Zacheüs: betekenis van de naam
Ζακχαῖος (Zakchaîos) = “rein, zuiver”
Wat betekent de naam Zacheüs?
De naam Zacheüs betekent waarschijnlijk "rein" of "zuiver". Het is de Griekse vorm van de Hebreeuwse naam Zakkai, die van het werkwoord zakak komt, rein zijn. Zacheüs was een rijke overste der tollenaren in Jericho. Hij klom in een wilde vijgenboom om Jezus te zien, en Jezus kwam in zijn huis.
Herkomst en betekenis van Zacheüs
- Grondwoord (Grieks)
- Ζακχαῖος Zakchaîos
- Strong's-nummer
- G2195
- Afgeleid van (H2140)
- זַכַּי Zakkay: Zakkai: rein, zuiver
- Betekenis
- rein, zuiver
Zacheüs is de Griekse vorm van een Hebreeuwse naam. Strong's woordenboek verwijst naar Zakkai, een naam die het uitlegt als rein, gevormd van het werkwoord zakak: rein zijn, helder of zuiver, zowel lichamelijk als zedelijk. Het woordenboek schrijft daarbij "compare", vergelijk. Het stelt dus niet vast dat het precies dezelfde naam is, maar wijst op de verwantschap. Daarom staat de betekenis hier als waarschijnlijk.
De naam Zakkai komt in het Oude Testament voor bij een familie die uit de ballingschap terugkeerde: "De kinderen van Zakkai, zevenhonderd zestig" (Ezra 2:9). De Bijbel verklaart de naam nergens, en bij Lukas 19 staat geen kanttekening over de betekenis.
Opvallend is de tegenstelling met het verhaal. De man die rein heette, was een overste der tollenaren, en toen Jezus bij hem binnenging, zeiden allen die het zagen: "Hij is tot een zondigen man ingegaan" (Lukas 19:7). Lukas legt geen verband met de naam. Hij vertelt wel dat het heil die dag in dat huis kwam.
Bron van de betekenis: Strong's G2195: 'of Hebrew origin (compare H2140)' (van Hebreeuwse herkomst, vergelijk H2140); bij H2140 Zakkay: 'pure' (rein), van H2141 zâkak, 'to be transparent or clean (phys. or morally)' (doorzichtig of rein zijn, lichamelijk of zedelijk); naamduiding Open Scriptures bij Zakkai: 'pure' (rein).
Uitspraak en spelling
- Uitspraak in het Nederlands
- za-CHE-üs
- In de grondtaal
- zak-CHAI-os
- Spelling in de Statenvertaling
- Zacheüs
- Als voornaam
- Zacheüs
- In andere talen
- Zacchaeus (Engels)
Door het trema hoort u drie lettergrepen; de ch klinkt in het Nederlands als in lachen.
Wie heette Zacheüs in de Bijbel?
Zacheüs, de overste der tollenaren in Jericho
Hij was rijk en klein van persoon, en klom in een wilde vijgenboom om Jezus te zien. Jezus riep hem bij zijn naam en ging in zijn huis, waarna Zacheüs de helft van zijn goederen aan de armen gaf en beloofde wat hij door bedrog had genomen vierdubbel terug te geven. De kanttekening legt uit dat de overste de tollen aan de Romeinen moest verantwoorden.
Kernvers
“Want de Zoon des mensen is gekomen, om te zoeken en zalig te maken, dat verloren was.”
Lukas 19:10 (Statenvertaling)
Wat de naam Zacheüs ons leert
In Jericho noemden de mensen Zacheüs een zondig man; zo spraken zij toen Jezus bij hem binnenging (Lukas 19:7). Hij zocht Jezus te zien, en kon niet, vanwege de schare en omdat hij klein was. Het beslissende in het verhaal is echter dat Jezus opwaarts keek en hem zag zitten in de boom, en hem bij zijn naam riep: "Zacheüs! haast u, en kom af". Niet Zacheüs maakte zich eerst rein om Jezus te mogen ontvangen; Jezus nodigde Zich bij hem uit, en daarna zei Zacheüs dat hij wat hij door bedrog ontvreemd had, vierdubbel wedergaf. Jezus zei dat die dag de zaligheid in zijn huis gekomen was, en sloot af met de woorden die het hele verhaal verklaren: de Zoon des mensen kwam om te zoeken en zalig te maken wat verloren was.
Veelgestelde vragen over de naam Zacheüs
Wat betekent de naam Zacheüs?
Zacheüs betekent waarschijnlijk "rein" of "zuiver". Strong's woordenboek verbindt de Griekse naam met de Hebreeuwse naam Zakkai, die van het werkwoord zakak komt: rein, helder of zuiver zijn. Het woordenboek zegt daarbij vergelijk, en stelt de herkomst dus niet helemaal vast. De Bijbel verklaart de naam niet. De bekende drager is de tollenaar uit Lukas 19.
Is Zacheüs een bijbelse jongensnaam?
Ja. In de Bijbel draagt alleen de overste der tollenaren uit Jericho de naam Zacheüs (Lukas 19:2). De Hebreeuwse naam waarvan hij afstamt, Zakkai, komt in het Oude Testament voor bij een familie van zevenhonderd zestig mensen die uit Babel terugkeerden (Ezra 2:9 en Nehemia 7:14). Over een man die zelf Zakkai heette, vertelt de Bijbel verder niets.
Wie was Zacheüs in de Bijbel?
Zacheüs was een rijke overste der tollenaren in Jericho. Omdat hij klein was, klom hij in een wilde vijgenboom om Jezus te zien. Jezus riep hem en zei dat Hij die dag in zijn huis moest blijven. Zacheüs zei dat hij de helft van zijn goederen aan de armen gaf en vierdubbel wedergaf wat hij iemand door bedrog ontvreemd had. Jezus zei: "Heden is dezen huize zaligheid geschied" (Lukas 19:9).
Hoe spreekt u Zacheüs uit?
In het Nederlands zegt u za-CHEE-us, in drie lettergrepen, met de klemtoon op de tweede. Het trema op de u laat zien dat e en u apart klinken en geen eu vormen. De ch klinkt als in lachen. In het Grieks ligt de klemtoon ook op de tweede lettergreep: zak-CHAI-os.
Waarom wordt Zacheüs soms Zacheus geschreven?
Het trema op de u is een hulpmiddel voor de uitspraak: het laat zien dat de e en de u twee aparte klanken zijn. Zacheus zonder trema is dus dezelfde naam, voor dezelfde man. Hetzelfde trema staat in andere bijbelse namen, zoals Bartimeüs en Timotheüs. In het Engels heet hij Zacchaeus.