Berea in de Bijbel

Berea lag in Macedonië, in het noorden van het huidige Griekenland, ten westen van Thessalonica aan de voet van het Vermiongebergte. De stad bestaat nog en heet nu Veria (ook Veroia). Zij lag iets ten zuiden van de Via Egnatia, de Romeinse hoofdweg door Macedonië. Paulus kwam er vanuit Thessalonica en reisde van Berea verder naar de kust en Athene (Handelingen 17:10-15).

Lukas schrijft over de Joden van Berea: "dezen waren edeler, dan die te Thessalonica waren" (Handelingen 17:11). Hij legt het zelf uit: zij ontvingen het woord met alle toegenegenheid en onderzochten dagelijks de Schriften, "of deze dingen alzo waren". Het woord betekent van huis uit welgeboren, maar Lukas gebruikt het hier voor hun houding tegenover het Woord: open, en tegelijk zorgvuldig toetsend aan de Schrift. Dat stond tegenover de Joden in Thessalonica die de prediking afwezen en oproer maakten (Handelingen 17:5).

Met de Bereeërs bedoelt men de inwoners van Berea, en vooral de Joden in de synagoge daar die de prediking van Paulus en Silas hoorden. Velen van hen geloofden, en ook Griekse vrouwen van aanzien en niet weinig mannen (Handelingen 17:12). Uit deze gemeente kwam later Sopater, de reisgenoot van Paulus (Handelingen 20:4). In de kerk is het woord Bereeërs een naam geworden voor mensen die de prediking aan de Bijbel toetsen.

Berea wordt in drie verzen genoemd, alle in het boek Handelingen. Handelingen 17:10-15 beschrijft het bezoek van Paulus en Silas: de prediking in de synagoge, het onderzoek van de Schriften, het geloof van velen en het vertrek van Paulus na onrust vanuit Thessalonica. In Handelingen 20:4 wordt Sopater van Berea genoemd als reisgenoot van Paulus op weg naar Jeruzalem.

Sopater van Berea was een van de mannen die Paulus vergezelden toen hij aan het eind van de derde zendingsreis via Macedonië naar Jeruzalem trok (Handelingen 20:4). Hij wordt genoemd naast reisgenoten uit Thessalonica, Derbe en Asia. Meer zegt de Bijbel niet over hem. Sommige uitleggers denken dat hij dezelfde is als Sosipater (in de Statenvertaling Socipater), die Paulus in Romeinen 16:21 een bloedverwant noemt, maar dat is niet zeker.

Ja. Berea is de huidige stad Veria in Noord-Griekenland, die altijd bewoond is gebleven en de oude naam in een andere uitspraak heeft bewaard. Uit de Oudheid zijn opschriften en resten van gebouwen gevonden. In het centrum staat een gedenkplaats met mozaïeken, het bema van Paulus genoemd, die volgens de plaatselijke overlevering de plek aanwijst waar de apostel predikte. Dat is traditie; de Bijbel noemt alleen de synagoge.

Joden uit Thessalonica hoorden dat Paulus ook in Berea predikte. Zij kwamen naar de stad en zetten de menigte op (Handelingen 17:13). De broeders brachten Paulus daarom meteen weg in de richting van de zee, en begeleiders brachten hem naar Athene. Silas en Timotheüs bleven nog in Berea en kregen de opdracht hem zo snel mogelijk te volgen (Handelingen 17:14-15). Later kwamen zij uit Macedonië bij hem in Korinthe (Handelingen 18:5).