Ga naar hoofdinhoud
JongensnaamOude TestamentBetekenis staat vast

Daniël: betekenis van de naam

דָנִיֵּאל (Dânîyêʼl) = “God is mijn Rechter”

Wat betekent de naam Daniël?

De naam Daniël betekent God is mijn Rechter, of rechter van God. Hij is gemaakt van het Hebreeuwse dan, rechter, en El, God. De kanttekening bij Daniël 1:7 geeft dezelfde uitleg. In Babel nam men hem die naam af en noemde men hem Beltsazar, naar de afgod Bel.

Herkomst en betekenis van Daniël

Grondwoord (Hebreeuws)
דָנִיֵּאל Dânîyêʼl
Strong's-nummer
H1840
Afgeleid van (H1835)
דָּן Dân: rechter; ook de naam Dan, van het werkwoord richten, recht doen
Betekenis
God is mijn Rechter

Strong's woordenboek geeft als betekenis rechter van God; een oudere namenlijst en de kanttekening bij Daniël 1:7 lezen: God is mijn rechter. De kanttekening geeft die uitleg, net als bij de drie vrienden van Daniël, als het gevoelen van sommigen, maar Strong's en de bijbelse naam Dan wijzen dezelfde kant op.

Het eerste deel is ook de naam Dan. Rachel gaf die naam aan de zoon van haar dienstmaagd en zei: "God heeft mij gericht, en ook mijn stem verhoord" (Genesis 30:6). In beide namen is God Degene Die oordeelt en recht doet.

De Bijbel vertelt niet waarom de ouders van Daniël hem zo noemden. Wel vertelt het boek dat de naam hem in Babel werd afgenomen: de overste der kamerlingen noemde hem Beltsazar (Daniël 1:7). Volgens de kanttekening was zo'n naamsverandering een teken van heerschappij, en wilde men de namen van de ware God, El en Jah, uit het leven van de jongelingen weren; Beltsazar is gemaakt naar de afgod Bel. Toch noemt het boek hem doorgaans Daniël, en zo spreekt ook de Heere Jezus over hem (Mattheüs 24:15).

Kanttekening bij Daniël 1:7 (Statenvertaling, 1637)
andere namen: Aldus heeft ook Farao Jozefs naam veranderd, Gen 41:45 ; en Farao Necho, Eljakim, 2Ki 23:24 , en 2Ki 24:17 . Het schijnt dat dit placht te geschieden tot een teken van heerschappij over zulke personen; ook schijnt het hier geschied te zijn aan Daniël en zijne metgezellen, uit haat van de namen van den waren God, die in de namen dezer jongelingen waren, te weten El en Jah, en opdat zij alzo den waren God des te eerder vergeten en de namen der afgoden zich algemeen en gemeenzaam zouden maken, hun gevende namen der afgoden in plaats van den waren God. Want naar sommiger gevoelen is Daniël zoveel als God is mijn rechter; Chananjah: God heeft mij genade gedaan; Misael betekent zoveel als een die den Heere aangrijpt; Azarjah: de hulp des Heeren, of, dien God helpt; maar Beltsazar betekent een die Bels schatten weglegt en bewaart; Sadrach, een die invloeiingen krijgt van den koning der planeten; dat is, van de zon; Mesach, een die de godin Sacha toebehoort; Abed-Nego, betekent een dienaar van Nego, den afgod des vuurs. Het heeft, buiten twijfel, dezen godzaligen jongelingen zeer verdroten,

Bron van de betekenis: Strong's: 'judge of God' (rechter van God), afgeleid van H1835 Dân, 'judge' (rechter), en H410 ʼêl, 'God'; naamduiding Open Scriptures: 'God is my judge' (God is mijn rechter). De Griekse vorm Daniḗl (G1158) is volgens Strong's van Hebreeuwse oorsprong (H1840).

Uitspraak en spelling

Uitspraak in het Nederlands
DA-ni-ël
In de grondtaal
da-nie-JEEL
Spelling in de Statenvertaling
Daniël
Als voornaam
Daniël, Daniel
In andere talen
Daniel (Engels)

Het trema laat de e en de l als een eigen lettergreep klinken; in het Hebreeuws ligt de klemtoon op de laatste lettergreep.

Wie heette Daniël in de Bijbel?

