Alexander de kopersmid in de Bijbel
Alexandros (Ἀλέξανδρος, Grieks) - “Verdediger van mannen”
Wie was Alexander de kopersmid?
Alexander de kopersmid was een tegenstander van de apostel Paulus. In 2 Timotheüs 4:14-15 schrijft Paulus dat hij hem "veel kwaads betoond" heeft en de woorden van het evangelie sterk tegenstond. Paulus waarschuwt Timotheüs voor hem en laat de vergelding aan de Heere over.
Alexander de kopersmid staat in twee verzen in de Bijbel, aan het eind van Paulus’ laatste brief: "Alexander, de kopersmid, heeft mij veel kwaads betoond; de Heere vergelde hem naar zijn werken. Van welken wacht gij u ook, want hij heeft onze woorden zeer tegengestaan" (2 Timotheüs 4:14-15). Meer staat er niet bij zijn naam en beroep. Wel komt de naam Alexander vaker voor in het Nieuwe Testament. In 1 Timotheüs 1:20 noemt Paulus "Hymeneus en Alexander, die ik den satan overgegeven heb, opdat zij zouden leren niet meer te lasteren". In Handelingen 19:33 duwen de Joden tijdens het oproer van de zilversmeden in Efeze een Alexander naar voren, die zich wilde verantwoorden. Omdat Timotheüs in Efeze was toen Paulus hem de eerste brief schreef (1 Timotheüs 1:3), de tweede brief ook naar Efeze wijst (2 Timotheüs 1:18 en 2 Timotheüs 4:19) en beide andere teksten met Efeze te maken hebben, denkt een deel van de uitleggers dat het om dezelfde man gaat. Alexander was echter een veelvoorkomende naam, en de Bijbel legt het verband niet. Alexander de kopersmid is niet te verwarren met Alexander, de zoon van Simon van Cyrene (Markus 15:21), en ook niet met de Alexander uit het hogepriesterlijk geslacht in Handelingen 4:6. Voor geen van beiden is er een aanwijzing dat zij dezelfde zijn als de kopersmid. Wat Alexander Paulus precies aandeed, vertelt de tekst niet. Duidelijk is alleen dat zijn tegenstand gericht was tegen "onze woorden", de prediking van het evangelie, en dat Paulus hem een blijvend gevaar vond voor Timotheüs.
Historische context
De tweede brief aan Timotheüs wordt gewoonlijk gedateerd in de laatste gevangenschap van Paulus in Rome, in de jaren zestig van de eerste eeuw, onder keizer Nero. Paulus verwachtte geen vrijlating meer (2 Timotheüs 4:6). Hij spreekt over een "eerste verantwoording", een verhoor waarbij niemand hem bijstond (2 Timotheüs 4:16). Het Griekse woord voor kopersmid kan een bewerker van koper of brons zijn, maar ook in het algemeen een metaalbewerker. Waar Alexander woonde, zegt de tekst niet. Omdat Paulus Timotheüs waarschuwt ("Van welken wacht gij u ook") en Timotheüs waarschijnlijk in Efeze was, ligt het voor de hand dat Alexander daar of in de buurt actief was. Sommige uitleggers lezen in "veel kwaads betoond" een aanklacht tegen Paulus, mogelijk zelfs een rol bij zijn arrestatie. Dat is een vermoeden; de tekst noemt alleen het kwaad. In Efeze verdienden zilversmeden aan de verering van Diana. Demetrius, een zilversmid, maakte er "kleine zilveren tempelen van Diana" en zette de handwerkers op tegen Paulus (Handelingen 19:24-27). In dat oproer kwam ook een Alexander naar voren, door de Joden voortgestoten (Handelingen 19:33); de menigte herkende in hem een Jood (Handelingen 19:34). Of hij namens de Joden afstand wilde nemen van de christenen of juist iets anders wilde zeggen, is onduidelijk, want de menigte liet hem niet aan het woord. Ook of deze Alexander metaalbewerker was, zegt de tekst niet. In 1 Timotheüs 1:19-20 gaat het over mensen in de gemeente die het geloof en een goed geweten hadden verstoten. Paulus had Hymeneüs en Alexander "den satan overgegeven". Dezelfde uitdrukking gebruikt hij in 1 Korinthe 5:5 voor kerkelijke tucht: uitsluiting uit de gemeente, met het oog op herstel. Is de kopersmid dezelfde als deze Alexander, dan was hij een afvallig lid dat daarna tegenstander werd. Ook dat blijft onzeker. Zie over deze tucht ook de pagina over Hymeneüs en Filetus.
