1
De Filistijnen legeren zich bij Socho
De Filistijnen verzamelen hun leger te Socho in Juda en slaan hun kamp op tussen Socho en Azeka.
Eikendal in de Bijbel
In het Hebreeuws heet het dal Emek ha-Ela (עֵמֶק הָאֵלָה), het dal van de ela. Ela betekent waarschijnlijk eik of terebint, een grote boom die in deze streek groeit. De Statenvertaling vertaalt de naam daarom als het eikendal (1 Samuël 17:2).
Het eikendal is het dal in de Sefela van Juda waar Saul en de mannen van Israël tegenover de Filistijnen lagen en waar David Goliath versloeg (1 Samuël 17:2). Het heet ook het dal van Ela en ligt tussen Socho en Azeka, ruim twintig kilometer ten westen van Bethlehem.
Ook bekend als: Dal van Ela, Wadi es-Sant
Ligging
Het eikendal ligt in de Sefela, de laagte tussen het bergland van Juda en de kustvlakte van de Filistijnen. Het brede dal loopt vanuit het bergland naar het westen, in de richting van Gath. Aan de zuidrand lag Socho, aan de noordrand, iets westelijker, Azeka. De Filistijnen legerden zich tussen beide plaatsen (1 Samuël 17:1). Door dit dal liep een van de wegen waarlangs de Filistijnen het bergland konden binnendringen.
Vandaag
Het eikendal wordt algemeen gelijkgesteld met de Wadi es-Sant, een breed dal in Israël ten zuiden van het huidige Beit Shemesh. Bij de ruïneheuvel Khirbet Shuweikeh leeft de naam Socho voort, en Tel Azeka ligt aan de noordkant van het dal. De ligging van het dal is zeker; waar de twee legers precies stonden, weten we niet.
Geschiedenis
Socho en Azeka, de plaatsen aan de rand van het dal, komen al voor bij de verdeling van het land onder de steden van de laagte van Juda (Jozua 15:35). Na de slag bij Gibeon vervolgde Israël de vijanden tot Azeka toe (Jozua 10:10-11).
Het dal is vooral bekend uit de tijd van Saul. De Filistijnen verzamelden zich te Socho en legerden zich tussen Socho en Azeka, "aan het einde van Dammim" (1 Samuël 17:1). Saul en de mannen van Israël legerden zich in het eikendal. Elk leger stond op een berg, "en de vallei was tussen hen" (1 Samuël 17:3). Veertig dagen lang trad Goliath van Gath naar voren (1 Samuël 17:16). David kwam uit Bethlehem met eten voor zijn broers, nam vijf gladde stenen uit de beek en versloeg de Filistijn (1 Samuël 17:40, 17:49-50). Israël vervolgde de Filistijnen tot aan de poorten van Ekron; hun gewonden vielen langs de weg van Saaraim tot aan Gath en Ekron (1 Samuël 17:52). Het verhaal van David en Goliath vertelt dit uitvoerig.
Toen David later voor Saul vluchtte, gaf de priester te Nob hem "het zwaard van Goliath, den Filistijn, denwelken gij sloegt in het eikendal" (1 Samuël 21:9). Rehabeam versterkte Socho en Azeka (2 Kronieken 11:7, 11:9), onder Achaz namen de Filistijnen het in (2 Kronieken 28:18), en in de tijd van Jeremia waren Lachis en Azeka de laatste vaste steden van Juda (Jeremia 34:7). Een van de Lachisbrieven noemt Azeka ook.
Boven het dal ligt Khirbet Qeiyafa, een versterkte plaats met twee poorten, die vanaf 2007 is opgegraven. De opgravers dateren haar rond 1000 voor Christus en verbinden haar met het rijk van Saul en David. Andere onderzoekers betwisten die koppeling.
Betekenis in de Bijbel
Het eikendal is de plaats waar David voor het eerst openlijk optrad als de man die de HEERE had uitgekozen. In het vorige hoofdstuk was hij in Bethlehem gezalfd (1 Samuël 16:13); in het eikendal werd voor heel Israël zichtbaar dat de Geest des HEEREN met hem was. Saul, de koning die het volk tegen de Filistijnen moest leiden, stond met zijn leger in hetzelfde dal, maar niemand durfde de strijd aan.
