Matthias in de Bijbel
Matthias (Grieks), van Mattithja (Hebreeuws) - “Waarschijnlijk: gave van de HEERE”
Wie was Matthias?
Matthias was de discipel die door het lot gekozen werd als twaalfde apostel, in de plaats van Judas Iskariot. Hij had Jezus gevolgd vanaf de doop van Johannes tot de hemelvaart. Na gebed van de gemeente in Jeruzalem viel het lot op hem (Handelingen 1:26).
Matthias staat maar in één hoofdstuk van de Bijbel: Handelingen 1. Zijn naam komt twee keer voor, in vers 23 en vers 26, en de Statenvertaling schrijft hem net zo: Matthias. Het verhaal speelt in de dagen tussen de hemelvaart en Pinksteren. De elf apostelen waren met de vrouwen, Maria en de broers van Jezus biddend bijeen in Jeruzalem (Handelingen 1:13-14). Petrus stond op in een schare van "omtrent honderd en twintig personen" en sprak over Judas Iskariot, die het "lot dezer bediening" had gekregen en verloren (Handelingen 1:15-17). Met twee teksten uit de Psalmen liet hij zien dat er een opvolger moest komen. Die moest Jezus gevolgd hebben vanaf de doop van Johannes tot de hemelvaart, om met de anderen getuige te worden van Zijn opstanding (Handelingen 1:21-22). Er werden twee mannen voorgesteld, Jozef Barsabas en Matthias. De gemeente bad, wierp het lot, en het viel op Matthias (Handelingen 1:23-26). Daarna noemt de Bijbel hem niet meer bij name. Wel spreekt Lukas weer van "de elven" naast Petrus (Handelingen 2:14) en van "de twaalven" (Handelingen 6:2). Matthias is niet te verwarren met de apostel Matteüs, de tollenaar en evangelist, met de twee mannen die Mattathias heten in het geslachtsregister van Jezus (Lukas 3:25-26), of met Mattathias, de vader van de Makkabeeën, die buiten de Bijbel bekend is.
Historische context
De verkiezing van Matthias vond plaats rond 30 n.Chr. in Jeruzalem. Jezus had Zich na Zijn lijden veertig dagen lang levend vertoond (Handelingen 1:3) en de apostelen opgedragen in de stad te wachten op de belofte van de Vader. Na de hemelvaart op de Olijfberg keerden zij terug naar de opperzaal (Handelingen 1:12-13). "In dezelve dagen", dus vóór Pinksteren, stond Petrus op (Handelingen 1:15). Het getal twaalf was niet toevallig. Jezus had twaalf apostelen gekozen (Lukas 6:13) en hun beloofd dat zij zouden zitten "op twaalf tronen, oordelende de twaalf geslachten Israels" (Mattheüs 19:28). Door de val van Judas was die kring gebroken. Petrus las in Psalm 69 en Psalm 109 (in de Statenvertaling Psalm 69:26 en 109:8) wat er met de plaats van de verrader moest gebeuren: "Een ander neme zijn opzienersambt" (Handelingen 1:20). Opvallend is dat er na de dood van Jakobus, de zoon van Zebedeüs, geen opvolger werd gekozen (Handelingen 12:2). Het ging hier om het herstel van de twaalf als getuigen, niet om een ambt dat steeds werd doorgegeven. Het lot werpen was in Israël een bekende manier om een beslissing aan God over te laten. Aaron wierp het lot over de twee bokken op de Grote Verzoendag (Leviticus 16:8), het land werd door het lot verdeeld (Numeri 26:55) en de priesterdiensten werden door loten afgedeeld (1 Kronieken 24:5). Ook Zacharias kreeg zo zijn dienst in de tempel (Lukas 1:9). Spreuken 16:33 zegt dat het lot in de schoot geworpen wordt, maar dat de uitkomst van de HEERE is. Hoe het lot in Handelingen 1 precies werd geworpen, vertelt Lukas niet. Dit is de laatste keer dat de Bijbel een lot noemt bij een keuze in de gemeente. Na Pinksteren koos de menigte de zeven armverzorgers (Handelingen 6:3-6), sprak de Heilige Geest bij de uitzending van Barnabas en Saulus (Handelingen 13:2) en werden ouderlingen gekozen met gebed en vasten (Handelingen 14:23).
