Manasse bekeert zich

De geschiedenis van de bekering van koning Manasse staat in 2 Kronieken 33:1-20. Manasse was de zoon van de godvrezende koning Hiskia. Hij werd koning van Juda toen hij twaalf jaar was, en hij regeerde vijfenvijftig jaar in Jeruzalem (2 Kronieken 33:1), langer dan enige andere koning van Juda.

Wat deed Manasse vóór zijn bekering?

Van Manasse staat er: "hij deed dat kwaad was in de ogen des HEEREN, naar de gruwelen der heidenen" (2 Kronieken 33:2). Hij bouwde de hoogten weer op die zijn vader had afgebroken, richtte altaren op voor de Baals en boog zich neer voor het heir des hemels. In beide voorhoven van het huis van de HEERE bouwde hij altaren, en in het huis van God zette hij een gesneden beeld, terwijl God van die plaats had gezegd dat Hij er Zijn Naam zou zetten. Hij liet zijn zonen door het vuur gaan in het dal van de zoon van Hinnom, deed zelf aan toverij en stelde waarzeggers en duivelskunstenaren aan. Zo deed hij Juda en Jeruzalem dwalen, "dat zij erger deden dan de heidenen" (2 Kronieken 33:9).

Hoe kwam Manasse gevangen in Babel?

"De HEERE sprak wel tot Manasse en tot zijn volk; maar zij merkten daar niet op" (2 Kronieken 33:10). Daarom bracht de HEERE de krijgsoversten van de koning van Assyrië over hen. Zij namen Manasse gevangen, bonden hem met twee koperen ketenen en voerden hem naar Babel.

Hoe bekeerde Manasse zich?

In die benauwdheid bad Manasse de HEERE ernstig aan "en vernederde zich zeer voor het aangezicht van den God zijner vaderen" (2 Kronieken 33:12). Dan volgt het wonder van deze geschiedenis: "Hij liet Zich van hem verbidden, en hoorde zijn smeking, en Hij bracht hem weder te Jeruzalem, in zijn koninkrijk" (2 Kronieken 33:13). De koning die zoveel afgoden had gediend, erkende nu dat de HEERE God is.

Wat deed Manasse na zijn bekering?

Terug in Jeruzalem bouwde Manasse een buitenmuur om de stad van David en legde hij krijgsoversten in de vaste steden van Juda. Hij haalde de vreemde goden en het beeld uit het huis van de HEERE en wierp de altaren die hij zelf had gebouwd buiten de stad. Hij herstelde het altaar van de HEERE, bracht er dankoffers en lofoffers op en zei tegen Juda dat zij de HEERE, de God van Israël, moesten dienen. Toch offerde het volk nog op de hoogten, al was het dan aan de HEERE. Het slot is sober: Manasse ontsliep met zijn vaderen en werd in zijn huis begraven, en zijn zoon Amon werd koning in zijn plaats.

Volgens de gangbare berekening regeerde Manasse in de eerste helft van de zevende eeuw voor Christus; de Bijbel noemt alleen de vijfenvijftig jaren. Een kleiprisma van de Assyrische koning Esarhaddon en de annalen van zijn opvolger Assurbanipal noemen een Manasse, koning van Juda, in een lijst van onderworpen vorsten. Dat de Assyriërs hem naar Babel voerden en niet naar Ninevé, past bij een tijd waarin Babel onder Assyrisch gezag stond. Wanneer zijn gevangenschap precies was, zegt de tekst niet. Het zogenaamde gebed van Manasse is een apocrief geschrift en hoort niet bij de Bijbel; 2 Kronieken 33:18-19 zegt alleen dat zijn gebed in andere boeken beschreven stond.

In 2 Kronieken 33 staat God in het middelpunt. Hij spreekt eerst door Zijn woord en door de zieners (2 Kronieken 33:10 en 2 Kronieken 33:18). Als daar niet naar geluisterd wordt, legt Hij de koning in ketenen. Ook die tuchtiging is spreken: in de benauwdheid gaat Manasse bidden. Het grootste wonder is niet dat Manasse bidt, maar dat God Zich laat verbidden. Hij hoort een koning die erger had gedaan dan de heidenen. Zo laat de HEERE zien wat Hij door Jesaja zegt: "al waren uw zonden als scharlaken, zij zullen wit worden als sneeuw" (Jesaja 1:18).

Tegelijk blijft de ernst van de zonde staan. 2 Koningen 21 beschrijft dezelfde regering zonder de bekering te noemen, en 2 Koningen 24:3-4 zegt dat Juda later werd weggedaan "om de zonden van Manasse" en om het onschuldige bloed dat hij vergoten had, en daar staat bij: "daarom wilde de HEERE niet vergeven". Hoe beide berichten samengaan, legt de Bijbel niet uit. Veel uitleggers lezen ze zo dat God de koning persoonlijk genade gaf, terwijl de gevolgen van zijn regering voor het volk bleven. Ook in Kronieken is dat te zien: het volk bleef op de hoogten offeren, en zijn zoon Amon offerde aan de beelden die zijn vader gemaakt had en vernederde zich niet zoals zijn vader had gedaan (2 Kronieken 33:22-23).

Het Nieuwe Testament noemt de grond van zulke genade: "Christus Jezus in de wereld gekomen is, om de zondaren zalig te maken" (1 Timotheüs 1:15). Manasse staat zelfs in het geslachtsregister van de Heere Jezus (Mattheüs 1:10). Hij leerde dezelfde God kennen Die zondaren aanneemt.

Niemand is te ver weg voor de genade van God. Manasse had de tempel met afgoden gevuld en zijn eigen zonen door het vuur laten gaan. Toch werd hij door de HEERE gehoord toen hij zich vernederde. Wie meent dat zijn schuld te groot is, mag hier lezen dat God Zich van hem liet verbidden. "Indien wij onze zonden belijden, Hij is getrouw en rechtvaardig, dat Hij ons de zonden vergeve" (1 Johannes 1:9).

God gebruikt ook benauwdheid om mensen terug te roepen. Manasse luisterde niet toen de HEERE sprak; in de ketenen ging hij bidden. Dat maakt de ketenen niet mooi, maar het laat zien dat God ook door moeite heen spreekt. Wie in nood is, mag daarin de stem van de HEERE horen en tot Hem roepen.

Echte bekering wordt zichtbaar. Manasse ruimde op wat hij zelf had gebouwd en riep Juda op de HEERE te dienen. Tegelijk laat de geschiedenis zien dat zonde sporen nalaat: het volk bleef op de hoogten offeren. Daarom is het een zegen om vroeg te leren wat Manasse pas in Babel leerde, "dat de HEERE God is" (2 Kronieken 33:13). Vergelijk ook hoe Josia, zijn kleinzoon, zich met heel zijn hart tot de HEERE bekeerde (2 Koningen 23:25), in Josia vindt het wetboek.