David zag in Goliath iemand die de slagorden van den levenden God hoonde (1 Samuël 17:26). Hij kwam tot de Filistijn in de Naam des HEEREN der heirscharen (1 Samuël 17:45), opdat "de ganse aarde zal weten, dat Israel een God heeft" (1 Samuël 17:46). Het dal bleef in de herinnering: bij Nob wordt het zwaard van Goliath aangeduid met de plaats waar hij viel (1 Samuël 21:9).
De steden rond het dal laten ook zien dat de laagte grensgebied bleef. Rehabeam versterkte Socho en Azeka (2 Kronieken 11:7, 11:9), onder Achaz namen de Filistijnen Socho in (2 Kronieken 28:18), en Azeka hield met Lachis stand tot de laatste dagen voor Babel (Jeremia 34:7).
Sleutelgebeurtenissen in het eikendal
2
Israël in het eikendal
Saul en de mannen van Israël legeren zich in het eikendal. De twee legers staan op twee bergen met het dal tussen hen in.
3
David komt bij de wagenburg
David brengt eten voor zijn broers vanuit Bethlehem en komt bij het leger aan op het moment dat men ten strijde trekt.
4
David verslaat Goliath
David treft de Filistijn met een steen uit zijn slinger en doodt hem met diens eigen zwaard. De Filistijnen vluchten.
5
Het zwaard uit het eikendal
In Nob krijgt de vluchtende David het zwaard van Goliath, de Filistijn die hij in het eikendal had verslagen.
Theologische betekenis
In het eikendal sprak David uit wat de kern van de geschiedenis is: "de HEERE niet door het zwaard, noch door de spies verlost; want de krijg is des HEEREN" (1 Samuël 17:47). Niet de sterkste wapens beslisten, maar God, Die Zijn volk verlost door wie Hij wil. Paulus zegt later iets vergelijkbaars: God heeft het zwakke der wereld uitverkoren, opdat Hij het sterke zou beschamen (1 Korinthiërs 1:27).
De kerk ziet in David, die hier alleen voor het volk de strijd aanging, van oudsher een voorafschaduwing van Christus, Die alleen voor Zijn volk de strijd aanging. Het eikendal is daarbij in de eerste plaats een echte plek: een grensdal tussen het bergland en de Filistijnen, waar Israël leerde dat het niet op Saul, niet op wapens en niet op zichzelf kon vertrouwen, maar op de HEERE der heirscharen. Het zwaard dat later in Nob bewaard werd, droeg die herinnering mee: het was het zwaard van de Filistijn die in het eikendal gevallen was (1 Samuël 21:9).
Belangrijke bijbelteksten
De volgende bijbelgedeelten helpen u om de rol van het eikendal in de Schrift beter te begrijpen.
Veelgestelde vragen over het eikendal
Waar lag het eikendal?
Het eikendal ligt in de Sefela, de laagte van Juda tussen het bergland en de kustvlakte van de Filistijnen, ruim twintig kilometer ten westen van Bethlehem. De Bijbel plaatst het leger van de Filistijnen tussen Socho en Azeka (1 Samuël 17:1) en dat van Saul in het eikendal (1 Samuël 17:2). Het dal wordt gelijkgesteld met de Wadi es-Sant in Israël, ten zuiden van het huidige Beit Shemesh. Die identificatie is algemeen aanvaard.
Is het eikendal hetzelfde als het dal van Ela?
Ja. In het Hebreeuws heet het dal Emek ha-Ela, het dal van de ela. Ela betekent waarschijnlijk eik of terebint, en de Statenvertaling vertaalt de naam daarom als het eikendal. Op kaarten en in reisgidsen staat meestal dal van Ela. Het gaat om hetzelfde dal, waar David tegen Goliath streed.
Waar vocht David tegen Goliath?