Karaktereigenschappen
+Positieve eigenschappen
- Hij volgde Jezus trouw vanaf de doop van Johannes tot de hemelvaart (Handelingen 1:21-22)
- Hij was ooggetuige van de opgestane Heere en werd geroepen om dat te getuigen (Handelingen 1:22)
- Hij aanvaardde de dienst waarvoor hij werd aangewezen (Handelingen 1:26)
Theologische betekenis
Het eerste wat Handelingen 1 laat zien, is dat de gemeente de keuze aan de Heere overliet. Zij bad: "Gij Heere! Gij Kenner der harten van allen, wijs van deze twee een aan, dien Gij uitverkoren hebt" (Handelingen 1:24). De mensen stelden twee geschikte mannen voor; de keus tussen hen legden zij in Gods hand. Dat sluit aan bij wat Jezus tot de apostelen zei: "Gij hebt Mij niet uitverkoren, maar Ik heb u uitverkoren" (Johannes 15:16). Ook Matthias werd apostel door roeping, niet door eigen streven. Het lot was daarbij geen gok. Spreuken 16:33 zegt: "Het lot wordt in den schoot geworpen; maar het gehele beleid daarvan is van den HEERE." Lukas vertelt het zonder commentaar: hij prijst het lot niet aan als vaste methode en keurt het ook niet af. Wel valt op dat na de uitstorting van de Heilige Geest de gemeente op een andere manier tot keuzes kwam: door gebed, door de Geest en door de beoordeling van de gemeente (Handelingen 6:3, 13:2). Veel uitleggers zien het lot in Handelingen 1 daarom als behorend bij de overgangstijd vóór Pinksteren. Sommigen hebben gemeend dat Petrus te vroeg handelde en dat Paulus de echte twaalfde apostel was. De tekst steunt dat niet. Lukas spreekt daarna gewoon van de elven en de twaalven (Handelingen 2:14, 6:2). Paulus noemt de twaalf zelf als een afgesloten kring: "daarna van de twaalven" (1 Korinthe 15:5). Zichzelf noemt hij pas later, als "de minste van de apostelen" (1 Korinthe 15:8-9). Het hart van het apostelschap was getuigenis van de opstanding (Handelingen 1:22). De twaalf vormen samen het fundament van de gemeente: in het nieuwe Jeruzalem staan op de fundamenten "de namen der twaalf apostelen des Lams" (Openbaring 21:14).
Naamsbetekenis
Oorspronkelijke naam
Matthias (Grieks), van Mattithja (Hebreeuws)
Betekenis
Waarschijnlijk: gave van de HEERE
Betekenis van de naam Matthias: grondwoord, uitspraak en wie de naam droegen
Sleutelmomenten
Petrus over de lege plaats
In een schare van ongeveer honderdtwintig gelovigen wijst Petrus op de Schrift die over Judas vervuld werd. Uit de Psalmen leidt hij af dat een ander zijn ambt moet nemen.
Handelingen 1:15-20
De voorwaarde: een ooggetuige
De nieuwe apostel moet met de twaalf zijn omgegaan vanaf de doop van Johannes tot de hemelvaart. Zijn taak: met hen getuige zijn van de opstanding.
Handelingen 1:21-22
Twee kandidaten voorgesteld
Twee mannen voldoen aan die voorwaarde: Jozef, genaamd Barsabas, toegenaamd Justus, en Matthias. Wie hen voorstelde, zegt de tekst niet precies; er staat alleen "zij stelden er twee".
Handelingen 1:23
Gebed tot de Kenner der harten
De gemeente bidt de Heere, die de harten van allen kent, om aan te wijzen wie Hij heeft uitverkoren voor de plaats die Judas verliet.
Handelingen 1:24-25
Het lot valt op Matthias
Zij werpen het lot, het valt op Matthias, en hij wordt bij de elf apostelen gevoegd.
Handelingen 1:26
Pinksteren met de twaalf
Op de Pinksterdag worden allen vervuld met de Heilige Geest (Handelingen 2:4). Petrus verheft zijn stem, "staande met de elven". Daarna noemt de Bijbel Matthias niet meer.
Handelingen 2:14
Belangrijke bijbelteksten
De volgende bijbelgedeelten zijn van belang om het leven en de rol van Matthias beter te begrijpen.
Handelingen 1:22
“Beginnende van den doop van Johannes, tot den dag toe, in welken Hij van ons opgenomen is, een derzelven met ons getuige worde van Zijn opstanding.”
