Emmaüs in de Bijbel

Dat weten we niet zeker. Lukas zegt alleen dat Emmaüs een vlek was op zestig stadiën van Jeruzalem, ongeveer elf kilometer (Lukas 24:13). Er zijn vier kandidaten, alle ten westen of noordwesten van Jeruzalem: Emmaüs-Nikopolis bij Latrun, El-Qubeibeh, Abu Gosh en Motza. Elk heeft zijn verdedigers en zijn bezwaren. Geen enkele vondst heeft de vraag beslist.

Volgens Lukas 24:13 lag Emmaüs zestig stadiën van Jeruzalem. Een stadie is ongeveer 185 meter, dus dat is ongeveer elf kilometer, een wandeling van enkele uren. De leerlingen liepen heen en keerden dezelfde avond terug (Lukas 24:33). Enkele oude handschriften lezen honderdzestig stadiën, ongeveer dertig kilometer; dat past bij Emmaüs-Nikopolis. De meeste handschriften en de Statenvertaling hebben zestig.

Emmaüs is de Griekse vorm van een Semitische plaatsnaam. De naam wordt vaak in verband gebracht met het Hebreeuwse woord voor warme bronnen. Die verklaring is mogelijk, maar niet zeker; de Bijbel zelf legt de naam niet uit. In de Statenvertaling staat de naam zonder trema, als Emmaus.

Emmaüs staat maar in één vers met name: Lukas 24:13. Het hele gedeelte Lukas 24:13-35 gaat over de tocht naar Emmaüs en terug. Markus 16:12-13 vertelt kort dat Jezus geopenbaard werd aan twee van hen, terwijl zij over land gingen; de meeste uitleggers denken dat dit dezelfde gebeurtenis is. Het Oude Testament noemt Emmaüs niet.

Bij het vlek drongen de twee leerlingen er bij hun onbekende Reisgenoot op aan te blijven, omdat het avond werd (Lukas 24:29). Aan tafel nam Hij het brood, zegende het en brak het. Toen werden hun ogen geopend en herkenden zij de opgestane Heere Jezus, en Hij verdween uit hun gezicht (Lukas 24:30-31). Diezelfde avond keerden zij terug naar Jeruzalem om het de elf te vertellen.

Emmaüs-Nikopolis is een oude stad bij het huidige Latrun, ongeveer dertig kilometer ten westen van Jeruzalem, die al in de tijd van de Makkabeeën genoemd wordt en in de Romeinse tijd de naam Nikopolis kreeg. Eusebius en Hiëronymus zagen haar als het Emmaüs van Lukas, en enkele handschriften met honderdzestig stadiën passen daarbij. Tegen deze identificatie pleit dat de afstand groot is voor een tocht heen en terug op één dag.

Omdat de ligging onzeker is, valt er niet één plek aan te wijzen. Op meerdere kandidaatplaatsen herinneren kerken aan de traditie: bij Emmaüs-Nikopolis liggen resten van een kerk uit de oudheid, in Abu Gosh staat een kerk uit de tijd van de kruisvaarders, en ook in El-Qubeibeh staat een kerk op oudere resten. Pelgrims bezoeken die plaatsen, maar dat zegt niets beslissends over waar Emmaüs lag.