David vocht tegen Goliath in het eikendal, het dal van Ela (1 Samuël 17:2). Dat dal heet nu Wadi es-Sant en ligt in Israël, ten zuiden van het huidige Beit Shemesh. De Filistijnen lagen tussen Socho en Azeka (1 Samuël 17:1), het leger van Saul op een berg aan de overkant, met het dal ertussen (1 Samuël 17:3). Het dal is er nog, met de ruïneheuvels van Socho en Azeka aan de randen; waar de legers precies stonden, laat zich niet meer aanwijzen. Het gevecht zelf staat in het verhaal van David en Goliath.
Waar staat het eikendal in de Bijbel?
Het woord eikendal staat in drie verzen: 1 Samuël 17:2 en 17:19, bij de slag tegen de Filistijnen, en 1 Samuël 21:9, waar de priester te Nob het zwaard van Goliath geeft. Het hele hoofdstuk 1 Samuël 17 speelt zich in en rond het dal af. Socho en Azeka, de plaatsen aan de rand, komen ook voor in Jozua 15:35, 2 Kronieken 11:7 en 11:9 en Jeremia 34:7.
Waar lagen Socho en Azeka?
Socho en Azeka lagen aan de rand van het eikendal. De Filistijnen legerden zich tussen beide plaatsen (1 Samuël 17:1). Bij de ruïneheuvel Khirbet Shuweikeh, aan de zuidkant van het dal, leeft de naam Socho voort. Azeka wordt gelijkgesteld met Tel Azeka aan de noordkant. Beide steden horen bij de laagte van Juda (Jozua 15:35). Azeka was met Lachis een van de laatste vaste steden die standhielden tegen Babel (Jeremia 34:7).
Wat is Khirbet Qeiyafa?
Khirbet Qeiyafa is een opgegraven versterkte plaats op een heuvel boven het eikendal, met een stadsmuur en twee poorten. De opgravers dateren de stad rond 1000 voor Christus en verbinden haar met het rijk van Saul en David. Sommigen zien er Saaraim in, de plaats die 1 Samuël 17:52 bij de vervolging van de Filistijnen noemt. Die koppelingen zijn omstreden; andere onderzoekers dateren of duiden de vondsten anders.
Wat is er vandaag van het eikendal te zien?
Het dal zelf is er nog: een breed, open landbouwdal in Israël met heuvels aan weerszijden en een beek die vooral in de winter water voert. Het heet nu Wadi es-Sant. Aan de randen liggen de ruïneheuvels van Socho en Azeka en de opgraving van Khirbet Qeiyafa.
Bijbelverhalen in het eikendal
Gerelateerde plaatsen
Gath
Gath is Tell es-Safi, in het Hebreeuws Tel Tsafit, in het midden van Israël; die identificatie is algemeen aanvaard
Bethlehem
Bethlehem bestaat nog en ligt op de Westelijke Jordaanoever; de identificatie is zeker
Filistea
Het gebied ligt nu in het zuiden van de Israëlische kustvlakte en in de Gazastrook
Adullam
De ligging is waarschijnlijk
Beth-Semes
De ligging is zeker: Beth-Semes is Tel Beth Shemesh in Israël, een heuvel in het Sorekdal naast de moderne stad Beit Shemesh
Bijbelse personen verbonden aan het eikendal
Bijbelhoofdstukken die zich in het eikendal afspelen
Leer meer over het eikendal met AI BijbelAssistent
Wilt u dieper ingaan op de geschiedenis, de bijbelteksten of de theologische betekenis van het eikendal? Onze AI-assistent helpt u verder.
Verdiep u verder
Alle bijbelse plaatsen
Terug naar het overzicht van bijbelse plaatsen.
Bijbelse personen
Ontdek wie er leefden in het eikendal.
Bijbelse tijdlijn
Plaats het eikendal in de bijbelse geschiedenis.
Lees de Bijbel
Lees de bijbelgedeelten over het eikendal.
Bijbeluitleg
Uitleg bij bijbelgedeelten over het eikendal.
Bijbel onderwerpen
Verken thema's die verbonden zijn met het eikendal.