Onesimus: betekenis van de naam
Ὀνήσιμος (Onḗsimos) = “nuttig, profijtelijk”
Wat betekent de naam Onesimus?
De naam Onesimus betekent "nuttig" of "profijtelijk". Hij komt van het Griekse werkwoord oninemi: voordeel of vreugde hebben van iets. Onesimus was de dienstknecht van Filemon, die wegliep en bij Paulus tot geloof kwam. Volgens de kanttekening ziet Paulus op zijn naam als hij schrijft dat Onesimus eertijds onnut was, "maar nu u en mij zeer nuttig" (Filemon 1:11).
Herkomst en betekenis van Onesimus
- Grondwoord (Grieks)
- Ὀνήσιμος Onḗsimos
- Strong's-nummer
- G3682
- Afgeleid van (G3685)
- ὀνίνημι onínēmi: iemand een genoegen doen; in de middenvorm: voordeel of vreugde hebben van iets
- Betekenis
- nuttig, profijtelijk
Onesimus is een Griekse naam die nuttig of profijtelijk betekent. Strong's woordenboek leidt hem af van het werkwoord oninemi, voordeel of vreugde hebben van iets. Hier zeggen het lexicon en de Bijbel hetzelfde, want Paulus speelt in zijn brief aan Filemon op de naam: in vers 20 met het werkwoord zelf, en volgens de kanttekening waarschijnlijk ook in vers 11.
De eerste keer is in Filemon 1:11. Onesimus was weggelopen bij zijn heer Filemon, en Paulus schrijft dat hij "eertijds u onnut was, maar nu u en mij zeer nuttig". De kanttekening zegt daarbij dat het schijnt dat de apostel op de naam Onesimus ziet: de man die zijn naam eerst niet waarmaakte, doet dat nu. In het Grieks staan in dat vers andere woorden dan de naam zelf, dus het spel zit daar in de betekenis.
De tweede keer gebruikt Paulus het werkwoord van de naam zelf. In Filemon 1:20 vraagt hij: "laat mij uwer hierin genieten in den Heere". Het Griekse woord voor genieten is daar oninemi, en de kanttekening wijst erop dat Onesimus naar dat woord genoemd was. Zo vraagt Paulus van Filemon iets nuttigs terug, met de naam van Onesimus als pleitgrond.
“Die eertijds u onnut was, maar nu u en mij zeer nuttig”
genieten: Hij gebruikt hier een Grieks woord, waarnaar Onesimus genaamd was, dat zoveel is te zeggen als profijtig, of een waarvan men vrucht, hulp, of vreugde geniet.
Bron van de betekenis: Strong's G3682: 'profitable' (nuttig, profijtelijk), afgeleid van G3685 onínēmi, 'to gratify, i.e. (middle voice) to derive pleasure or advantage from' (een genoegen doen; in de middenvorm: genot of voordeel hebben van).
Uitspraak en spelling
- Uitspraak in het Nederlands
- o-NE-si-mus
- In de grondtaal
- o-NEE-si-mos
- Spelling in de Statenvertaling
- Onesimus
- Als voornaam
- Onesimus
In het Grieks ligt de klemtoon ook op de tweede lettergreep, met een lange e.
Wie heette Onesimus in de Bijbel?
Onesimus, de weggelopen dienstknecht van Filemon
Hij was van zijn heer Filemon weggelopen en kwam in de gevangenschap van Paulus tot geloof. Paulus stuurde hem terug als een geliefde broeder en beloofde te betalen wat hij schuldig was. In de brief aan de Kolossenzen noemt Paulus hem een getrouwe en geliefde broeder, die uit de gemeente in Kolosse kwam.
Filemon 1:10-11, Filemon 1:16, Filemon 1:18, Kolossenzen 4:9
Kernvers
“Nu voortaan niet als een dienstknecht, maar meer dan een dienstknecht, namelijk een geliefden broeder, inzonderheid mij, hoeveel te meer dan u, beide in het vlees en in den Heere.”
Filemon 1:16 (Statenvertaling)
Wat de naam Onesimus ons leert
Onesimus droeg een naam die nuttig betekende, en toch had zijn heer niets aan hem gehad. Hij was weggelopen, en volgens de kanttekening had hij ook iets ontstolen. Wat hem veranderde, beschrijft Paulus met de woorden van een vader: "mijn zoon, denwelken ik in mijn banden heb geteeld". De kanttekening legt uit dat Paulus hem door het Evangelie had bekeerd. Daarna was Onesimus "zeer nuttig", voor Paulus en ook voor Filemon. De naam was niet veranderd, de man wel. In de brief aan de Kolossenzen staat hij naast Tychikus als "den getrouwen en geliefden broeder" (Kolossenzen 4:9). Zo laat de geschiedenis van Onesimus zien dat God van een onnutte een nuttige maakt, door de genade die in Christus geschonken wordt.
Veelgestelde vragen over de naam Onesimus
Wat betekent de naam Onesimus?
Onesimus betekent "nuttig" of "profijtelijk". Strong's woordenboek leidt de Griekse naam af van het werkwoord oninemi, voordeel of vreugde hebben van iets. Volgens de kanttekening speelt Paulus op die betekenis: Onesimus was eertijds onnut, maar nu zeer nuttig (Filemon 1:11). De kanttekening bij Filemon 1:20 zegt dat de naam zoveel betekent als profijtig, of iemand van wie men vrucht, hulp of vreugde geniet.
Wie was Onesimus in de Bijbel?
Onesimus was een dienstknecht van Filemon die van zijn heer was weggelopen. Bij Paulus, die gevangen zat, kwam hij tot geloof. Paulus stuurde hem terug met de brief aan Filemon en vroeg hem aan te nemen als een geliefde broeder. In Kolossenzen 4:9 reist hij met Tychikus mee naar Kolosse, waar hij vandaan kwam, en noemt Paulus hem getrouw en geliefd.
Waar speelt Paulus op de naam Onesimus?
Op twee plaatsen in de brief aan Filemon. In vers 11 zegt hij dat Onesimus eertijds onnut was, maar nu zeer nuttig; volgens de kanttekening schijnt de apostel daarbij op de naam te zien. In vers 20 schrijft hij: "laat mij uwer hierin genieten in den Heere". Daar gebruikt hij in het Grieks het werkwoord waar de naam Onesimus van komt.
Hebben Onesimus en Onesiforus dezelfde betekenis?
Niet helemaal, al zijn ze verwant. Beide namen beginnen volgens Strong's woordenboek met hetzelfde grondwoord, oninemi, voordeel of vreugde hebben van iets. Onesimus betekent nuttig: iemand van wie men voordeel heeft. Onesiforus heeft er phoros achter, wat gedragen wordt, en betekent nutbrenger: iemand die voordeel aandraagt. De dienstknecht van Filemon en de man die Paulus in Rome opzocht, zijn twee verschillende personen.
Hoe spreekt u Onesimus uit?
In het Nederlands zegt u o-NE-si-mus, met de klemtoon op de tweede lettergreep. In het Grieks valt de klemtoon op dezelfde plaats, met een lange e: o-NEE-si-mos. De Griekse uitgang os is in het Latijn us geworden, en zo schrijft ook de Statenvertaling de naam.