Jakob: betekenis van de naam

Herkomst en betekenis van Jakob

Grondwoord (Hebreeuws)

יַעֲקֹב Yaʻăqôb

Strong's-nummer

H3290

Afgeleid van (H6117)

עָקַב ʻâqab: bij de hiel grijpen; figuurlijk: iemand de voet lichten, te slim af zijn, ook: tegenhouden

Betekenis

hielhouder

Jakob is gevormd van het Hebreeuwse werkwoord aqav. Strong's woordenboek legt het uit als bij de hiel grijpen, en figuurlijk als iemand te slim af zijn door hem de voet te lichten. De Bijbel verklaart de naam bij de geboorte van de tweeling: de hand van de jongste hield de verzenen, de hielen, van Ezau vast. De kanttekening vat het samen in één woord: hielhouder.

Later hoorde Ezau in dezelfde naam iets anders. Nadat Jakob de eerstgeboorte had gekocht en de zegen met list had verkregen, klaagde Ezau dat zijn broeder hem "nu twee reizen heeft bedrogen", en hij verbond dat met de naam Jakob (Genesis 27:36). In het Hebreeuws staat daar hetzelfde werkwoord als in de naam. Volgens de kanttekening kan het woord die betekenis inderdaad hebben, maar zij merkt ook op dat Ezau zijn eerstgeboorte zelf verkocht had.

De profeten komen op de naam terug. Hosea zegt van de aartsvader: "In moeders buik hield hij zijn broeder bij de verzenen" (Hosea 12:4). En Jeremia klaagt: "elk broeder doet niet dan bedriegen" (Jeremia 9:4); in het Hebreeuws staat daar twee keer het werkwoord waarvan Jakob is gemaakt.

Bron van de betekenis: Strong's: 'heel-catcher (i.e. supplanter)' (hielgrijper, dat is: verdringer), afgeleid van H6117 ʻâqab, 'to seize by the heel; figuratively, to circumvent' (bij de hiel grijpen; figuurlijk: iemand de voet lichten); naamduiding Open Scriptures: 'heel holder' or 'supplanter' (hielhouder of verdringer).

Uitspraak en spelling

Uitspraak in het Nederlands

JA-kob

In de grondtaal

ja-a-KOV

Spelling in de Statenvertaling

Jakob

Als voornaam

Jakob, Jacob

In andere talen

Jacob (Engels)

In het Hebreeuws heeft de naam drie lettergrepen, valt de klemtoon op de laatste en klinkt de b als een v.

Wie heette Jakob in de Bijbel?

• Jakob, de zoon van Izak en Rebekka, die later Israël heette

  Hij was de jongste van een tweeling; Ezau verkocht hem de eerstgeboorte, en met list verkreeg hij de zegen die Izak voor Ezau bedoeld had. God ontmoette hem te Beth-el en bij Pniel, waar hij de naam Israël kreeg. Zijn twaalf zonen werden de stamvaders van het volk.

  Genesis 25:26, Genesis 28:16, Genesis 32:28, Genesis 49:33

• Jakob als naam voor het volk Israël

  De psalmen en de profeten noemen het hele volk vaak Jakob, naast Israël. Jesaja spreekt het aan als "gij wormpje Jakobs" en belooft dat de HEERE het helpen zal.

  Jesaja 41:14, Jesaja 44:5, Psalm 46:8

• Jakob, de vader van Jozef (de man van Maria)

  In het geslachtsregister van Mattheüs is hij de zoon van Matthan en de vader van Jozef. Verder vertelt de Bijbel niets over hem.

  Mattheüs 1:15-16

Wat de naam Jakob ons leert

De naam Jakob bleef aan de aartsvader hangen als een herinnering aan zijn begin: grijpend naar de hiel van zijn broeder, en later met list zoekend wat hem van God al beloofd was (Genesis 25:23). De Bijbel verbloemt dat niet. Toch is het God Die Jakob telkens opzoekt, te Beth-el toen hij op de vlucht was, en bij Pniel, waar hij na het worstelen hinkend verder ging. Daar kreeg hij een nieuwe naam, al verdween de oude nooit helemaal: Jakob en Israël staan in de Schrift naast elkaar. Juist daarom is het opmerkelijk dat de HEERE Zich "de God van Jakob" laat noemen. Hij verbindt Zijn naam aan een hielhouder die Hij genade bewees. Maleachi zegt het zonder omwegen: "nochtans heb Ik Jakob liefgehad" (Maleachi 1:2).