De voorwaarde voor de nieuwe apostel: een ooggetuige van het hele openbare leven van Jezus, geroepen om Zijn opstanding te getuigen.
Handelingen 1:23
“En zij stelden er twee, Jozef, genaamd Barsabas, die toegenaamd was Justus, en Matthias.”
De eerste keer dat de naam Matthias in de Bijbel staat, naast de andere kandidaat.
Handelingen 1:24
“En zij baden en zeiden: Gij Heere! Gij Kenner der harten van allen, wijs van deze twee een aan, dien Gij uitverkoren hebt;”
Vóór het lot ging gebed. De gemeente vroeg niet om geluk, maar dat de Heere Zijn keuze zou tonen.
Handelingen 1:26
“En zij wierpen hun loten; en het lot viel op Matthias, en hij werd met gemene toestemming tot de elf apostelen gekozen.”
Met dit vers was de kring van de twaalf hersteld, enkele dagen vóór Pinksteren.
Spreuken 16:33
“Het lot wordt in den schoot geworpen; maar het gehele beleid daarvan is van den HEERE.”
Het oudtestamentische uitgangspunt: wie het lot werpt, legt de uitkomst bij God.
Openbaring 21:14
“En de muur der stad had twaalf fondamenten, en in dezelve de namen der twaalf apostelen des Lams.”
De twaalf apostelen horen bij het fundament van de stad van God. Matthias behoort tot die kring.
Tijdperiode
~30 n.Chr.
Matthias leefde in de tijd van het Nieuwe Testament.
Gerelateerde personen
Lessen voor vandaag
Matthias leert ons dat trouw in het verborgene niet vergeefs is. Hij had Jezus gevolgd vanaf de doop van Johannes, zonder dat de evangeliën ooit zijn naam noemen. Pas toen er een getuige nodig was, bleek hoe waardevol die jaren van stil volgen waren (Handelingen 1:21-22). Ook wie in de gemeente niet opvalt, is bij de Heere bekend. De gemeente in Jeruzalem leert ons om beslissingen in gebed voor te leggen. Zij deed wat binnen haar macht lag: zij stelde twee mannen die aan de voorwaarden voldeden. Maar de uiteindelijke keus liet zij over aan de Kenner der harten (Handelingen 1:24). Meestal kiest de gemeente haar ambtsdragers nu door stemming, maar de houding blijft dezelfde: wij overleggen, wegen af en bidden, en vertrouwen dat de Heere regeert. Ook Jozef Barsabas verdient een plaats in onze gedachten. Hij werd niet gekozen, en de Bijbel zegt niets over teleurstelling of verzet. Niet iedereen die geschikt is, krijgt dezelfde taak. Dat hoeft geen afwijzing door God te zijn. Ten slotte herinnert Matthias ons aan de kern van het getuigenis: de opstanding van Christus. Daarvoor werd hij gekozen. Ook ons getuigenis vandaag draait niet om onszelf, maar om de levende Heere.
Bijbelse plaatsen
Veelgestelde vragen over Matthias
Wie was Matthias in de Bijbel?
Wat betekent de naam Matthias?
Waar staat Matthias in de Bijbel?
Waarom moest er een opvolger voor Judas komen?
Waarom werd Matthias door het lot gekozen?
Kiest de kerk nu ook ambtsdragers door het lot?
Wie was Jozef Barsabas, die niet gekozen werd?
Is Matthias dezelfde als Matteüs?
Wat gebeurde er later met Matthias?
Wat kunnen wij leren van Matthias?
Stel een vraag over Matthias
Wilt u meer weten over Matthias? Onze AI-gestuurde assistent helpt u met achtergrond, context en diepere inzichten uit de Bijbel.
Stel een vraag over MatthiasBijbelverhalen rond Matthias
Verdiep u verder
Bijbelse tijdlijn
Bekijk Matthias in de context van de bijbelse geschiedenis.
Bijbelse onderwerpen
Ontdek thema's die verbonden zijn met het leven van Matthias.
Lees de Bijbel
Lees het verhaal van Matthias in de Bijbel.
Bijbeluitleg
Lees commentaar en uitleg bij de bijbelgedeelten over Matthias.
AI BijbelAssistent
Stel uw vragen over Matthias aan onze AI-assistent.
Woordstudie
Bestudeer de oorspronkelijke betekenis van bijbelse namen en begrippen.
Heidelbergse Catechismus
Ontdek de gereformeerde leer over bijbelse personen en thema's.