Zondag 40 van de Heidelbergse Catechismus (HC zondag 40, vraag 105 tot en met 107) gaat over het zesde gebod: "Gij zult niet doodslaan" (Exodus 20:13 en Deuteronomium 5:17). De catechismus leest dat gebod breed. God verbiedt de naaste met gedachten, woorden, gebaren of daden te onteren, te haten, te kwetsen of te doden, en Hij gebiedt liefde, geduld en vrede.
Of het om het zesde of het vijfde gebod gaat, hangt af van de telling. In de gereformeerde telling die de Heidelbergse Catechismus volgt, is Gij zult niet doodslaan het zesde gebod, ook geschreven als het 6e of 6de gebod. De rooms-katholieke en de lutherse telling voegen de eerste twee geboden samen en noemen het daarom het vijfde gebod. De tekst in Exodus 20 en Deuteronomium 5 is dezelfde; alleen de nummering verschilt.
Vraag 106 gaat naar de wortel. Nijd, haat, toorn en wraakgierigheid noemt de catechismus voor God "een heimelijke doodslag". Dat volgt de Heere Jezus in de Bergrede (Mattheüs 5:21-22), waar wie te onrecht op zijn broeder toornig is al strafbaar is door het gericht, en de apostel Johannes: "Een iegelijk, die zijn broeder haat, is een doodslager" (1 Johannes 3:15). Het gebod raakt dus ook de woorden die u spreekt en de wrok die u vasthoudt.
Vraag 107 draait het gebod om. Niet doden is niet genoeg: God gebiedt de naaste lief te hebben als uzelf, geduld, vrede, zachtmoedigheid en barmhartigheid te bewijzen, schade van hem af te wenden en zelfs vijanden goed te doen (Mattheüs 5:44). Vraag 105 noemt daarnaast de zorg voor uw eigen leven, u niet moedwillig in gevaar te begeven, en de taak van de overheid, die het zwaard draagt om doodslag te weren. Hoe dit gebod doorwerkt in vragen rond oorlog, de doodstraf of medische ethiek, daarover wordt binnen de kerken verschillend gedacht.