“Aangaande de dagen onzer jaren, daarin zijn zeventig jaren, of, zo wij zeer sterk zijn, tachtig jaren; en het uitnemendste van die is moeite en verdriet; want het wordt snellijk afgesneden, en wij vliegen daarheen.”
De bekendste tekst bij een zeventigste of tachtigste verjaardag, uit het gebed van Mozes. Hij is eerlijk: ook het beste van een lang leven is moeite en verdriet, en het gaat snel voorbij. Wie zo oud wordt, herkent dat. Lees de tekst daarom niet als somber, maar als een vers dat het leven in Gods hand legt; samen met Psalm 90:12 is hij geschikt om aan tafel voor te lezen.
“In den grijzen ouderdom zullen zij nog vruchten dragen; zij zullen vet en groen zijn, Om te verkondigen, dat de HEERE recht is; Hij is mijn Rotssteen, en in Hem is geen onrecht.”
De rechtvaardige is als een boom die in het huis des Heeren geplant is en ook in de grijsheid vrucht draagt. Die vrucht heeft een doel: verkondigen dat de Heere recht is. Een bemoedigende tekst voor een jarige die zich soms nutteloos voelt, omdat hij laat zien dat een oud leven nog een getuigenis is.
“En tot de ouderdom toe zal Ik Dezelfde zijn, ja, tot de grijsheid toe zal Ik ulieden dragen; Ik heb het gedaan, en Ik zal u opnemen, en Ik zal dragen en redden.”
De Heere zegt het hier Zelf: Hij blijft Dezelfde tot in de grijsheid. Mensen veranderen, krachten nemen af, maar Hij draagt. Een van de beste teksten voor een kaart bij negentig of honderd jaar, juist omdat niet de jarige maar de Heere het onderwerp is.
“O God! Gij hebt mij geleerd van mijn jeugd aan, en tot nog toe verkondig ik Uw wonderen. Daarom ook, terwijl de ouderdom en grijsheid daar is, verlaat mij niet, o God, totdat ik dezen geslachte verkondige Uw arm, allen nakomelingen Uw macht.”
Een gebed van iemand die van jongs af door God onderwezen is en nu oud is. Hij vraagt niet om een lang leven voor zichzelf, maar om tijd om het volgende geslacht Gods macht te vertellen. Een passende tekst voor een opa of oma die graag aan de kleinkinderen vertelt wat de Heere gedaan heeft.
“Tot hiertoe heeft de HEERE ons geholpen.”
Samuël richtte na een overwinning een steen op en noemde die Eben-Haëzer. Bij een hoge verjaardag is "tot hiertoe" een heel leven: het gezin, het werk, ziekte, verlies en zegen, en bij negentig of honderd jaar ook de oorlogsjaren. Kort genoeg voor de voorkant van een kaart of boven het programma van een feestmiddag.
“Ik ben geringer dan al deze weldadigheden, en dan al deze trouw, die Gij aan Uw knecht gedaan hebt;”
Jakob zegt dit na jaren bij Laban, op weg terug naar huis. Hij is met een staf vertrokken en heeft nu een groot gezin. Wie op tachtig of negentig jaar terugkijkt, kan zich in die verwondering herkennen: zoveel trouw, en zo weinig verdiend. Een tekst voor de jarige zelf, bijvoorbeeld om voor te lezen bij een dankwoord.
“Loof den HEERE, mijn ziel, en vergeet geen van Zijn weldaden;”
Wie oud wordt, vergeet soms veel: namen, data, wat er gisteren gebeurde. Dit vers vraagt om een ander soort onthouden: geen van Zijn weldaden vergeten. Het past bij een verjaardag waarop de familie samen de weldaden van een lang leven noemt, en de jarige mag het als gebed voor zichzelf zeggen.
“… en uw sterkte gelijk uw dagen!”
Kracht naar de dag: niet de kracht van vroeger, maar genoeg voor vandaag. Een korte tekst die veel ouderen als belofte bewaren, en die op een kaart goed staat onder een felicitatie.
“Want deze God is onze God eeuwiglijk en altoos; Hij zal ons geleiden tot den dood toe.”
Een tekst die verder kijkt dan de verjaardag zelf: deze God gaat mee tot het einde. Hoogbejaarden spreken zelf vaak open over hun sterven; deze tekst laat die gedachte toe zonder het feest te verduisteren. Geschikt voor een tekstkaart van de kleinkinderen of als afsluiting van een toespraak.
“De HEERE zal het voor mij voleinden; Uw goedertierenheid, HEERE! is in der eeuwigheid; en laat niet varen de werken Uwer handen.”
David spreekt vertrouwen uit dat de Heere afmaakt wat Hij begonnen is. Een lang leven is in die zin een werk van Gods handen dat nog niet af is, ook als de jarige zelf denkt dat er weinig meer te doen valt. Het slot is een gebed: laat niet varen. Geschikt als tekst voor de jarige zelf, of als bede waarmee een kind of kleinkind de toespraak besluit.
“Het zijn de goedertierenheden des HEEREN, dat wij niet vernield zijn, dat Zijn barmhartigheden geen einde hebben;”
Jeremia schreef dit na de verwoesting van Jeruzalem, midden in de rouw. Daarom past de tekst ook bij een verjaardag na een moeilijk jaar, bijvoorbeeld na het verlies van een man of vrouw. Dat de jarige er nog is, is uit goedertierenheid. Het volgende vers ("Zij zijn allen morgen nieuw, Uw trouw is groot") is ook los te gebruiken.
“Ik ben jong geweest, ook ben ik oud geworden, maar heb niet gezien den rechtvaardige verlaten, noch zijn zaad zoekende brood.”
David schrijft als iemand die jong was en oud geworden is, en dat kan een jarige van tachtig of negentig hem nazeggen. Laat de jarige de tekst zelf uitspreken of gebruik hem in een dankwoord. Het woord "zaad" (de nakomelingen) maakt hem passend voor een feest waar kinderen en kleinkinderen bij zijn.
“Ik zal dan geduriglijk bij U zijn; Gij hebt mijn rechterhand gevat; Gij zult mij leiden door Uw raad; en daarna zult Gij mij in heerlijkheid opnemen.”
Asaf ziet het leven als een hand die vastgehouden wordt, tot het einde en daarna. Een tekst die het heden en de toekomst verbindt: leiden door Uw raad, en daarna opnemen in heerlijkheid. Geliefd bij ouderen die met vertrouwen naar het einde kijken.