Zondag 36 van de Heidelbergse Catechismus (HC zondag 36, vraag 99 en 100) legt het derde gebod uit. In de Statenvertaling luidt het: "Gij zult den Naam des HEEREN uws Gods niet ijdellijk gebruiken; want de HEERE zal niet onschuldig houden, die Zijn Naam ijdellijk gebruikt" (Exodus 20:7). IJdellijk betekent: zonder reden, lichtvaardig, als een leeg woord. In de rooms-katholieke en lutherse telling heet dit het tweede gebod; de tekst is dezelfde.
Vraag 99 maakt het gebod breed. Het gaat om vloeken en de valse eed, en ook om onnodig zweren, en zelfs om zwijgend toezien wanneer anderen Gods Naam misbruiken. Daartegenover staat de positieve kant: Gods Naam alleen gebruiken met vreze en eerbiedigheid, "opdat Hij door ons recht beleden, aangeroepen en in al onze woorden en werken geprezen worde". Leviticus 19:12 zegt het zo: "Gij zult niet valselijk bij Mijn Naam zweren; want gij zoudt den Naam uws Gods ontheiligen".
Vraag 100 vraagt of het werkelijk zo ernstig is, ook voor wie het vloeken van anderen laat passeren. Het antwoord noemt de lastering van Gods Naam de zonde die God het meest vertoornt, en wijst op Leviticus 24, waar daar in Israël de doodstraf op stond. Voor vandaag raakt het gebod ook het gebruik van Gods Naam als stopwoord of krachtterm. Zondag 37 bouwt hierop voort met de vraag wanneer een eed bij Gods Naam wel geoorloofd is.