Karaktereigenschappen
+Positieve eigenschappen
−Zwakke kanten
- Deed Paulus veel kwaad (2 Timotheüs 4:14)
- Stond de prediking van het evangelie sterk tegen (2 Timotheüs 4:15)
Theologische betekenis
Het opvallendste aan deze verzen is hoe Paulus met Alexander omgaat. Hij noemt het kwaad bij naam, maar neemt geen wraak. Hij schrijft: "de Heere vergelde hem naar zijn werken" (2 Timotheüs 4:14). Daarmee doet hij wat hij zelf aan de Romeinen schreef: "Wreekt uzelven niet, beminden, maar geeft den toorn plaats; want er is geschreven: Mij komt de wraak toe; Ik zal het vergelden, zegt de Heere" (Romeinen 12:19). Ook de psalmen belijden dat God "een iegelijk vergelden" zal "naar zijn werk" (Psalm 62:13). In een deel van de Griekse handschriften staat hier een toekomende tijd (de Heere zal hem vergelden); de Statenvertaling volgt de lezing met de wensvorm. In beide gevallen legt Paulus het oordeel bij God. Direct daarna schrijft Paulus over hen die hem bij zijn verhoor in de steek lieten: "Het worde hun niet toegerekend" (2 Timotheüs 4:16). Het verschil tussen beide uitspraken is leerzaam. Wie uit zwakheid wegbleef, wenst Paulus vergeving toe. Bij Alexander gaat het om bewuste tegenstand tegen "onze woorden", het evangelie zelf. Paulus’ waarschuwing dient daarom niet zijn eigen eer, maar de bescherming van Timotheüs en de gemeente. Als Alexander dezelfde is als de man uit 1 Timotheüs 1:20, laat zijn verhaal ook iets zien van kerkelijke tucht. Paulus schrijft over Hymeneüs en Alexander: "die ik den satan overgegeven heb, opdat zij zouden leren niet meer te lasteren" (1 Timotheüs 1:20). Het doel was herstel, zoals in 1 Korinthe 5:5. Elders vraagt Paulus Timotheüs tegenstanders "met zachtmoedigheid" te onderwijzen, "of hun God te eniger tijd bekering gave tot erkentenis der waarheid" (2 Timotheüs 2:25). Waarschuwen en hopen op bekering gaan samen.
Naamsbetekenis
Oorspronkelijke naam
Alexandros (Ἀλέξανδρος, Grieks)
Betekenis
Verdediger van mannen
Sleutelmomenten
Een Alexander in de schouwplaats van Efeze
Tijdens het oproer om de godin Diana duwen de Joden een Alexander uit de menigte naar voren. Hij wil zich verantwoorden, maar wordt overstemd. Of dit de kopersmid is, is onzeker.
Handelingen 19:33-34
Onder de tucht gesteld
Paulus schrijft over sommigen die een goed geweten verstoten en schipbreuk aan het geloof geleden hebben (1 Timotheüs 1:19). Onder hen zijn Hymeneüs en een Alexander, die Paulus onder de tucht stelt, "opdat zij zouden leren niet meer te lasteren". Mogelijk is dit de latere kopersmid.
1 Timotheüs 1:20
Veel kwaads betoond
In zijn laatste brief noemt Paulus Alexander de kopersmid bij naam: hij heeft hem veel kwaad gedaan. Paulus laat de vergelding aan de Heere.
2 Timotheüs 4:14
Waarschuwing aan Timotheüs
Paulus waarschuwt Timotheüs zich voor Alexander te wachten, omdat hij de woorden van het evangelie sterk tegenstond.
2 Timotheüs 4:15
Belangrijke bijbelteksten
De volgende bijbelgedeelten zijn van belang om het leven en de rol van Alexander de kopersmid beter te begrijpen.
2 Timotheüs 4:14
“Alexander, de kopersmid, heeft mij veel kwaads betoond; de Heere vergelde hem naar zijn werken.”
De enige plaats waar Alexander de kopersmid bij naam en beroep genoemd wordt. Paulus noemt het kwaad en laat de vergelding aan de Heere.
2 Timotheüs 4:15
“Van welken wacht gij u ook, want hij heeft onze woorden zeer tegengestaan.”
Paulus waarschuwt Timotheüs. Het gevaar van Alexander zat in zijn verzet tegen de prediking.
