Ga naar hoofdinhoud
Oude Testament~835 v.Chr.

Jojada in de Bijbel

Jehojada (יְהוֹיָדָע, Hebreeuws) - “Waarschijnlijk: de HEERE weet”

Wie was Jojada?

Jojada was een priester in Jeruzalem, getrouwd met Joseba. Samen verborgen zij de kleine Joas zes jaar in de tempel voor Athalia. In het zevende jaar liet Jojada hem kronen, zette hij Athalia af en vernieuwde hij het verbond met de HEERE (2 Koningen 11:4-17). Hij werd honderddertig jaar oud.

Jojada staat in de Bijbel in 2 Koningen 11 en 12 en in 2 Kronieken 22 tot en met 24. Hij was priester in de tempel van Jeruzalem in de tijd van koningin Athalia en koning Joas. De Statenvertaling noemt hem meestal "de priester Jojada"; in 2 Kronieken 24:6 heet hij "Jojada, het hoofd". Hij was getrouwd met Joseba, in 2 Kronieken 22:11 Jozabath genoemd, een dochter van koning Joram en een zuster van koning Ahazia. Toen Athalia na de dood van Ahazia "al het koninklijke zaad" ombracht, redde Joseba het zoontje Joas. Zes jaar bleef het kind "bij hen verstoken in het huis Gods" (2 Kronieken 22:12). In het zevende jaar kwam Jojada in actie. Hij sloot een verbond met de oversten van honderd, liet de Levieten uit de steden van Juda komen en stelde wachten op rond de tempel. Hij zette de zoon van de koning de kroon op en gaf hem de getuigenis. Athalia liet hij buiten de tempel doden, en daarna maakte hij een verbond "dat het den HEERE tot een volk zou zijn" (2 Koningen 11:17). In de jaren daarna was Jojada de leermeester van de jonge koning. Joas deed wat recht was "al zijn dagen, in dewelke de priester Jojada hem onderwees" (2 Koningen 12:2). Jojada zette een kist bij het altaar voor het geld voor het herstel van de tempel. Hij werd honderddertig jaar oud en werd begraven bij de koningen. Over de koning zelf en zijn latere afval vertelt de pagina over Joas meer. Jojada is niet te verwarren met Jojada, de vader van Benaja, uit de tijd van David. Zijn zoon Zacharia, die na de dood van zijn vader werd gestenigd, is een ander dan de profeet Zacharia en de priester Zacharias uit Lukas 1.

Historische context

Jojada leefde in de negende eeuw voor Christus. De gangbare tijdrekening plaatst het bewind van Athalia ongeveer tussen 841 en 835 voor Christus en de kroning van Joas rond 835; handboeken verschillen enkele jaren. Joas regeerde veertig jaar (2 Koningen 12:1). Jojada leefde nog in het drieëntwintigste jaar van de koning (2 Koningen 12:6-7) en stierf enige tijd later. Het koningshuis was door broedermoord, oorlog en het oordeel over Achab al sterk uitgedund (2 Kronieken 21:4 en 2 Kronieken 22:8-9), en Athalia bracht de overgebleven erfgenamen om. Dat Jojada met een dochter van de koning getrouwd was, maakt begrijpelijk waarom het kind bij hem terechtkwam, in het huis van God waar de priesters hun dienst hadden. De priesters en Levieten dienden in afdelingen die elkaar op de sabbat aflosten. Jojada maakte daar gebruik van. Hij liet de groep die op de sabbat inging en de groep die uitging allebei blijven, want "de priester Jojada had aan de verdelingen geen verlof gegeven" (2 Kronieken 23:8). Zo had hij waarschijnlijk dubbel zoveel mannen, zonder dat een ongewone samenkomst argwaan wekte. De spiesen en schilden van koning David, die in het huis van de HEERE bewaard werden, gaf hij aan de oversten (2 Koningen 11:10). Zijn titel is niet overal gelijk. Meestal heet hij "de priester", in 2 Kronieken 24:6 "het hoofd", en 2 Koningen 12:10 spreekt bij het tellen van het geld van "den hogepriester", die gewoonlijk met hem wordt vereenzelvigd. In het priestergeslachtsregister van 1 Kronieken 6:1-15 komt zijn naam niet voor; die lijst noemt niet alle priesters die in de tempel de leiding hadden. Zijn leeftijd van honderddertig jaar (2 Kronieken 24:15) is opmerkelijk: Mozes werd honderdtwintig (Deuteronomium 34:7). Uitzonderlijk is ook zijn begrafenis. Hij werd begraven in de stad van David, bij de koningen. Joas zelf werd later wel in de stad van David begraven, "maar zij begroeven hem niet in de graven der koningen" (2 Kronieken 24:25).

