Ga naar hoofdinhoud
Oude Testament~483 v.Chr.

Vasthi in de Bijbel

Vasjti (וַשְׁתִּי, Hebreeuws) - “Mogelijk de beste of de schone”

Wie was Vasthi?

Vasthi was de koningin van de Perzische koning Ahasveros in het boek Esther. Toen de koning haar op zijn feest liet halen om haar schoonheid te tonen, weigerde zij te komen (Esther 1:12). Daarop mocht zij niet meer voor de koning verschijnen; later werd Esther koningin in haar plaats.

Vasthi is de eerste koningin die in het boek Esther voorkomt. Haar naam staat alleen in Esther 1 en Esther 2, de laatste keer in Esther 2:17, waar Esther koningin wordt "in de plaats van Vasthi". De Statenvertaling schrijft Vasthi; elders komt ook de vorm Wasti voor, en in het Engels Vashti. Het verhaal begint met een feest. Koning Ahasveros liet in de burg Susan honderdtachtig dagen lang de rijkdom van zijn rijk zien en hield daarna een maaltijd van zeven dagen voor het volk. "De koningin Vasthi maakte ook een maaltijd voor de vrouwen in het koninklijk huis, hetwelk de koning Ahasveros had" (Esther 1:9). Op de zevende dag liet de koning haar door zeven kamerlingen halen, "met de koninklijke kroon, om den volken en den vorsten haar schoonheid te tonen" (Esther 1:11). Zij weigerde. Daarna wordt het een staatszaak. De koning vroeg zijn wijzen wat er naar de wet met haar moest gebeuren. Memuchan stelde voor dat zij nooit meer voor de koning mocht komen, zodat alle vrouwen hun mannen eer zouden geven. Daarna verdwijnt Vasthi uit het verhaal. De tekst zegt niet waarom zij weigerde en ook niet wat er later met haar gebeurde. Haar opvolgster Esther en koning Ahasveros spelen daarna de hoofdrol in het boek.

Historische context

Het boek Esther speelt aan het hof van de Perzische koning Ahasveros, die meestal wordt gelijkgesteld met Xerxes I (486-465 voor Christus). Dat is een gangbare historische identificatie, geen gegeven uit de Schrift. Het feest waarop Vasthi weigerde, viel "in het derde jaar zijner regering" (Esther 1:3). Als Ahasveros Xerxes is, was dat rond 483 voor Christus. Esther werd koningin in het zevende jaar van de koning (Esther 2:16), zodat er tussen de val van Vasthi en de kroning van Esther enkele jaren liggen. Het verhaal speelt in de burg Susan (Susa), een van de residenties van de Perzische koningen. Het feest van de koning en de maaltijd van de koningin werden apart gehouden: de koning ontving het volk in het voorhof van het paleis, Vasthi de vrouwen in het koninklijk huis (Esther 1:5 en Esther 1:9). Of mannen en vrouwen aan het Perzische hof altijd gescheiden feestten, weten wij niet zeker; de tekst beschrijft alleen dit feest. De Griekse geschiedschrijver Herodotus noemt als vrouw van Xerxes een koningin Amestris. Sommige uitleggers hebben haar met Vasthi gelijkgesteld; anderen denken eerder aan Esther of aan een vrouw die in het boek niet voorkomt. Een zekere koppeling is er niet. Josephus vertelt het verhaal na in zijn Joodse oudheden en schrijft dat Vasthi niet kwam uit eerbied voor de Perzische wetten, die niet toestonden dat vreemden de vrouwen zagen. Dat is zijn uitleg, geen woord uit de Bijbel. Het besluit over Vasthi werd geschreven "in de wetten der Perzen en Meden" (Esther 1:19), en zulke koninklijke besluiten waren niet te herroepen (Esther 8:8; vergelijk Daniël 6:9). Veel uitleggers lezen Esther 2:1 in dat licht: toen zijn grimmigheid gestild was, dacht de koning aan Vasthi en aan "wat over haar besloten was", maar dat besluit stond vast.

