1
Het eerste teken in Kana
Op een bruiloft verandert de Heere Jezus water in wijn. Johannes noemt het het beginsel der tekenen, waarin Hij Zijn heerlijkheid openbaart.
Kana in de Bijbel
Kana (Grieks) hangt waarschijnlijk samen met het Hebreeuwse woord kaneh, riet. In het Evangelie naar Johannes heet het steeds Kana in Galilea; de beek Kana (Jozua 16:8) en de stad Kana in Aser (Jozua 19:28) zijn andere plaatsen.
Kana in Galilea was het dorp waar de Heere Jezus op een bruiloft water in wijn veranderde, het beginsel der tekenen (Johannes 2:11). Daar sprak Hij ook het woord dat de zoon van een hoveling in Kapernaum genas. Waar Kana precies lag, is onzeker: Kafr Kanna en Khirbet Qana zijn de bekendste kandidaten.
Ook bekend als: Kana in Galilea, Cana
Ligging
Kana lag in het heuvelland van Beneden-Galilea, niet ver van Nazareth, de woonplaats van Jezus, en hoger dan Kapernaum aan het meer. Johannes zegt na de bruiloft dat Jezus afging naar Kapernaum (Johannes 2:12), en de hoveling vroeg Hem af te komen (Johannes 4:47). De toevoeging in Galilea onderscheidt het dorp van andere plaatsen met dezelfde naam.
Vandaag
De ligging van Kana is onzeker. De kerkelijke traditie wijst Kafr Kanna aan, een Arabisch stadje enkele kilometers ten noordoosten van Nazareth aan de weg naar Tiberias, met een Franciscaanse en een Grieks-orthodoxe kerk die aan de bruiloft herinneren. Veel archeologen geven de voorkeur aan Khirbet Qana, een ruïneheuvel aan de noordrand van het dal van Beit Netofa, waar een dorp uit de Romeinse tijd is opgegraven. Beide plaatsen liggen in het noorden van Israël.
De precieze ligging is onzeker: er zijn meerdere kandidaten.
Geschiedenis
Het Oude Testament kent geen Kana in Galilea. Wel noemt Jozua de beek Kana op de grens van Efraïm en Manasse (Jozua 16:8, 17:9) en een stad Kana in het gebied van Aser, op weg naar Sidon (Jozua 19:28). Het dorp uit het Evangelie verschijnt pas in Johannes, en daar in vier verzen.
Op de derde dag, kort na de roeping van Filippus en Nathanaël, was er een bruiloft te Kana in Galilea, waar de moeder van Jezus aanwezig was en waarop Jezus en Zijn discipelen waren uitgenodigd (Johannes 2:1-2). Toen de wijn op was, liet Hij zes stenen watervaten met water vullen, en de hofmeester proefde het water, dat wijn geworden was (Johannes 2:9). Johannes noemt dit het beginsel der tekenen (Johannes 2:11). Daarna ging Jezus met Zijn moeder, broeders en discipelen af naar Kapernaum (Johannes 2:12). Het verhaal zelf staat uitgebreid op de pagina over de bruiloft te Kana.
Na Zijn reis door Judea en Samaria kwam Jezus opnieuw in Kana. Een koninklijk hoveling uit Kapernaum, wiens zoon op sterven lag, zocht Hem daar op en vroeg Hem af te komen. Jezus ging niet mee, maar zei: "Ga heen, uw zoon leeft" (Johannes 4:50). Op de terugweg hoorde de vader dat de koorts zijn zoon had verlaten op hetzelfde uur waarop Jezus dat woord sprak. Johannes noemt dit het tweede teken in Galilea (Johannes 4:46-54).
Aan het slot van het Evangelie blijkt dat Nathanaël uit Kana kwam (Johannes 21:2). Hij was een van de discipelen die na de opstanding aan de zee van Tiberias de Heere zagen.
Buiten de Bijbel noemt de Joodse geschiedschrijver Josephus in zijn levensbeschrijving een dorp Kana in Galilea, waar hij als legeraanvoerder verbleef. Waar dat dorp lag, zegt hij niet zo dat het de vraag beslist. In Khirbet Qana zijn bij opgravingen sinds de jaren negentig resten van een Joods dorp uit de Romeinse tijd gevonden, en een grottencomplex dat christelijke pelgrims later als gedenkplaats gebruikten. In latere eeuwen ging de pelgrimstraditie naar Kafr Kanna, aan de doorgaande weg van Nazareth naar Tiberias.