Karaktereigenschappen

+Positieve eigenschappen

  • Moedig: met zijn vrouw hield hij de geredde koningszoon zes jaar verborgen (2 Kronieken 22:11-12)
  • Geduldig en beraden: hij wachtte tot het zevende jaar en bereidde de kroning zorgvuldig voor (2 Koningen 11:4-8)
  • Eerbiedig voor het heiligdom: hij wilde Athalia niet in het huis van de HEERE laten doden (2 Koningen 11:15)
  • Gericht op het verbond: hij verbond koning en volk opnieuw aan de HEERE (2 Koningen 11:17)
  • Trouw leermeester van de jonge koning (2 Koningen 12:2)

−Zwakke kanten

  • Het herstel van de tempel bleef onder de priesters jarenlang liggen, waarop de koning ook Jojada ter verantwoording riep (2 Koningen 12:6-7)
  • Ook onder zijn leiding bleven de hoogten bestaan; de tekst rekent dat aan de regering van Joas toe (2 Koningen 12:3)

Theologische betekenis

Het optreden van Jojada staat in het licht van de belofte aan David. De HEERE had David gezegd: "uw huis zal bestendig zijn, en uw koninkrijk tot in eeuwigheid" (2 Samuël 7:16). Jojada zag in de kroning geen machtsgreep maar gehoorzaamheid: "Ziet, de zoon des konings zal koning zijn, gelijk als de HEERE van de zonen van David gesproken heeft" (2 Kronieken 23:3). Opvallend is de volgorde van zijn werk. Eerst kwam de koning, dan het verbond, dan de reiniging van het land. Jojada maakte een verbond "tussen den HEERE en tussen den koning, en tussen het volk, dat het den HEERE tot een volk zou zijn" (2 Koningen 11:17). Het huis van Baal werd afgebroken en de dienst in de tempel werd weer geordend, "gelijk in de wet van Mozes geschreven is" (2 Kronieken 23:18). Het herstel van het koningschap was zo ook een herstel van de dienst van God. Dat de koning bij de kroning "de getuigenis" ontving (2 Koningen 11:12), verbinden veel uitleggers met het afschrift van de wet dat een koning bij zich moest hebben om er "al de dagen zijns levens" in te lezen (Deuteronomium 17:19). Jojada was in dat opzicht de priester die de koning de wet leerde. Het vervolg is ontnuchterend. Na de dood van Jojada luisterde Joas naar de vorsten van Juda, en zij dienden de afgoden (2 Kronieken 24:17-18). Toen Zacharia, de zoon van Jojada, het volk waarschuwde, werd hij op bevel van de koning gestenigd. De kroniekschrijver zegt erbij: "Zo gedacht de koning Joas niet der weldadigheid, die zijn vader Jojada aan hem gedaan had" (2 Kronieken 24:22). Goede leiding kan veel tegenhouden, maar geen hart vernieuwen; dat blijft het werk van God. Het Nieuwe Testament noemt Jojada niet bij naam. Wel spreekt de Heere Jezus over het bloed van Zacharia, "welken gij gedood hebt tussen den tempel en het altaar" (Mattheüs 23:35). Veel uitleggers denken daarbij aan de zoon van Jojada, anderen aan de profeet Zacharia; de vragen hieronder zetten beide verklaringen naast elkaar.

