Legio, de bezetene van Gadara in de Bijbel
Legeōn (λεγεών, Grieks, van het Latijnse legio) - “Legioen (Romeinse legereenheid)”
Wie was Legio, de bezetene van Gadara?
Legio is de naam waarmee een bezeten man in het land der Gadarenen zich bij Jezus noemde: "Mijn naam is Legio; want wij zijn velen" (Markus 5:9). Jezus dreef de onreine geesten uit, die in een kudde zwijnen voeren. Daarna vertelde de man in Dekapolis wat Jezus hem gedaan had.
Legio, de bezetene van Gadara, staat in Markus 5:1-20 en Lukas 8:26-39. Mattheüs vertelt dezelfde gebeurtenis korter in Mattheüs 8:28-34, maar spreekt daar van twee bezetenen en noemt de naam Legio niet. Buiten deze hoofdstukken komt de man in de Bijbel niet meer voor. Legio is geen gewone eigennaam. Toen Jezus vroeg: "Welke is uw naam?", kwam het antwoord: "Mijn naam is Legio; want wij zijn velen" (Markus 5:9). Een legio was een Romeinse legereenheid van enkele duizenden soldaten. De Statenvertaling schrijft Legio en noemt de man verderop degene "die het legioen gehad had" (Markus 5:15). Zijn eigen naam vertelt de Bijbel niet. De bezetene van Gadara is een gangbare aanduiding, afgeleid van "het land der Gadarenen" (Markus 5:1); de stad Gadara zelf wordt in de tekst niet genoemd. Het verhaal volgt op de storm op het meer (Markus 4:35-41). Jezus gaat aan land op de oostelijke oever, en uit de graven komt Hem een man tegemoet die nacht en dag schreeuwde, zich sloeg met stenen en elke keten verbrak. Hij loopt op Jezus toe en aanbidt Hem. De onreine geesten vragen om in een kudde zwijnen te mogen varen; Jezus laat het toe, en de kudde stort zich in de zee. De mensen uit de omgeving vinden de man daarna gekleed en wel bij zijn verstand, en vragen Jezus weg te gaan. De man wil met Jezus mee, maar wordt naar huis gestuurd om te vertellen wat de Heere hem gedaan heeft.
Historische context
Het verhaal speelt rond het jaar 30 op de oostelijke oever van het meer van Galilea. Lukas zegt dat het land der Gadarenen "tegenover Galilea" lag (Lukas 8:26). Het gebied hoorde bij Dekapolis, letterlijk tien steden: een groep steden met een overwegend Griekse, heidense bevolking ten oosten van de Jordaan. Mattheüs 4:25 noemt Dekapolis naast Galilea en Judea als een van de streken waar de scharen vandaan kwamen. De plaatsnaam verschilt per evangelie en per handschrift. De Statenvertaling leest in Markus en Lukas "het land der Gadarenen", naar de stad Gadara, en in Mattheüs "het land der Gergesenen" (Mattheüs 8:28). Andere handschriften lezen in Markus en Lukas Gerasenen, naar de stad Gerasa, en in Mattheüs Gadarenen. Gadara lag op ongeveer tien kilometer ten zuidoosten van het meer, Gerasa veel verder weg. Met het land der Gadarenen kan het hele gebied rond de stad bedoeld zijn, zodat de gebeurtenis zelf aan de oever kan hebben plaatsgevonden. Waar de steilte precies lag, is niet met zekerheid bekend. Twee gegevens laten zien hoe onrein deze plek was volgens de wet. Het zwijn was onrein (Leviticus 11:7), en toch weidde er een kudde van "omtrent twee duizend" (Markus 5:13); zo'n kudde wijst op heidens gebied. En wie een graf aanraakte, was volgens Numeri 19:16 zeven dagen onrein, terwijl deze man tussen de graven woonde. Jesaja 65:4 noemt het zitten bij de graven en het eten van zwijnenvlees samen, als kenmerken van een wederstrevig volk dat de HEERE tergde (Jesaja 65:2-4). De Romeinen hielden legioenen gelegerd in de provincie Syrië. Het woord komt ook voor in Mattheüs 26:53, waar Jezus spreekt van "meer dan twaalf legioenen engelen".
