Wie een tekst opzoekt, noemt vanzelf een hoofdstuk en een vers: Johannes 3:16, Psalm 23:1. Toch staan die nummers niet in de grondtekst. Ze zijn eeuwen later toegevoegd, als hulpmiddel om een plaats snel terug te vinden. Hieronder leest u hoeveel verzen de Bijbel telt, waarom de ene telling op een ander getal uitkomt dan de andere, wie de indeling in hoofdstukken en verzen maakte en welke verzen opvallen door hun lengte of hun plaats.
Hoeveel verzen heeft de Bijbel?
De Bijbel telt ruim 31.000 verzen. In de Statenvertaling, de tekst die u op BijbelAssistent leest, zijn het er precies 31.175: 23.215 in het Oude Testament en 7.960 in het Nieuwe Testament. Ze staan verdeeld over 66 boeken en 1.189 hoofdstukken, gemiddeld ruim 26 verzen per hoofdstuk. Hoe die boeken en hoofdstukken verdeeld zijn, leest u bij de vragen uit hoeveel boeken de Bijbel bestaat en hoeveel hoofdstukken de Bijbel telt.
In naslagwerken en op internet staat vaak een ander getal: 31.102 verzen, waarvan 23.145 in het Oude en 7.957 in het Nieuwe Testament. Dat is de telling van Engelstalige bijbels zoals de King James Version. Beide getallen kloppen, elk voor de eigen uitgave. De tekst is dezelfde, alleen de nummering verschilt.
Het boek met de meeste verzen is Psalmen, met 2.528 verzen in de Statenvertaling; daarna volgt Genesis met 1.533. Het langste hoofdstuk is Psalm 119, met 176 verzen. Het boek met de minste verzen is 2 Johannes, met 13 verzen; Obadja is met 21 verzen het kleinste boek van het Oude Testament.
Waarom verschilt het aantal verzen per vertaling?
Het grootste verschil zit in de Psalmen. Veel psalmen beginnen met een opschrift: van wie de psalm is, voor wie hij bestemd was of bij welke gebeurtenis hij hoort. In de Hebreeuwse tekst telt dat opschrift mee als vers, en de Statenvertaling volgt die telling. Engelse bijbels laten het opschrift buiten de nummering. Daardoor heet de bekende regel over God als Toevlucht en Sterkte in de Statenvertaling Psalm 46:2 en in Engelse bijbels Psalm 46:1. Het boek Psalmen komt zo in de Statenvertaling uit op 2.528 verzen en in Engelse bijbels op 2.461: een verschil van 67 verzen.
De overige zes verzen verschil ontstaan doordat een vers hier en daar anders is afgebroken. Johannes 1 telt in de Statenvertaling 52 verzen en in Engelse bijbels 51; 3 Johannes heeft er 15 tegenover 14. In 2 Korinthe 13 is het andersom: daar heeft de Statenvertaling één vers minder. Rooms-katholieke bijbels komen weer hoger uit, omdat zij ook de apocriefe boeken bevatten. Hoe de Statenvertaling tot stand kwam en welke grondtekst zij volgt, leest u bij de geschiedenis van de Statenvertaling.
Wie heeft de Bijbel in hoofdstukken en verzen ingedeeld?
De profeten en apostelen schreven zonder hoofdstuk- of versnummers. Wie in de tijd van de Heere Jezus een tekst zocht, zocht de plaats op in de boekrol. In de synagoge van Nazareth kreeg Hij het boek van de profeet Jesaja, 'en als Hij het boek opengedaan had, vond Hij de plaats, daar geschreven was' (Lukas 4:17). Om een gedeelte aan te wijzen, noemde Hij de inhoud. Hij vroeg de Sadduceeën of zij niet gelezen hadden 'in het boek van Mozes, hoe God in het doornenbos tot hem gesproken heeft' (Markus 12:26).