Naamsbetekenis

Oorspronkelijke naam

Jehojada (יְהוֹיָדָע, Hebreeuws)

Betekenis

Waarschijnlijk: de HEERE weet

Sleutelmomenten

1

Joas verborgen

Jozabath, de vrouw van de priester Jojada, steelt de kleine Joas weg uit het midden van de koningszonen die gedood worden. Zes jaar blijft hij bij hen verborgen in het huis van God, terwijl Athalia regeert.

2 Kronieken 22:11-12

2

Verbond met de oversten

In het zevende jaar laat Jojada de oversten van honderd, de hoofdmannen en de trawanten in het huis van de HEERE komen. Hij maakt een verbond met hen, laat hen zweren en toont hun de zoon van de koning. Daarna verdeelt hij de wachten.

2 Koningen 11:4-8

3

De kroning

Jojada geeft de oversten de spiesen, rondassen en schilden die van koning David geweest waren. De zoon van de koning wordt voorgebracht, gekroond en ontvangt de getuigenis; Jojada en zijn zonen zalven hem.

2 Kronieken 23:9-11

4

Athalia buiten de tempel gedood

Wanneer Athalia op het gejuich afkomt en "Verraad, verraad!" roept, laat Jojada haar door de oversten naar buiten leiden. Zij mag in het huis van de HEERE niet gedood worden en sterft bij het huis van de koning.

2 Koningen 11:13-16

5

Verbond en reformatie

Jojada maakt een verbond tussen zich, het volk en de koning, dat zij de HEERE tot een volk zullen zijn. Het huis van Baal wordt afgebroken, en Jojada ordent de dienst in het huis van de HEERE volgens de wet van Mozes.

2 Kronieken 23:16-18

6

Leermeester van de koning

Joas doet wat recht is in de ogen van de HEERE, al de dagen dat de priester Jojada hem onderwijst. Volgens Kronieken neemt Jojada ook twee vrouwen voor de koning, en Joas krijgt zonen en dochters (2 Kronieken 24:3); zo krijgt het uitgedunde huis van David weer nakomelingen.

2 Koningen 12:2

7

De kist bij het altaar

Wanneer het herstel van de tempel blijft liggen, boort Jojada een gat in het deksel van een kist en zet die bij het altaar. Het geld wordt geteld en aan de verzorgers van het werk gegeven.

2 Koningen 12:9-10

8

Begraven bij de koningen

Jojada wordt oud en zat van dagen en sterft op honderddertigjarige leeftijd. Hij wordt in de stad van David bij de koningen begraven, omdat hij goed gedaan had in Israël, aan God en Zijn huis.

2 Kronieken 24:15-16

Belangrijke bijbelteksten

De volgende bijbelgedeelten zijn van belang om het leven en de rol van Jojada beter te begrijpen.

2 Koningen 11:4

“In het zevende jaar nu zond Jojada, en nam de oversten van honderd met de hoofdmannen, en met de trawanten, en hij bracht hen tot zich, in het huis des HEEREN; en hij maakte een verbond met hen, en hij beedigde hen in het huis des HEEREN, en hij toonde hun den zoon des konings.”

Na zes jaar verborgenheid maakt Jojada de geredde koningszoon bekend aan de mannen die hem moeten beschermen.

2 Kronieken 23:3

“En die ganse gemeente maakte een verbond in het huis Gods, met den koning; en hij zeide tot hen: Ziet, de zoon des konings zal koning zijn, gelijk als de HEERE van de zonen van David gesproken heeft.”

Jojada grondt de kroning op het woord van de HEERE over het huis van David, niet op eigen macht.

2 Koningen 11:15

“Maar de priester Jojada gebood aan de oversten van honderd, die over het heir gesteld waren, en zeide tot hen: Brengt haar uit tot buiten de ordeningen, en doodt, wie haar volgt, met het zwaard; want de priester had gezegd: Laat ze in het huis des HEEREN niet gedood worden.”

