David en Abigaïl

1 Samuël 25 staat tussen de twee hoofdstukken waarin David koning Saul spaart. Het begint met de dood van Samuël: heel Israël rouwde om hem, en hij werd begraven in Rama. David, nog altijd op de vlucht, trok naar de woestijn Paran.

Waarom werd David boos op Nabal?

In Maon woonde Nabal, een zeer rijk man met drieduizend schapen en duizend geiten. Zijn vrouw Abigaïl was "goed van verstand, en schoon van gedaante; maar de man was hard en boos van daden" (1 Samuël 25:3). Toen Nabal zijn schapen liet scheren in Karmel, stuurde David tien jongemannen om hem vrede te wensen. Davids mannen hadden Nabals herders in de woestijn beschermd, en er was niets van hun kudde weggeraakt. Nu vroeg David om wat Nabal hun wilde geven. Nabal antwoordde: "Wie is David, en wie is de zoon van Isai"? (1 Samuël 25:10). Hij deed alsof David een weggelopen knecht was en weigerde zijn brood en vlees te delen. Toen David dat hoorde, liet hij zijn mannen het zwaard aangorden. Met ongeveer vierhonderd man trok hij op. Hij zwoer dat hij tegen de morgen van Nabals mannen niemand zou laten leven, want Nabal had hem "kwaad voor goed vergolden" (1 Samuël 25:21).

Wat deed Abigaïl om David tegen te houden?

Een van de knechten vertelde Abigaïl wat er gebeurd was. Davids mannen waren voor de herders "een muur" geweest, bij nacht en bij dag (1 Samuël 25:16). Abigaïl haastte zich, laadde brood, wijn, vlees, koren, rozijnen en vijgen op ezels, en ging David tegemoet zonder het haar man te zeggen. Bij David aangekomen boog zij zich ter aarde en nam de schuld op zich. Zij zei dat het de HEERE was Die David had verhinderd met bloedvergieten zichzelf te verlossen. De HEERE zou David een bestendig huis maken; dan zou hij later geen onschuldig bloed op zijn geweten hebben.

David antwoordde: "Gezegend zij de HEERE, de God Israels, Die u te dezen dage mij tegemoet gezonden heeft"! (1 Samuël 25:32). Hij prees ook haar raad, nam haar geschenk aan en liet haar in vrede naar huis gaan.

Hoe liep het af met Nabal en Abigaïl?

Thuis hield Nabal een maaltijd als van een koning en was zeer dronken. Pas de volgende morgen vertelde Abigaïl hem alles. Toen bestierf zijn hart in hem, en hij werd als een steen. Ongeveer tien dagen later "sloeg de HEERE Nabal, dat hij stierf" (1 Samuël 25:38). David loofde de HEERE, Die zijn zaak had verdedigd en hem van het kwade had weerhouden. Daarna liet hij Abigaïl zeggen dat hij haar tot vrouw wilde nemen. Zij nam het nederig aan, ging met vijf dienaressen met Davids boden mee en werd zijn vrouw.

Maon en Karmel zijn plaatsen in het heuvelland van Juda (Jozua 15:55); dit Karmel is niet de berg Karmel van Elia. Het scheren van de schapen ging gepaard met een feestmaaltijd (1 Samuël 25:8 en 1 Samuël 25:36), zodat er op zo’n dag genoeg was om te delen. Nabal was een Kalebiet, een nakomeling van Kaleb (1 Samuël 25:3). Na Abigaïl noemt de Bijbel ook Ahinoam als vrouw van David, en Michal, Davids eerste vrouw, had Saul aan een ander gegeven (1 Samuël 25:43-44).

In dit hoofdstuk is het niet Abigaïl die het verloop bepaalt, maar de HEERE. Zij zegt het zelf: "het is de HEERE, Die u verhinderd heeft van te komen met bloedstorting" (1 Samuël 25:26), en David zegt het na: de HEERE heeft haar gezonden (1 Samuël 25:32). God gebruikt een wijze vrouw met goede woorden om Zijn gezalfde voor zonde te bewaren.

Dat is nodig, want David is hier anders dan in de hoofdstukken ervoor en erna. Bij Saul liet hij de vergelding aan God (zie David spaart Saul); tegenover Nabal wil hij zichzelf recht verschaffen. Ook de man naar Gods hart heeft Gods bewarende hand nodig. Wanneer David op weg is naar eigen wraak, houdt de HEERE David tegen.

Daarna neemt God de zaak Zelf in handen. David hoeft niets te doen: de HEERE slaat Nabal, en David erkent dat de HEERE "het kwaad van Nabal op zijn hoofd heeft doen wederkeren" (1 Samuël 25:39). Dat is wat Paulus later schrijft: "Wreekt uzelven niet, beminden, maar geeft den toorn plaats" (Romeinen 12:19).

Abigaïl spreekt ook over de toekomst: de HEERE zal David "een bestendig huis maken" (1 Samuël 25:28). Die belofte geeft God later door Nathan (2 Samuël 7:16). Meer bij de uitleg van 1 Samuël 25.

God bewaart Zijn kinderen voor zonden die zij zelf al van plan waren. Dat doet Hij vaak door mensen die Hij op onze weg stuurt, met een waarschuwing of een goede raad. David luisterde en dankte God ervoor. Wij mogen bidden om een hart dat zulke raad niet wegwuift, ook als wij boos zijn en ons gelijk menen te hebben.

De vergelding is aan de HEERE. Nabal deed David onrecht, en David had gelijk dat het onrecht was. Toch hoefde hij het niet zelf recht te zetten. De HEERE zag het, en Hij oordeelde. Wie onrecht lijdt, mag het bij Hem neerleggen en wachten op Zijn tijd.

Davids mannen deden Nabal goed, en Nabal vergold hun kwaad voor goed (1 Samuël 25:21). Dat bleef bij God niet onopgemerkt. Nabal had zijn rijkdom niet van zichzelf. Wie van de HEERE goed ontvangt, mag dat niet hardvochtig voor zich houden, maar delen met wie ons goed deed en met wie het nodig heeft.