Betekenis in de Bijbel
Kana is klein in de Bijbel, maar het staat aan het begin en het midden van de openbaring van Christus in Galilea. Hier deed Hij Zijn eerste teken, en Johannes zegt waarom dat belangrijk is: Jezus heeft "Zijn heerlijkheid geopenbaard; en Zijn discipelen geloofden in Hem" (Johannes 2:11). Het eerste teken gebeurde niet in Jeruzalem of in de tempel, maar in een onaanzienlijk dorp, op een gewone bruiloft van gewone mensen.
Ook het tweede teken in Galilea verbindt Johannes met Kana. Daar laat hij zien dat de Heere niet afhankelijk is van afstand: Hij sprak in Kana, en in Kapernaum werd het kind beter. Veel uitleggers zien in de twee tekenen in Kana een omlijsting van Johannes 2 tot 4. Tussen die twee bezoeken staan het gesprek met Nikodemus en dat met de Samaritaanse vrouw, en telkens gaat het om geloof.
Dat Nathanaël uit Kana kwam, geeft het dorp nog een laatste plaats in het Evangelie. Hij had bij zijn roeping gevraagd: "Kan uit Nazareth iets goeds zijn" (Johannes 1:47). Juist een man uit Kana, niet ver van Nazareth, werd een getuige van de Messias uit Nazareth.
Sleutelgebeurtenissen in Kana
2
Van Kana naar Kapernaum
Na de bruiloft gaat Jezus met Zijn moeder, Zijn broeders en Zijn discipelen af naar Kapernaum en blijft daar enkele dagen.
3
De hoveling zoekt Jezus op
Jezus komt opnieuw in Kana. Een koninklijk hoveling uit Kapernaum vraagt Hem af te komen, omdat zijn zoon op sterven ligt.
4
Het woord dat op afstand geneest
Jezus zegt dat de zoon leeft. De vader gelooft het woord, en op de terugweg hoort hij dat de koorts op datzelfde uur geweken is.
5
Nathanaël uit Kana
Johannes vermeldt dat Nathanaël van Kana in Galilea was. Hij is een van de discipelen die de opgestane Heere aan het meer zien.
Theologische betekenis
Johannes noemt het wonder op de bruiloft het beginsel der tekenen (Johannes 2:11): met Christus is de tijd van vervulling gekomen. Kana heeft daarbij iets eigens. In hetzelfde dorp gebeurden twee tekenen die elkaar aanvullen. Het eerste zagen de discipelen met eigen ogen: het water werd wijn, en zij geloofden in Hem. Het tweede zag in Kana niemand gebeuren, want het zieke kind lag in Kapernaum. Daar was alleen het woord.
Het tweede teken in Kana draait om het geloof in het woord. De hoveling wilde dat Jezus meeging, maar kreeg alleen een belofte: "En de mens geloofde het woord, dat Jezus tot hem zeide" (Johannes 4:50). Pas later zag hij de uitkomst. Zo leert Kana dat het geloof rust op het woord van Christus, ook waar Hij niet zichtbaar aanwezig is.
Dat beide tekenen in een klein dorp gebeurden waarvan de plek nu onzeker is, heeft ook een les. De Bijbel hecht niet aan de plek, maar aan wat daar geopenbaard werd. Of Kana in Kafr Kanna of in Khirbet Qana lag, het teken spreekt nog steeds van de heerlijkheid van de Zoon.
Belangrijke bijbelteksten
De volgende bijbelgedeelten helpen u om de rol van Kana in de Schrift beter te begrijpen.
Veelgestelde vragen over Kana
Waar lag Kana?
Kana lag in het heuvelland van Galilea, niet ver van Nazareth, maar de precieze plek is onzeker. De kerkelijke traditie wijst Kafr Kanna aan, enkele kilometers ten noordoosten van Nazareth aan de weg naar Tiberias. Veel archeologen geven de voorkeur aan Khirbet Qana, een ruïneheuvel aan de noordrand van het dal van Beit Netofa. Johannes zegt alleen dat men van Kana afging naar Kapernaum aan het meer (Johannes 2:12).
Wat betekent de naam Kana?
De naam Kana hangt waarschijnlijk samen met het Hebreeuwse woord kaneh, riet. Of de naam iets over de ligging zegt, weten we niet. Dezelfde naam komt in het Oude Testament voor bij de beek Kana, op de grens van Efraïm en Manasse (Jozua 16:8), en bij een stad Kana in Aser (Jozua 19:28). Zeker is de betekenis niet.
Waar staat Kana in de Bijbel?
Kana in Galilea staat alleen in het Evangelie naar Johannes, in vier verzen: Johannes 2:1 en 2:11 (de bruiloft), Johannes 4:46 (de hoveling uit Kapernaum) en Johannes 21:2 (Nathanaël kwam uit Kana). De andere evangeliën noemen het dorp niet. De beek Kana en de stad Kana in Jozua 16, 17 en 19 zijn andere plaatsen.