2 Timotheüs 4:16
“In mijn eerste verantwoording is niemand bij mij geweest, maar zij hebben mij allen verlaten. Het worde hun niet toegerekend.”
Direct na Alexander noemt Paulus wie hem in de steek lieten. Voor hen bidt hij om vergeving; bewuste tegenstand tegen het evangelie legt hij bij de Heere neer.
1 Timotheüs 1:20
“Onder welken is Hymeneus en Alexander, die ik den satan overgegeven heb, opdat zij zouden leren niet meer te lasteren.”
Mogelijk dezelfde Alexander. Paulus stelde hem onder de tucht, met het oog op inkeer.
Handelingen 19:33
“En zij deden Alexander uit de schare voortkomen, alzo hem de Joden voortstieten. En Alexander gewenkt hebbende met de hand, wilde bij het volk verantwoording doen.”
Een Alexander bij het oproer in Efeze. Of hij de kopersmid is, laat de Bijbel open.
Romeinen 12:19
“Wreekt uzelven niet, beminden, maar geeft den toorn plaats; want er is geschreven: Mij komt de wraak toe; Ik zal het vergelden, zegt de Heere.”
Paulus’ woord over Alexander sluit aan bij wat hij zelf leerde: de wraak komt de Heere toe.
Tijdperiode
~65 n.Chr.
Alexander de kopersmid leefde in de tijd van het Nieuwe Testament.
Gerelateerde personen
Lessen voor vandaag
Alexander leert ons dat wij voor tegenstand tegen het evangelie mogen, en soms moeten, waarschuwen. Paulus noemt Alexander bij naam, omdat Timotheüs gevaar liep. Een gemeente die nooit waarschuwt, laat de zwakken onbeschermd. Tegelijk laat Paulus zien hoe dat gebeurt: zonder persoonlijke wraak. Hij legt de zaak bij de Heere neer. Wanneer wij onrecht ondervinden, ook om het geloof, hoeven wij het niet zelf te vereffenen. Wij mogen het in Gods hand leggen, zoals Christus deed, "Die, als Hij gescholden werd, niet wederschold" (1 Petrus 2:23). Wij leren ook onderscheiden. Paulus wenst vergeving toe aan wie uit zwakheid wegbleef, en waarschuwt voor wie het Woord bewust tegenstond. Niet elke teleurstelling in mensen is hetzelfde, en niet elke tegenstander hoeft met dezelfde maat gemeten te worden. Het verhaal vraagt ook om eerlijkheid in wat wij weten. Of Alexander dezelfde was als de man in Efeze of in 1 Timotheüs 1:20, zegt de Bijbel niet. Wij hoeven niet meer te weten dan de Schrift ons geeft.
Bijbelse plaatsen
Veelgestelde vragen over Alexander de kopersmid
Wie was Alexander de kopersmid in de Bijbel?
Waar staat Alexander de kopersmid in de Bijbel?
Is Alexander de kopersmid dezelfde als de Alexander uit 1 Timotheüs 1:20?
Is Alexander de kopersmid de Alexander uit het oproer in Efeze?
Is Alexander de kopersmid de zoon van Simon van Cyrene?
Wat deed Alexander de kopersmid Paulus aan?
Mocht Paulus zeggen: de Heere vergelde hem naar zijn werken?
Wat kunnen wij leren van Alexander de kopersmid?
Stel een vraag over Alexander de kopersmid
Wilt u meer weten over Alexander de kopersmid? Onze AI-gestuurde assistent helpt u met achtergrond, context en diepere inzichten uit de Bijbel.
Stel een vraag over Alexander de kopersmidVerdiep u verder
Bijbelse tijdlijn
Bekijk Alexander de kopersmid in de context van de bijbelse geschiedenis.
Bijbelse onderwerpen
Ontdek thema's die verbonden zijn met het leven van Alexander de kopersmid.
Lees de Bijbel
Lees het verhaal van Alexander de kopersmid in de Bijbel.
Bijbeluitleg
Lees commentaar en uitleg bij de bijbelgedeelten over Alexander de kopersmid.
AI BijbelAssistent
Stel uw vragen over Alexander de kopersmid aan onze AI-assistent.
Woordstudie
Bestudeer de oorspronkelijke betekenis van bijbelse namen en begrippen.
Heidelbergse Catechismus
Ontdek de gereformeerde leer over bijbelse personen en thema's.