Ook op het spannendste ogenblik bewaakt Jojada de heiligheid van het huis van de HEERE.

2 Koningen 11:17

“En Jojada maakte een verbond tussen den HEERE en tussen den koning, en tussen het volk, dat het den HEERE tot een volk zou zijn; mitsgaders tussen de koning en tussen het volk.”

Het herstel van de koningslijn wordt een vernieuwing van het verbond tussen God en Zijn volk.

2 Koningen 12:2

“En Joas deed dat recht was in de ogen des HEEREN, al zijn dagen, in dewelke de priester Jojada hem onderwees.”

De goede jaren van Joas zijn verbonden met het onderwijs van Jojada; de tekst laat al doorschemeren dat het daarna anders werd.

2 Koningen 12:9

“Maar de priester Jojada nam een kist, en boorde een gat in haar deksel, en zette die bij het altaar ter rechterhand, als iemand inkwam in het huis des HEEREN; en de priesters, die den dorpel bewaarden, staken daarin al het geld, dat ten huize des HEEREN gebracht werd.”

Een eenvoudige oplossing na jaren van vertraging: het geld voor het herstel van de tempel ging rechtstreeks in de kist.

2 Kronieken 24:15-16

“En Jojada werd oud en zat van dagen, en stierf; hij was honderd en dertig jaren oud, toen hij stierf. En zij begroeven hem in de stad Davids, bij de koningen; want hij had goed gedaan in Israel, beide aan God en zijn huize.”

Een priester die bij de koningen wordt begraven: de kroniekschrijver geeft Jojada een uitzonderlijke eer.

2 Kronieken 24:22

“Zo gedacht de koning Joas niet der weldadigheid, die zijn vader Jojada aan hem gedaan had, maar doodde zijn zoon; dewelke, als hij stierf, zeide: De HEERE zal het zien en zoeken!”

Na de dood van Jojada laat Joas diens zoon Zacharia stenigen, en vergeet zo de weldadigheid die Jojada hem gedaan had.

Tijdperiode

~835 v.Chr.

Jojada leefde in de tijd van het Oude Testament.

Gerelateerde personen

Joseba

Waarschijnlijk: de HEERE is eed

Joas

Gegeven door de HEERE

Athalia

Mogelijk: de HEERE is verheven

David

Geliefde

Amazia

Waarschijnlijk: de HEERE is sterk

Zacharia

De HEERE gedenkt

Lessen voor vandaag

Jojada leert ons dat trouw vaak in het verborgene begint. Zes jaar lang wist bijna niemand dat er nog een zoon van David leefde. Jojada en Joseba droegen dat geheim en het gevaar dat erbij hoorde. Veel werk in het koninkrijk van God gebeurt zo: zonder applaus, in de zorg voor één kind of één mens. Hij laat ook zien dat moed en overleg samengaan. Jojada handelde niet overhaast. Hij wachtte, zocht medestanders, sloot een verbond en regelde de wacht tot in de kleinste dingen. En midden in de spanning hield hij rekening met de heiligheid van het huis van de HEERE. Wie voor een goede zaak opkomt, mag dat met verstand en eerbied doen. Verder is Jojada een voorbeeld van een geestelijk leidsman die de wet van God doorgeeft. Joas deed wat recht was zolang Jojada hem onderwees. Ouders, ambtsdragers en leraren hebben die roeping ook. De Schrift zegt: "Gedenkt uwer voorgangeren, die u het Woord Gods gesproken hebben; en volgt hun geloof na" (Hebreeën 13:7). Tegelijk waarschuwt het vervolg ons. Na de dood van Jojada bleek het geloof van Joas vooral geleend te zijn. Goed onderwijs is een zegen, maar het vervangt de eigen bekering niet. Wij mogen dankbaar zijn voor de mensen die ons de weg wezen, en hebben zelf de HEERE nodig, ook als zij er niet meer zijn.

