De zon staat stil

Jozua 10:1-15 speelt kort na de inname van Jericho en Ai, toen Israël onder leiding van Jozua het land Kanaän binnenging. De aanleiding staat in Jozua 9. De inwoners van Gibeon deden zich voor als gezanten uit een ver land, met oude zakken en beschimmeld brood. De mannen van Israël "vraagden het den mond des HEEREN niet" (Jozua 9:14), en Jozua sloot een verbond met hen dat zij in leven zouden blijven. Toen het bedrog uitkwam, hield Israël zich aan de eed die het bij de HEERE had gezworen.

Waarom trokken vijf koningen tegen Gibeon op?

Adoni-Zedek, de koning van Jeruzalem, hoorde wat er met Jericho en Ai gebeurd was en dat Gibeon vrede met Israël had gesloten. Hij en zijn volk vreesden zeer, want Gibeon was een grote stad met sterke mannen. Daarom riep hij de koningen van Hebron, Jarmuth, Lachis en Eglon op om Gibeon te slaan. De vijf koningen van de Amorieten belegerden de stad (Jozua 10:1-5).

De mannen van Gibeon stuurden boden naar het legerkamp van Israël in Gilgal: "Trek uw handen niet af van uw knechten, kom haastelijk tot ons op, en verlos ons, en help ons" (Jozua 10:6). Jozua trok op met al zijn krijgsvolk.

Hoe streed de HEERE voor Israël bij Gibeon?

De HEERE had tot Jozua gezegd: "Vrees u niet voor hen, want Ik heb ze in uw hand gegeven" (Jozua 10:8). Jozua trok de hele nacht door vanuit Gilgal en kwam onverwacht bij de vijanden. De HEERE verschrikte hen voor Israël. Zij werden bij Gibeon met een grote slag verslagen en achtervolgd langs de weg naar Beth-Horon, tot Azeka en Makkeda. Op de afdaling van Beth-Horon wierp de HEERE grote stenen uit de hemel op hen. Er stierven meer mensen door de hagelstenen dan door het zwaard van Israël (Jozua 10:9-11).

Waarom stond de zon stil voor Jozua?

Op die dag sprak Jozua tot de HEERE, en hij zei, waar heel Israël bij was: "Zon, sta stil te Gibeon, en gij, maan, in het dal van Ajalon" (Jozua 10:12). "En de zon stond stil, en de maan bleef staan, totdat zich het volk aan zijn vijanden gewroken had" (Jozua 10:13). De zon stond midden aan de hemel en ging ongeveer een hele dag niet onder. De schrijver noemt hier een bron: "Is dit niet geschreven in het boek des oprechten"? (Jozua 10:13).

Daarna oordeelt de Schrift zelf: "En er was geen dag aan dezen gelijk, voor hem noch na hem, dat de HEERE de stem eens mans alzo verhoorde; want de HEERE streed voor Israël" (Jozua 10:14). Vers 15 vat de afloop alvast samen: Jozua keerde met heel Israël terug naar het legerkamp in Gilgal. Volgens de kanttekeningen bij de Statenvertaling gebeurde dat pas na de hele veldtocht, die Jozua 10:16-43 nader beschrijft, met ook het lot van de vijf koningen. De uitleg bij Jozua 10 bespreekt het hele hoofdstuk.

Gibeon lag in het latere gebied van Benjamin (Jozua 18:25), ten noordwesten van Jeruzalem. Van daar daalt de weg via Beth-Horon af naar het westen, waar ook het dal van Ajalon ligt. Gilgal, het legerkamp van Israël, lag "aan het oosteinde van Jericho" (Jozua 4:19), in het Jordaandal. De nachtelijke tocht ging dus het heuvelland in. Het boek des oprechten is niet bewaard gebleven. Het wordt ook genoemd bij het klaaglied van David over Saul en Jonathan (2 Samuël 1:18). Waarschijnlijk was het een verzameling liederen over Gods daden in de geschiedenis van Israël. De schrijver van Jozua noemt het als bekende bron. Daarmee wordt het boek zelf geen deel van de Schrift.

In Jozua 10 is de HEERE het onderwerp van elk werkwoord dat de strijd beslist. Hij belooft vooraf de overwinning, Hij verschrikt de vijanden, Hij werpt de stenen uit de hemel en Hij verlengt de dag. De Schrift vat het samen: "want de HEERE streed voor Israël" (Jozua 10:14). Dat is wat Mozes beloofd had bij de Rode Zee: "De HEERE zal voor ulieden strijden" (Exodus 14:14).

De zon en de maan waren bij de volken om Israël heen voorwerpen van verering, en Israël werd gewaarschuwd om zich niet voor hen te buigen (Deuteronomium 4:19). Hier blijken het schepselen die doen wat hun Schepper wil. Hoe God dit deed, zegt de tekst niet, en uitleggers verschillen daarover. Wat de tekst wel zegt, is dat het werkelijk een dag was als geen andere.

Opvallend is ook dat het gaat om de verhoring van een gebed. Jozua beval de zon niet uit eigen macht: hij sprak "tot den HEERE" (Jozua 10:12), en vers 14 noemt het een verhoring. Jakobus zegt later: "een krachtig gebed des rechtvaardigen vermag veel" (Jakobus 5:16). Meer daarover leest u bij het onderwerp gebed.

Ten slotte trok Israël op voor Gibeon, een volk dat met list een verbond had gekregen. Israël hield zich aan de eed, en de HEERE gaf juist daar de overwinning. Hoe ernstig God deze eed nam, blijkt later: omdat Saul de Gibeonieten gedood had, kwam er in de dagen van David honger in het land (2 Samuël 21:1-2).

De HEERE strijdt voor Zijn volk. Jozua kreeg niet de belofte dat het makkelijk zou gaan: hij moest de hele nacht optrekken en vechten. Maar de uitkomst lag vast in Gods woord: "Ik heb ze in uw hand gegeven" (Jozua 10:8). Zo mogen gelovigen ook nu hun strijd beginnen bij Gods belofte: "Zo God voor ons is, wie zal tegen ons zijn"? (Romeinen 8:31).

De HEERE hoort gebed, ook een gebed dat groter is dan wat mensen gewoonlijk durven vragen. Jozua bad op grond van Gods belofte en voor de taak die hij van Hem had ontvangen. Zo’n verhoring was eenmalig: de Schrift zegt dat er geen dag aan deze gelijk was. Maar de God Die toen hoorde, is dezelfde, en Hij hoort het gebed dat Hem om Zijn beloften aanroept. Dat leert ons bidden met Gods beloften in de hand, en de uitkomst aan Hem over te laten.

De HEERE houdt mensen aan hun woord. Israël had zich laten misleiden, omdat het de HEERE niet om raad vroeg (Jozua 9:14). Toch bleef de eed staan, en Jozua kwam Gibeon te hulp. Psalm 15:4 prijst wie "gezworen tot zijn schade" heeft en toch niet verandert. Een gegeven woord telt bij God, ook als het ons iets kost.