  • Daniël, de profeet in Babel, ook Beltsazar genoemd

    Hij werd als jongeling uit Juda naar Babel gebracht en kreeg daar de naam Beltsazar. Hij bleef drie tijden per dag knielen en bidden tot zijn God, ook toen dat verboden was. Ezechiël noemt hem samen met Noach en Job (Ezechiël 14:14), en de Heere Jezus spreekt van Daniël, de profeet.

    Daniël 1:6-7, Daniël 6:11, Ezechiël 14:14, Mattheüs 24:15

  • Daniël, de tweede zoon van David

    Hij werd te Hebron geboren uit Abigaïl, de Karmelietische. In 2 Samuël 3:3 heet de tweede zoon van David Chileab; de kanttekening bij 1 Kronieken 3:1 zegt dat het om dezelfde zoon gaat.

    1 Kronieken 3:1, 2 Samuël 3:3

  • Daniël, uit de kinderen van Ithamar

    Hij trok met Ezra uit Babel naar Jeruzalem als vertegenwoordiger van het priestergeslacht van Ithamar. Nehemia 10:6 noemt een Daniël onder de priesters die het verbond verzegelden; of dat dezelfde man is, zegt de Bijbel niet.

    Ezra 8:2, Nehemia 10:6

Kernvers

“Totdat de Oude van dagen kwam, en het gericht gegeven werd aan de heiligen der hoge plaatsen, en dat de bestemde tijd kwam, dat de heiligen het Rijk bezaten.”

Daniël 7:22 (Statenvertaling)

Wat de naam Daniël ons leert

Daniël droeg een naam die God als Rechter belijdt, en hij leefde in een land waar een koning over leven en dood besliste. De overste der kamerlingen gaf hem een naam naar de afgod Bel, maar kon God het oordeel niet uit handen nemen. Het boek Daniël laat keer op keer zien dat koningen hun macht ontvangen en weer kwijtraken: Nebukadnezar wordt vernederd, Belsazar wordt gewogen en te licht gevonden. In het gezicht van Daniël 7 komt de Oude van dagen, en "het gericht gegeven werd aan de heiligen der hoge plaatsen". Wat zijn naam beleed, kreeg Daniël te zien: niet Babel heeft het laatste woord, maar God. Het boek eindigt met een belofte aan hem persoonlijk: "gij zult rusten, en zult opstaan in uw lot, in het einde der dagen".

Veelgestelde vragen over de naam Daniël

Wat betekent de naam Daniël?

Daniël betekent God is mijn Rechter, of rechter van God. De naam is gemaakt van het Hebreeuwse dan, rechter, en El, God. Strong's woordenboek en de kanttekening bij Daniël 1:7 geven dezelfde uitleg. Het eerste deel komt ook voor in de naam Dan, die Rachel gaf met de woorden "God heeft mij gericht" (Genesis 30:6). De bekendste drager is de profeet Daniël in Babel.

Is Daniël een bijbelse jongensnaam?

Ja. Naast de profeet heet ook de tweede zoon van David zo (1 Kronieken 3:1), en een priester uit het geslacht van Ithamar die met Ezra uit Babel terugkeerde (Ezra 8:2). Als voornaam wordt hij met en zonder trema geschreven, Daniël of Daniel; in het Engels is het Daniel.

Waarom kreeg Daniël de naam Beltsazar?

In Babel gaf de overste der kamerlingen Daniël en zijn drie vrienden nieuwe namen (Daniël 1:7). Volgens de kanttekening was dat een teken van heerschappij over hen, en wilde men zo de namen van de ware God, El en Jah, uit hun leven weren. Beltsazar is gemaakt naar de afgod Bel. De kanttekening merkt ook op dat deze naam maar één letter verschilt van die van koning Belsazar.

Is de naam Daniël verwant aan Dan?

Ja. Strong's woordenboek zegt dat Daniël gemaakt is van Dan en El. Dan, de vijfde zoon van Jakob, kreeg zijn naam toen Rachel zei: "God heeft mij gericht, en ook mijn stem verhoord" (Genesis 30:6). Dan betekent dus rechter of richten, en in Daniël komt daar God bij: God is mijn Rechter. Beide namen spreken van God Die recht doet.

Hoe spreekt u Daniël uit?

In het Nederlands zegt u DA-ni-ël, met de klemtoon op de eerste lettergreep. Het trema op de e laat horen dat ë en l een eigen lettergreep vormen. In het Hebreeuws klinkt de naam ongeveer als da-nie-JEEL, met de klemtoon op de laatste lettergreep. In het Engels is het Daniel, met de klemtoon ook vooraan.

Verwante bijbelse namen