Karaktereigenschappen
+Positieve eigenschappen
- Zat na zijn bevrijding rustig aan de voeten van Jezus, gekleed en wel bij zijn verstand (Lukas 8:35)
- Wilde na zijn bevrijding bij Jezus blijven (Markus 5:18)
- Gehoorzaam: hij ging heen en verkondigde in Dekapolis wat Jezus hem gedaan had (Markus 5:20)
Theologische betekenis
In Markus volgt dit verhaal direct op de storm. Daar vroegen de discipelen: "Wie is toch Deze, dat ook de wind en de zee Hem gehoorzaam zijn?" (Markus 4:41). Aan de overkant geven de onreine geesten het antwoord zelf: "Jezus, Gij Zone Gods, des Allerhoogsten" (Markus 5:7). Zij weten wie Hij is en smeken, maar zij beslissen niets; zij kunnen alleen gaan waar Hij het toelaat. Jakobus schrijft later: "de duivelen geloven het ook, en zij sidderen" (Jakobus 2:19). Niemand kon de man binden, "ook zelfs niet met ketenen" (Markus 5:3). Kort daarvoor had Jezus gezegd dat niemand het huis van een sterke kan beroven, "indien hij niet eerst den sterke bindt" (Markus 3:27). Hier gebeurt dat: met een woord bevrijdt Hij iemand die geen mens kon temmen. Johannes zegt dat de Zoon van God geopenbaard is, "opdat Hij de werken des duivels verbreken zou" (1 Johannes 3:8). Dit gebeurt in heidens gebied, tussen graven en zwijnen. Waar alles volgens de wet onrein was, wordt een mens rein en heel. Veel uitleggers zien hier een vooruitwijzing naar het Evangelie dat later tot de heidenen gaat. Elders gebood Jezus een genezene niemand iets te zeggen (Markus 1:44); deze man moet juist vertellen. Jezus spreekt over "wat grote dingen u de Heere gedaan heeft", en de man vertelt "wat grote dingen hem Jezus gedaan had" (Markus 5:19-20). Veel uitleggers lezen daarin dat hij Jezus als de Heere erkende. Wanneer Jezus later door Dekapolis trekt, brengen de mensen een dove bij Hem (Markus 7:31-32).
Naamsbetekenis
Oorspronkelijke naam
Legeōn (λεγεών, Grieks, van het Latijnse legio)
Betekenis
Legioen (Romeinse legereenheid)
Sleutelmomenten
Uit de graven
Als Jezus aan land gaat, komt Hem uit de graven een man met een onreine geest tegemoet. Niemand kon hem binden; nacht en dag schreeuwde hij en sloeg hij zichzelf met stenen.
Markus 5:2-5
Hij loopt op Jezus toe
Hij ziet Jezus van verre, loopt naar Hem toe en aanbidt Hem. Jezus beveelt de onreine geest uit te gaan, en de geest roept dat Jezus hem niet moet pijnigen.
Markus 5:6-8
Mijn naam is Legio
Jezus vraagt naar zijn naam. Het antwoord luidt: "Mijn naam is Legio; want wij zijn velen." De geesten smeken Hem hen niet uit het land weg te zenden.
Markus 5:9-10
De kudde zwijnen
De geesten vragen in de zwijnen te mogen varen. Jezus laat het toe, en de kudde van ongeveer tweeduizend dieren stort zich van de steilte in de zee.
Markus 5:11-13
Gekleed en bij zijn verstand
De mensen uit stad en land vinden de man zittend aan de voeten van Jezus, gekleed en wel bij zijn verstand. Zij worden bevreesd en vragen Jezus weg te gaan.
Lukas 8:34-37
Gezonden naar de zijnen
De man vraagt met Jezus mee te mogen, maar Jezus stuurt hem naar huis. Hij verkondigt in Dekapolis wat Jezus hem gedaan heeft, en allen verwonderen zich.
Markus 5:18-20
Belangrijke bijbelteksten
De volgende bijbelgedeelten zijn van belang om het leven en de rol van Legio, de bezetene van Gadara beter te begrijpen.
Markus 5:5
“En hij was altijd, nacht en dag, op de bergen en in de graven, roepende en slaande zichzelven met stenen.”
Markus beschrijft de ellende van de man zonder iets te verzachten. Hij leefde buiten de samenleving en bracht zichzelf schade toe.
Markus 5:9
“En Hij vraagde hem: Welke is uw naam? En hij antwoordde, zeggende: Mijn naam is Legio; want wij zijn velen.”
Het vers waaraan de man zijn bijnaam dankt. Het antwoord spreekt in het meervoud: het zijn de geesten die hem beheersen.