De hoofdstukindeling die wij gebruiken, gaat terug op Stephen Langton, later aartsbisschop van Canterbury, in het begin van de dertiende eeuw. Voor het Oude Testament bestond al langer een indeling in verzen: Joodse overschrijvers gaven in de Hebreeuwse handschriften het einde van elk vers aan, zonder nummers. De versnummers zoals wij ze kennen, kregen hun vaste vorm bij de Franse drukker Robert Estienne, ook Stephanus genoemd. In 1551 gaf hij een Grieks Nieuw Testament uit met genummerde verzen; enkele jaren later volgde een volledige Latijnse Bijbel met versnummers. Zijn zoon Henri schreef later dat zijn vader een deel van dat werk onderweg deed, op reis van Parijs naar Lyon. Toen de Statenvertaling in 1637 verscheen, had zij al hoofdstukken en verzen.
Die indeling is een hulpmiddel van mensen, en soms valt een grens midden in een gedachte. Het scheppingsverhaal loopt bijvoorbeeld door tot Genesis 2:3, waar God rust op de zevende dag. Lees een vers daarom altijd in zijn verband, zoals de Joden in Berea deden, 'onderzoekende dagelijks de Schriften, of deze dingen alzo waren' (Handelingen 17:11).
Wat is het kortste en het langste vers van de Bijbel?
Het kortste vers telt in de Statenvertaling twee woorden: 'Jezus weende' (Johannes 11:35). Het staat bij het graf van Lazarus. De Heere Jezus wist dat Hij Lazarus uit de dood zou opwekken, en toch weende Hij met de rouwenden, zodat de omstanders zeiden hoe lief Hij hem had (Johannes 11:36). Die twee woorden laten zien dat de Zoon van God waarachtig mens werd en meeleeft met wie verdriet heeft (Hebreeën 4:15). U leest er meer over in de uitleg van Johannes 11.
Het kortste hoofdstuk is Psalm 117, met twee verzen. Het begint met de oproep 'Looft den HEERE, alle heidenen; prijst Hem, alle natiën' (Psalm 117:1).
Het langste vers is Esther 8:9, met ruim 80 woorden in de Statenvertaling. Het beschrijft hoe de schrijvers van koning Ahasveros op bevel van Mordechai de brief opstelden waarin de Joden het recht kregen zich te verweren (Esther 8:11). De brief ging naar het hele rijk, naar 'honderd zeven en twintig landschappen, een ieder landschap naar zijn schrift, een ieder volk naar zijn spraak' (Esther 8:9).
Wat is het middelste vers van de Bijbel?
Vaak wordt Psalm 118:8 het middelste vers van de Bijbel genoemd: 'Het is beter tot den HEERE toevlucht te nemen, dan op den mens te vertrouwen' (Psalm 118:8). De telling geeft dat niet. In de Statenvertaling is het middelste van de 31.175 verzen Psalm 101:8, het slotvers van een psalm van David; Psalm 118:8 komt ruim 350 verzen later. Ook in de Engelse telling ligt het midden ruim driehonderd verzen eerder. Het getal is een weetje. De woorden van Psalm 118:8 blijven waar, waar ze ook staan.
Wat zeggen de belijdenisgeschriften?
De belijdenisgeschriften noemen geen aantal verzen. Wel zeggen zij wat die verzen zijn. Artikel 3 van de Nederlandse Geloofsbelijdenis belijdt dat God Zijn dienaren, de profeten en apostelen, opdroeg Zijn geopenbaarde Woord op te schrijven. Artikel 7 voegt eraan toe dat de Schrift volkomen is en dat niemand er iets aan mag toevoegen of van mag afdoen. Zo sprak Mozes al tot Israël, toen hij hun de geboden van de HEERE voorhield: 'Gij zult tot dit woord, dat ik u gebiede, niet toedoen, ook daarvan niet afdoen' (Deuteronomium 4:2). De hoofdstuk- en versnummers veranderen geen woord van de tekst. Ze helpen alleen om samen dezelfde plaats te lezen. Daarom staan ze ook in de Statenvertaling online, zodat u elke tekst die u hier tegenkomt meteen kunt opzoeken.
'Uw woord is een lamp voor mijn voet, en een licht voor mijn pad' (Psalm 119:105)