Karaktereigenschappen

+Positieve eigenschappen

  • Zorgde als koningin voor een eigen maaltijd voor de vrouwen aan het hof (Esther 1:9)
  • Weigerde op het woord van de koning te verschijnen en bleef daarbij, ook toen het haar de kroon kostte (Esther 1:12, 19)

Theologische betekenis

Het boek Esther noemt de naam van God niet, en Vasthi kende Hem waarschijnlijk niet. Toch staat haar verhaal niet los van Gods leiding. Haar val maakt de troon vrij voor een Joodse vrouw, lang voordat Haman zijn plan bedenkt. Mordechai zegt later tegen Esther: "wie weet, of gij niet om zulken tijd als deze is, tot dit koninkrijk geraakt zijt" (Esther 4:14). Wie het boek terugleest, ziet dat die weg al in Esther 1 begon. Spreuken 21:1 zegt: "Des konings hart is in de hand des HEEREN als waterbeken." De Bijbel geeft geen oordeel over Vasthi. Er staat niet dat zij zondigde, en ook niet dat zij juist handelde. Het woord "misdaan" is het oordeel van Memuchan (Esther 1:16), niet van de verteller. In de geschiedenis van de uitleg is Vasthi zowel geprezen om haar waardigheid als veroordeeld om haar ongehoorzaamheid. De tekst zelf richt de aandacht vooral op het hof: een koning die in zijn wijn een bevel geeft, en raadslieden die van een conflict in het koningshuis een rijkswet maken. Het bevel "dat elk man overheer in zijn huis wezen zou" (Esther 1:22) moest eer afdwingen. De Schrift kent wel een orde in het huwelijk (Efeze 5:22-24), maar die rust niet op een koninklijk decreet. Zij wijst de mannen de weg van de liefde: "Gij mannen, hebt uw eigen vrouwen lief, gelijk ook Christus de Gemeente liefgehad heeft" (Efeze 5:25). Ten slotte zit er ironie in het verhaal. Memuchan wilde Vasthi vervangen door "haar naaste, die beter is dan zij" (Esther 1:19). Vasthi werd geroepen en kwam niet. Esther kwam later ongeroepen, met gevaar voor haar leven (Esther 4:11; 5:1-2), en werd zo het middel tot redding van haar volk.

Naamsbetekenis

Oorspronkelijke naam

Vasjti (וַשְׁתִּי, Hebreeuws)

Betekenis

Mogelijk de beste of de schone

Betekenis van de naam Vasthi: grondwoord, uitspraak en wie de naam droegen

Sleutelmomenten

1

Een maaltijd voor de vrouwen

Terwijl koning Ahasveros het volk van Susan zeven dagen lang onthaalt, houdt koningin Vasthi een eigen maaltijd voor de vrouwen in het koninklijk huis.

Esther 1:9

2

Geroepen door de koning

Op de zevende dag, als het hart van de koning vrolijk is van de wijn, stuurt hij zeven kamerlingen om Vasthi met de koninklijke kroon te halen. Hij wil de volken en de vorsten haar schoonheid tonen.

Esther 1:10-11

3

Vasthi weigert

Vasthi weigert te komen op het woord van de koning. De tekst geeft geen reden. De koning wordt zeer verbolgen.

Esther 1:12

4

Het besluit van Memuchan

Memuchan noemt haar weigering een misdaad tegen de koning en het hele rijk. Op zijn advies wordt bepaald dat Vasthi niet meer voor de koning mag komen, en gaan er brieven naar alle landschappen.

Esther 1:16-22

5

Een opvolger gezocht

Als zijn woede gestild is, denkt de koning aan Vasthi en aan wat over haar besloten is. Zijn dienaren stellen voor om in het hele rijk een nieuwe koningin te zoeken.

Esther 2:1-4

6

Esther in haar plaats

In het zevende jaar van de koning wordt Esther gekozen. Hij zet haar de koninklijke kroon op en maakt haar koningin in de plaats van Vasthi.

Esther 2:17

Belangrijke bijbelteksten

De volgende bijbelgedeelten zijn van belang om het leven en de rol van Vasthi beter te begrijpen.

Esther 1:9

“De koningin Vasthi maakte ook een maaltijd voor de vrouwen in het koninklijk huis, hetwelk de koning Ahasveros had.”

De eerste vermelding van Vasthi. Naast het feest van de koning houdt zij een eigen maaltijd voor de vrouwen.

Esther 1:11

“Dat zij Vasthi, de koningin, zouden brengen voor het aangezicht des konings, met de koninklijke kroon, om den volken en den vorsten haar schoonheid te tonen; want zij was schoon van aangezicht.”

Het bevel van de koning op de zevende dag van het feest. De koningin moet als pronkstuk van zijn rijk verschijnen.

Esther 1:12

“Doch de koningin Vasthi weigerde te komen op het woord des konings, hetwelk door den dienst der kamerlingen haar aangezegd was. Toen werd de koning zeer verbolgen, en zijn grimmigheid ontstak in hem.”

De weigering waarom Vasthi bekend is. De tekst noemt geen reden.

