij hen predikte en dat de Galaten bereid waren geweest hun ogen voor hem uit te graven (Galaten 4:13-15). Dat is een mogelijkheid, geen vaststaand feit. Meer over het leven van de apostel leest u op de pagina over Paulus.
Juist dat het onbekend blijft, heeft ook iets goeds. Omdat Paulus zijn doorn geen naam geeft, kan iedereen die met een blijvende last leeft, zich in zijn woorden herkennen.
Waarom nam God de doorn van Paulus niet weg?
Paulus heeft gebeden: 'Hierover heb ik den Heere driemaal gebeden, opdat hij van mij zou wijken' (2 Korinthe 12:8). Het gebed werd beantwoord, maar anders dan hij vroeg. De Heere zei tegen hem: 'Mijn genade is u genoeg; want Mijn kracht wordt in zwakheid volbracht' (2 Korinthe 12:9).
Dat het gebed niet werd verhoord zoals Paulus vroeg, lag niet aan een gebrek aan geloof. Paulus was een man van gebed, en de Heere gaf hem een antwoord. Ook de Heere Jezus bad in Gethsemane drie keer dat de drinkbeker aan Hem voorbij mocht gaan, en onderwierp Zich telkens aan de wil van Zijn Vader (Mattheüs 26:39, 26:42). Wie bidt om genezing en die niet ontvangt, staat dus niet buiten Gods liefde. Over die vraag leest u meer bij waarom God een gebed soms niet verhoort.
Paulus leerde zijn zwakheid anders te zien. Hij wilde voortaan liever roemen in zijn zwakheden, opdat de kracht van Christus in hem zou wonen (2 Korinthe 12:9). De zwakheid bleef, en kreeg een plaats in Gods werk.
Wat betekent een doorn in het vlees in het Nederlands?
In de spreektaal is een doorn in het vlees iets of iemand die u voortdurend ergert of dwarszit: een slepend conflict, een lastige buurman, een probleem dat steeds terugkomt. Die betekenis lijkt op een ander beeld uit het Oude Testament. Mozes waarschuwde Israël dat de volken die het in het land liet wonen 'tot doornen zullen zijn in uw ogen, en tot prikkelen in uw zijden' (Numeri 33:55). Jozua gebruikte later bijna dezelfde woorden (Jozua 23:13).
Bij Paulus gaat het om meer dan ergernis. Zijn doorn was een lijden dat pijn deed en dat hij niet kon wegnemen, en tegelijk een middel in Gods hand. Dat geeft de uitdrukking in de Bijbel een diepte die de spreektaal mist.
Wat zeggen de belijdenisgeschriften?
De Heidelbergse Catechismus begint met de troost dat ik met lichaam en ziel, beide in leven en sterven, 'niet mijn, maar mijns getrouwen Zaligmakers Jezus Christus eigen ben' (Heidelbergse Catechismus, Zondag 1, vraag 1). Het antwoord in Zondag 1 van de Heidelbergse Catechismus zegt verder dat zonder de wil van de hemelse Vader geen haar van het hoofd kan vallen, en dat alles tot zaligheid moet dienen.
Zondag 10 noemt de vrucht van het geloof in Gods voorzienigheid: 'Dat wij in allen tegenspoed geduldig, in voorspoed dankbaar zijn mogen' (Heidelbergse Catechismus, Zondag 10, vraag 28). Dat is geen oproep om pijn te ontkennen. Het is de belijdenis dat ook tegenspoed in de hand van een getrouwe Vader ligt.
Als deze vraag u persoonlijk raakt
Leeft u zelf met een doorn, zoals een chronische ziekte, pijn die niet weggaat, een beperking of een zwakheid die u liever kwijt was? Dan hebt u er waarschijnlijk vaak om gebeden. De Bijbel belooft niet dat elke ziekte op aarde genezen wordt, en ook niet dat uw last altijd blijft. Wel belooft God dat Zijn genade genoeg is, ook voor vandaag. Paulus schreef elders: 'hoewel onze uitwendige mens verdorven wordt, zo wordt nochtans de inwendige vernieuwd van dag tot dag' (2 Korinthe 4:16).
U hoeft dit niet alleen te dragen. Bespreek wat u doormaakt met uw huisarts, en zoek ook uw predikant, een ouderling of een vertrouwd gemeentelid op. Op de pagina over lijden vindt u meer bijbelteksten voor zo'n tijd. Wordt de last zo zwaar dat u niet meer verder wilt leven, bel dan uw huisarts of 113 Zelfmoordpreventie via 0800-0113 (gratis, dag en nacht); in België 1813.
'want als ik zwak ben, dan ben ik machtig' (2 Korinthe 12:10)