Wat gebeurde er in Kana?
In Kana veranderde de Heere Jezus op een bruiloft water in wijn. Johannes noemt dat het beginsel der tekenen, waarin Hij Zijn heerlijkheid openbaarde (Johannes 2:1-11). Later sprak Hij in Kana het woord dat de zoon van een koninklijk hoveling in Kapernaum genas, zonder zelf naar het kind toe te gaan (Johannes 4:46-54). Dat was het tweede teken in Galilea.
Wie was de koninklijke hoveling uit Johannes 4?
De Statenvertaling noemt hem "een zeker koninklijk hoveling" (Johannes 4:46). Hij woonde in Kapernaum en was waarschijnlijk een ambtenaar of officier in dienst van Herodes Antipas, die Markus 6:14 koning noemt. Zijn naam is onbekend. Hij reisde naar Kana omdat zijn zoon op sterven lag, geloofde het woord van Jezus en kwam met zijn hele huis tot geloof (Johannes 4:53).
Is Kafr Kanna het bijbelse Kana?
Dat is niet zeker. Kafr Kanna is de plaats die pelgrims nu bezoeken; er staan kerken die aan de bruiloft herinneren. Veel archeologen houden Khirbet Qana, ten noorden van het dal van Beit Netofa, voor waarschijnlijker. Daar is een dorp uit de Romeinse tijd opgegraven en een grot die christelijke pelgrims vroeger als gedenkplaats gebruikten. Een inscriptie of vondst die de vraag beslist, is er niet.
Is de beek Kana hetzelfde als Kana in Galilea?
Nee. De beek Kana vormde in de tijd van Jozua de grens tussen de stammen Efraïm en Manasse en liep naar de Middellandse Zee (Jozua 16:8, 17:9). Ook de stad Kana in het gebied van Aser, die Jozua 19:28 op weg naar Sidon noemt, is een andere plaats; men zoekt haar in het zuiden van het huidige Libanon. Kana in Galilea lag in het heuvelland bij Nazareth.
Kwam Nathanaël uit Kana?
Ja. Johannes 21:2 noemt "Nathanael, die van Kana in Galilea was". Nathanaël werd door Filippus bij Jezus gebracht en vroeg toen nog: "Kan uit Nazareth iets goeds zijn" (Johannes 1:47). Kana lag niet ver van Nazareth. Volgens veel uitleggers is Nathanaël dezelfde als de apostel Bartholomeüs uit de andere evangeliën, maar dat is een vermoeden.
Was Simon Kananites afkomstig uit Kana?
Waarschijnlijk niet. De Statenvertaling noemt een van de twaalf apostelen Simon Kananites (Mattheüs 10:4, Markus 3:18), maar Lukas noemt dezelfde man Simon genaamd Zelotes (Lukas 6:15, Handelingen 1:13). Kananites wordt daarom meestal uitgelegd als een Aramees woord voor ijveraar, niet als een aanduiding van het dorp Kana.
Bijbelverhalen in Kana
Gerelateerde plaatsen
Nazareth
Nazareth bestaat nog en is een stad in het noorden van Israël met een overwegend Arabische bevolking, christelijk en islamitisch; de identificatie met het dorp uit de evangeliën is zeker
Kapernaum
Kapernaum wordt waarschijnlijk terecht gelijkgesteld met Tell Hum aan de noordoever van het meer, in het noorden van Israël; de identificatie is algemeen aanvaard, al is ze niet met een inscriptie bewezen
Galilea
Galilea is vandaag een regio in het noorden van Israël; de ligging is zeker
Meer van Galilea
Het meer bestaat nog en ligt in het noorden van Israël, waar het in het Hebreeuws Yam Kinneret heet
Bijbelse personen verbonden aan Kana
Bijbelhoofdstukken die zich in Kana afspelen
Leer meer over Kana met AI BijbelAssistent
Wilt u dieper ingaan op de geschiedenis, de bijbelteksten of de theologische betekenis van Kana? Onze AI-assistent helpt u verder.
Verdiep u verder
Alle bijbelse plaatsen
Terug naar het overzicht van bijbelse plaatsen.
Bijbelse personen
Ontdek wie er leefden in Kana.
Bijbelse tijdlijn
Plaats Kana in de bijbelse geschiedenis.
Lees de Bijbel
Lees de bijbelgedeelten over Kana.
Bijbeluitleg
Uitleg bij bijbelgedeelten over Kana.
Bijbel onderwerpen
Verken thema's die verbonden zijn met Kana.