Esther 1:19

“Indien het den koning goeddunkt, dat een koninklijk gebod van hem uitga, hetwelk geschreven worde in de wetten der Perzen en Meden, en dat men het niet overtrede: dat Vasthi niet inga voor het aangezicht van den koning Ahasveros, en de koning geve haar koninkrijk aan haar naaste, die beter is dan zij.”

Het voorstel van Memuchan, dat de koning overneemt. Vasthi verliest haar plaats aan het hof.

Esther 2:1

“Na deze geschiedenissen, toen de grimmigheid van den koning Ahasveros gestild was, gedacht hij aan Vasthi, en wat zij gedaan had, en wat over haar besloten was.”

Als de woede gezakt is, denkt de koning aan Vasthi terug. Het besluit wordt niet teruggedraaid: zijn dienaren stellen voor een nieuwe koningin te zoeken (Esther 2:2-4).

Esther 2:17

“En de koning beminde Esther boven alle vrouwen, en zij verkreeg genade en gunst voor zijn aangezicht, boven alle maagden; en hij zette de koninklijke kroon op haar hoofd, en hij maakte haar koningin in de plaats van Vasthi.”

De laatste vermelding van Vasthi in de Bijbel. Esther krijgt de kroon die Vasthi niet had willen tonen.

Tijdperiode

~483 v.Chr.

Vasthi leefde in de tijd van het Oude Testament.

Gerelateerde personen

Ahasveros

Mogelijk heerser over helden (Perzisch)

Esther

Ster / Mirt

Mordechai

Waarschijnlijk afgeleid van Marduk

Haman

Betekenis onzeker, mogelijk Perzisch

Lessen voor vandaag

Over Vasthi zegt de Bijbel weinig, en dat is al een eerste les. Wij weten niet waarom zij weigerde. Wie haar tot heldin of tot waarschuwend voorbeeld maakt, zegt meer dan de tekst. Waar de Schrift zwijgt, past ons bescheidenheid, ook in ons oordeel over mensen om ons heen van wie wij de beweegredenen niet kennen. Het verhaal laat ook zien hoe riskant beslissingen zijn die in drift en onder invloed worden genomen. De koning gaf zijn bevel "toen des konings hart vrolijk was van den wijn" (Esther 1:10), en zijn raadslieden maakten van gekrenkte eer een wet voor het hele rijk. Wie gezag heeft in gezin, kerk of werk, doet er goed aan geen besluit in boosheid te nemen. Daarnaast houdt het verhaal ons een spiegel voor in het huwelijk. Het bevel dat elke man overheer in zijn huis moest zijn, probeerde eer af te dwingen. De Schrift wijst een andere weg: liefde die zichzelf geeft, zoals Christus de gemeente liefhad (Efeze 5:25). Tot slot geeft de geschiedenis van Vasthi rust. Wat aan het hof van Susan een persoonlijk drama was, bleek een schakel in Gods zorg voor Zijn volk. God werkt ook door gebeurtenissen die wij niet begrijpen.