Mattheüs 8:28
“En als Hij over aan de andere zijde was gekomen in het land der Gergesenen, zijn Hem twee, van den duivel bezeten, ontmoet, komende uit de graven, die zeer wreed waren, alzo dat niemand door dien weg kon voorbij gaan.”
Mattheüs spreekt van twee bezetenen en van het land der Gergesenen. De tekst verklaart het verschil met Markus en Lukas niet.
Markus 5:15
“En zij kwamen tot Jezus, en zagen den bezetene zittende, en gekleed, en wel bij zijn verstand, namelijk die het legioen gehad had, en zij werden bevreesd.”
De verandering is volledig. Toch reageren de mensen met vrees, niet met vreugde.
Markus 5:19
“Doch Jezus liet hem dat niet toe, maar zeide tot hem: Ga heen naar uw huis tot de uwen, en boodschap hun, wat grote dingen u de Heere gedaan heeft, en hoe Hij Zich uwer ontfermd heeft.”
De man mag niet mee, maar krijgt een opdracht: thuis vertellen wat de Heere aan hem gedaan heeft.
Markus 5:20
“En hij ging heen, en begon te verkondigen in het land van Dekapolis, wat grote dingen hem Jezus gedaan had; en zij verwonderden zich allen.”
De man gehoorzaamt en wordt een getuige in de streek die Jezus had gevraagd te vertrekken.
Tijdperiode
~30 n.Chr.
Legio, de bezetene van Gadara leefde in de tijd van het Nieuwe Testament.
Gerelateerde personen
Lessen voor vandaag
Legio laat zien hoe diep een mens gebonden kan zijn. Ketenen en boeien hielpen niet: "niemand was machtig om hem te temmen" (Markus 5:4). Voor Jezus was hij niet te ver weg. Wij mogen daarom niemand opgeven, ook niet wie zichzelf en anderen schade doet. Tegelijk past voorzichtigheid: de Bijbel noemt bezetenen en maanzieken naast elkaar (Mattheüs 4:24), en niet elke psychische nood is bezetenheid. Wie zo lijdt, heeft gebed en ook goede zorg nodig. De mensen uit de streek zagen de man gekleed en bij zijn verstand zitten, en werden bevreesd. Zij vroegen Jezus te vertrekken. Ook ons kan het gebeuren dat Jezus’ werk meer onrust geeft dan vreugde, zeker als het ons iets kost. Dan is de vraag of wij Hem blijven ontvangen. De man wilde met Jezus mee, en dat was een goed verlangen. Toch stuurde Jezus hem naar zijn eigen huis. Niet ieder wordt geroepen om alles achter te laten; voor velen ligt de taak bij de mensen die hen al kennen. Wij hoeven geen geleerden te zijn om te getuigen. Het volstaat te vertellen wat de Heere aan ons gedaan heeft en hoe Hij Zich over ons ontfermd heeft.
Bijbelse plaatsen
Veelgestelde vragen over Legio, de bezetene van Gadara
Wie was Legio in de Bijbel?
Wat betekent de naam Legio?
Waar staat het verhaal van Legio in de Bijbel?
Was Legio de echte naam van de man?
Waren er één of twee bezetenen in Gadara?
Gadarenen, Gergesenen of Gerasenen: waar gebeurde het?
Waarom liet Jezus de demonen in de zwijnen varen?
Waarom mocht de genezen man niet met Jezus mee?
Wat kunnen wij leren van Legio?
Stel een vraag over Legio, de bezetene van Gadara
Wilt u meer weten over Legio, de bezetene van Gadara? Onze AI-gestuurde assistent helpt u met achtergrond, context en diepere inzichten uit de Bijbel.
Stel een vraag over Legio, de bezetene van GadaraBijbelverhalen rond Legio, de bezetene van Gadara
Verdiep u verder
Bijbelse tijdlijn
Bekijk Legio, de bezetene van Gadara in de context van de bijbelse geschiedenis.
Bijbelse onderwerpen
Ontdek thema's die verbonden zijn met het leven van Legio, de bezetene van Gadara.
Lees de Bijbel
Lees het verhaal van Legio, de bezetene van Gadara in de Bijbel.
Bijbeluitleg
Lees commentaar en uitleg bij de bijbelgedeelten over Legio, de bezetene van Gadara.
AI BijbelAssistent
Stel uw vragen over Legio, de bezetene van Gadara aan onze AI-assistent.
Woordstudie
Bestudeer de oorspronkelijke betekenis van bijbelse namen en begrippen.
Heidelbergse Catechismus
Ontdek de gereformeerde leer over bijbelse personen en thema's.