Bijbelse plaatsen

jeruzalem

Bekijk deze bijbelse plaats

tempel-van-salomo

Bekijk deze bijbelse plaats

Veelgestelde vragen over Jojada

Wie was Jojada in de Bijbel?
Jojada was een priester in Jeruzalem in de negende eeuw voor Christus, getrouwd met Joseba, een dochter van koning Joram. Toen koningin Athalia de koninklijke familie liet ombrengen, verborgen zij de kleine Joas zes jaar in het huis van God. In het zevende jaar liet Jojada hem kronen en Athalia afzetten, en vernieuwde hij het verbond met de HEERE (2 Koningen 11:4-17). Daarna onderwees hij de koning. Hij werd honderddertig jaar oud.
Wat betekent de naam Jojada?
De naam Jojada wordt meestal uitgelegd als: de HEERE weet, of de HEERE kent. Het eerste deel is een verkorte vorm van de Godsnaam, het tweede een vorm van het werkwoord weten. De Bijbel legt de naam zelf niet uit. In 1 Kronieken 12:27 spelt de Statenvertaling dezelfde naam als Jehojada, daar voor een overste van de Aaronieten uit de tijd van David.
Waar staat Jojada in de Bijbel?
De priester Jojada staat in 2 Koningen 11:4-21 en 2 Koningen 12:2-10, en in 2 Kronieken 22:11 tot en met 2 Kronieken 24:25. Koningen vertelt kort over de kroning van Joas en de kist voor het herstel van de tempel. Kronieken geeft meer: de rol van de Levieten, de twee vrouwen die Jojada voor de koning nam, zijn dood op honderddertigjarige leeftijd en de steniging van zijn zoon Zacharia.
Werd Jojada hogepriester genoemd?
De Bijbel noemt hem meestal "de priester Jojada" (2 Koningen 11:9), maar hij was waarschijnlijk wel de hogepriester. In 2 Kronieken 24:6 roept de koning "Jojada, het hoofd". Bij het tellen van het tempelgeld noemt 2 Koningen 12:10 "den hogepriester", die gewoonlijk met Jojada wordt vereenzelvigd. Zijn gezag over de priesters en Levieten bij de kroning past bij die rol.
Hoe bracht Jojada Joas op de troon?
In het zevende jaar van Athalia sloot Jojada in de tempel een verbond met de oversten van honderd en toonde hun de zoon van de koning (2 Koningen 11:4). Hij liet de wachten die op de sabbat aftraden blijven, zodat hij waarschijnlijk dubbel zoveel mannen had, en gaf hun de spiesen en schilden van David. Daarna zette hij Joas de kroon op en gaf hem de getuigenis. Het volk klapte in de handen en zei: "De koning leve!" (2 Koningen 11:12).
Waarom liet Jojada Athalia niet in de tempel doden?
Jojada wilde het heiligdom niet met bloed ontwijden. Hij gaf de oversten bevel haar uit de tempel te leiden, "want de priester had gezegd: Laat ze in het huis des HEEREN niet gedood worden" (2 Koningen 11:15). Zij werd langs de ingang van de paarden naar het huis van de koning gebracht en daar gedood. Ook in een gespannen ogenblik hield Jojada rekening met de heiligheid van het huis van God.
Wat was de kist van Jojada?
Toen het herstel van de tempel jarenlang bleef liggen, nam Jojada een kist, boorde een gat in het deksel en zette die bij het altaar (2 Koningen 12:9). Wat het volk voor het huis van de HEERE bracht, ging daarin. De schrijver van de koning en de hogepriester telden het geld en gaven het aan de verzorgers van het werk. Volgens 2 Kronieken 24:8 werd de kist op bevel van de koning gemaakt en buiten aan de poort gezet.
Hoe oud werd Jojada?