Bijbelse plaatsen

susan

Bekijk deze bijbelse plaats

Veelgestelde vragen over Vasthi

Wie was Vasthi in de Bijbel?
Vasthi was de koningin van de Perzische koning Ahasveros in het boek Esther. Tijdens een groot feest in de burg Susan liet de koning haar halen om haar schoonheid aan de volken en de vorsten te tonen. "Doch de koningin Vasthi weigerde te komen op het woord des konings" (Esther 1:12). Op advies van zijn raadsman Memuchan werd bepaald dat zij niet meer voor de koning mocht komen. Later werd Esther koningin in haar plaats (Esther 2:17).
Wat betekent de naam Vasthi?
De naam Vasthi is waarschijnlijk Perzisch van oorsprong. Vaak wordt hij in verband gebracht met een Perzisch woord voor de beste of de voortreffelijke, en soms uitgelegd als de schone. Die verklaringen zijn niet zeker, en de Bijbel legt de naam zelf niet uit. Opvallend is wel dat de tekst van haar zegt: "want zij was schoon van aangezicht" (Esther 1:11).
Waar staat Vasthi in de Bijbel?
Vasthi komt alleen voor in het boek Esther. Haar maaltijd voor de vrouwen, haar weigering en het besluit over haar staan in Esther 1:9-22. In Esther 2:1-4 denkt de koning aan haar terug en wordt een nieuwe koningin gezocht, en in Esther 2:17 wordt Esther koningin "in de plaats van Vasthi". Daarna wordt zij niet meer genoemd. De Statenvertaling spelt haar naam als Vasthi; elders staat ook Wasti, en in het Engels Vashti.
Waarom weigerde koningin Vasthi te komen?
De Bijbel zegt het niet. Er staat alleen dat de koning haar "met de koninklijke kroon" liet halen, "om den volken en den vorsten haar schoonheid te tonen" (Esther 1:11), op een moment dat zijn hart "vrolijk was van den wijn" (Esther 1:10). Uitleggers denken aan schaamte of waardigheid: zij wilde niet als pronkstuk voor een gezelschap van drinkende mannen staan. Josephus schrijft dat de Perzische wetten niet toestonden dat vreemden de vrouwen zagen. Dat blijven verklaringen buiten de tekst.
Wat gebeurde er met Vasthi na haar weigering?
Het besluit luidde "dat Vasthi niet inga voor het aangezicht van den koning Ahasveros, en de koning geve haar koninkrijk aan haar naaste, die beter is dan zij" (Esther 1:19). Zij verloor dus haar positie als koningin. De Bijbel zegt niet dat zij werd gedood of verbannen, en vertelt ook niet hoe haar leven verderging. Verhalen over haar dood komen uit latere joodse overleveringen, niet uit de Schrift.
Wat zeggen joodse overleveringen over Vasthi?
Latere rabbijnse uitleg, onder meer in de Babylonische Talmoed (Megilla 12b) en in midrasjim over Esther, vult haar verhaal sterk aan. Daar heet zij een kleindochter van Nebukadnezar, zou zij met alleen de kroon op hebben moeten verschijnen en zou zij geweigerd hebben door een plotselinge huidziekte. Sommige overleveringen laten haar ook terechtstellen. Deze verhalen zijn traditie en uitleg, geen bijbelse gegevens; de Schrift zegt over haar alleen wat in Esther 1 en 2 staat.
Is Vasthi dezelfde als koningin Amestris?
Dat is onzeker. De Griekse geschiedschrijver Herodotus noemt Amestris als vrouw van Xerxes, de koning met wie Ahasveros meestal wordt gelijkgesteld. Sommige uitleggers zien in Amestris de Vasthi van het boek Esther, anderen denken eerder aan Esther of houden het op een vrouw die de Bijbel niet noemt. Ook de gelijkstelling van Ahasveros met Xerxes is een historische identificatie en geen gegeven uit de Bijbel.
Wat is het verband tussen Vasthi en Esther?
Esther volgde Vasthi op als koningin. Omdat Vasthi niet meer voor de koning mocht komen, liet hij in het hele rijk jonge vrouwen naar Susan brengen, en "de jonge dochter, die in des konings oog schoon wezen zal, worde koningin in stede van Vasthi" (Esther 2:4). Zo kwam Esther aan het hof. Er zit een opvallende tegenstelling in het boek: Vasthi werd geroepen en kwam niet, terwijl Esther later ongeroepen bij de koning kwam om haar volk te redden (Esther 4:11; 5:1-2).
Wat kunnen wij leren van Vasthi?
Het verhaal van Vasthi leert ons voorzichtig te zijn met oordelen waar de Bijbel zwijgt, want haar beweegredenen worden niet genoemd. Het laat ook zien hoe drift, drank en gekrenkte eer tot harde besluiten leiden. En het toont dat God in Zijn verborgen leiding zelfs een conflict aan een heidens hof gebruikte om de weg te banen voor Esther en de redding van Zijn volk.

Stel een vraag over Vasthi

Wilt u meer weten over Vasthi? Onze AI-gestuurde assistent helpt u met achtergrond, context en diepere inzichten uit de Bijbel.

Stel een vraag over Vasthi

Bijbelverhalen rond Vasthi

Esther redt haar volk

Het bijbelverhaal waarin Vasthi een rol speelt.

Verdiep u verder

Bijbelse tijdlijn

Bekijk Vasthi in de context van de bijbelse geschiedenis.

Bijbelse onderwerpen

Ontdek thema's die verbonden zijn met het leven van Vasthi.

Lees de Bijbel

Lees het verhaal van Vasthi in de Bijbel.

Bijbeluitleg

Lees commentaar en uitleg bij de bijbelgedeelten over Vasthi.

AI BijbelAssistent

Stel uw vragen over Vasthi aan onze AI-assistent.

Woordstudie

Bestudeer de oorspronkelijke betekenis van bijbelse namen en begrippen.

Heidelbergse Catechismus

Ontdek de gereformeerde leer over bijbelse personen en thema's.