Volgens 2 Kronieken 24:15 werd Jojada "oud en zat van dagen", en hij was "honderd en dertig jaren oud, toen hij stierf". Dat is ouder dan Mozes, die honderdtwintig werd (Deuteronomium 34:7). Hij kreeg een eervolle begrafenis in de stad van David, bij de koningen, "want hij had goed gedaan in Israel, beide aan God en zijn huize" (2 Kronieken 24:16).
Wie was Zacharia, de zoon van Jojada?
Zacharia was een zoon van de priester Jojada. Na de dood van zijn vader, toen de koning en de vorsten van Juda de afgoden dienden, kwam de Geest van God over hem. Hij zei tot het volk: "Waarom overtreedt gij de geboden des HEEREN?" (2 Kronieken 24:20). Op bevel van de koning stenigden zij hem in het voorhof van het huis van de HEERE. Stervend zei hij: "De HEERE zal het zien en zoeken!" (2 Kronieken 24:22). Hij is een ander dan de profeet Zacharia en de priester Zacharias.
Bedoelt Jezus in Mattheüs 23:35 de zoon van Jojada?
Dat is een oude uitlegvraag. De Heere Jezus spreekt over het bloed "van Zacharia, den zoon van Barachia, welken gij gedood hebt tussen den tempel en het altaar" (Mattheüs 23:35). Veel uitleggers denken aan de zoon van Jojada, die in het voorhof werd gestenigd. Kronieken staat in de Hebreeuwse volgorde van de boeken achteraan, zodat de reeks van Abel tot Zacharia dan de hele Schrift omvat. De naam Barachia wijst echter naar de profeet Zacharia, de zoon van Berechja (Zacharia 1:1). Uitleggers lossen dat verschillend op; de tekst beslist het niet.
Is Jojada dezelfde als de vader van Benaja?
Nee. Benaja, de held van David en later legeroverste van Salomo, heet steeds "de zoon van Jojada" (2 Samuël 20:23). Die Jojada leefde ruim anderhalve eeuw vóór de priester uit de tijd van Joas. Ook later komen naamgenoten voor: Jeremia 29:26 noemt een priester Jojada; uitleggers verschillen of dat deze Jojada is, als voorbeeld voor latere opzieners, of een latere naamgenoot; een Jojada herstelde in de tijd van Nehemia de Oude poort (Nehemia 3:6); en Jojada, de zoon van Eljasib, staat in de lijn van de hogepriesters na de ballingschap (Nehemia 12:10).
Wat kunnen wij leren van Jojada?
Jojada leert ons trouw in het verborgene: zes jaar droeg hij met Joseba het geheim van de geredde koningszoon. Hij handelde met geduld, overleg en eerbied voor het huis van de HEERE, en hij gaf de wet van God door aan de jonge koning. Tegelijk laat het vervolg zien dat goed onderwijs de persoonlijke bekering niet vervangt: na zijn dood viel Joas af. Ook wij hebben de HEERE zelf nodig.

Stel een vraag over Jojada

Wilt u meer weten over Jojada? Onze AI-gestuurde assistent helpt u met achtergrond, context en diepere inzichten uit de Bijbel.

Stel een vraag over Jojada

Bijbelverhalen rond Jojada

Joas, de koning van zeven jaar

Het bijbelverhaal waarin Jojada een rol speelt.

Verdiep u verder

Bijbelse tijdlijn

Bekijk Jojada in de context van de bijbelse geschiedenis.

Bijbelse onderwerpen

Ontdek thema's die verbonden zijn met het leven van Jojada.

Lees de Bijbel

Lees het verhaal van Jojada in de Bijbel.

Bijbeluitleg

Lees commentaar en uitleg bij de bijbelgedeelten over Jojada.

AI BijbelAssistent

Stel uw vragen over Jojada aan onze AI-assistent.

Woordstudie

Bestudeer de oorspronkelijke betekenis van bijbelse namen en begrippen.

Heidelbergse Catechismus

Ontdek de gereformeerde leer over bijbelse personen en thema's.