Bijbelteksten voor de eerste feestdagen na een verlies

“Ik gedenk daaraan, en stort mijn ziel uit in mij, omdat ik placht heen te gaan onder de schare, en met hen te treden naar Gods huis, met een stem van vreugdegezang en lof, onder de feesthoudende menigte. Wat buigt gij u neder, o mijn ziel! en zijt onrustig in mij? Hoop op God, want ik zal Hem nog loven voor de verlossingen Zijns aangezichts.”

De dichter denkt terug aan de feesten van vroeger, toen hij met de "feesthoudende menigte" naar Gods huis ging, en zijn ziel buigt zich neer. Zo gaat het met de herinneringen aan eerdere kerstdagen. Vers 6 spreekt de eigen ziel toe: hoop op God. Een tekst om zelf te lezen op de ochtend van de feestdag.

“En het Licht schijnt in de duisternis, en de duisternis heeft hetzelve niet begrepen.”

Johannes zegt niet dat de duisternis weg is, maar dat het Licht erin schijnt. Dat past bij een kerst in rouw: het donker is er, en toch is Christus gekomen. Een korte, veelgebruikte tekst voor een kerstkaart aan een rouwende familie.

“Het volk, dat in duisternis wandelt, zal een groot licht zien; degenen, die wonen in het land van de schaduw des doods, over dezelve zal een licht schijnen.”

De kerstprofetie spreekt over mensen die "wonen in het land van de schaduw des doods". Wie dit jaar iemand verloor, woont daar. Juist over hen gaat het licht op. Een tekst om bij de kerstviering thuis voor te lezen.

“Door de innerlijke bewegingen der barmhartigheid onzes Gods, met welke ons bezocht heeft de Opgang uit de hoogte; Om te verschijnen dengenen, die gezeten zijn in duisternis en schaduw des doods; om onze voeten te richten op den weg des vredes.”

Uit de lofzang van Zacharias, kort voor de geboorte van de Heere Jezus. De Opgang uit de hoogte verschijnt aan wie "gezeten zijn in duisternis en schaduw des doods"; daarin mag een rouwende zich herkennen. Een tekst die troost zonder te vragen dat het donker al voorbij is.

“Een stem is in Rama gehoord, geklag, geween en veel gekerm; Rachel beweende haar kinderen, en wilde niet vertroost wezen, omdat zij niet zijn!”

Ook het kerstverhaal van Mattheüs kent rouw: na de geboorte van Christus laat Herodes de kinderen in Bethlehem doden. Dat dit vers in het kerstevangelie staat, laat zien dat verdriet en Kerst niet tegenover elkaar staan. Voor ouders die een kind verloren, kan dit een herkenbare tekst zijn.

“Een tijd om te wenen, en een tijd om te lachen; een tijd om te kermen, en een tijd om op te springen;”

Op een feestdag lopen die tijden door elkaar: lachen om een kleinkind en huilen om wie er niet meer is. Prediker zegt dat beide hun tijd hebben. Een tekst om tegen uzelf en de familie te zeggen dat u niet hoeft te kiezen.

“Jezus weende.”

Bij het graf van Lazarus huilt de Heere Jezus met de zusters mee. Een tekst voor wie zich schuldig voelt dat de tranen juist op een feestdag komen. Ook Christus weende, en Hij weet wat gemis is.

“Hij geneest de gebrokenen van hart, en Hij verbindt hen in hun smarten.”

Rondom de feestdagen gaan oude wonden weer open. Het beeld van verbinden past daarbij: genezen gaat langzaam, maar de Heere doet het. Geschikt voor een kaart rond Kerst of de jaarwisseling.

“Om den treurigen Sions te beschikken dat hun gegeven worde sieraad voor as, vreugdeolie voor treurigheid, het gewaad des lofs voor een benauwden geest;”

De Heere Jezus las het begin van dit hoofdstuk voor in Nazareth (Lukas 4:18-19). As was het teken van rouw; God geeft er sieraad voor in de plaats. Een tekst van hoop voor later, niet om iemand op een eerste feestdag te zeggen dat de rouw voorbij moet zijn.

“Een God, Die de eenzamen zet in een huisgezin, uitvoert, die in boeien gevangen zijn; maar de afvalligen wonen in het dorre.”

Het vers ervoor noemt God "een Vader der wezen, en een Rechter der weduwen". Wie na een verlies alleen is, mag weten dat God eenzamen een plaats geeft. Een aansporing ook voor de gemeente: nodig de weduwe of weduwnaar uit aan uw tafel.

“wanneer ik in duisternis zal gezeten zijn, zal de HEERE mij een licht zijn.”

Micha spreekt over het donker als een plaats waar hij zit. De Heere is daar een licht. Een korte tekst voor een kaartje bij een kerststukje of bij een bezoek op de avond voor Kerst.

“Gij hebt mijn omzwerven geteld; leg mijn tranen in uw fles; zijn zij niet in Uw register?”

God houdt de tranen bij, ook die op feestdagen niemand ziet. Een tekst voor de stille momenten tussen het feestgedruis: in de keuken, in de auto, bij het graf.

“Want een Kind is ons geboren, een Zoon is ons gegeven, en de heerschappij is op Zijn schouder; en men noemt Zijn naam Wonderlijk, Raad, Sterke God, Vader der eeuwigheid, Vredevorst;”

"Vader der eeuwigheid" en "Vredevorst": namen die in een jaar van verlies anders binnenkomen. Een vertrouwde kersttekst die u ook in rouw kunt lezen, juist om die namen.

“En de engel zeide tot hen: Vreest niet, want, ziet, ik verkondig u grote blijdschap, die al den volke wezen zal; Namelijk dat u heden geboren is de Zaligmaker, welke is Christus, de Heere, in de stad Davids.”

De blijdschap van Kerst is niet de gezelligheid, maar de geboorte van de Zaligmaker. Die blijdschap blijft, ook als de gezelligheid dit jaar ontbreekt. Het is goed om de kerstgeschiedenis gewoon te blijven lezen, ook in een rouwjaar.

“Doch Maria bewaarde deze woorden alle te zamen, overleggende die in haar hart.”

Maria bewaarde wat zij meemaakte in haar hart. Op de eerste kerst komen herinneringen vanzelf boven. Dit vers kan een moment openen waarop de familie herinneringen aan de overledene deelt.

“Jezus dan sprak wederom tot henlieden, zeggende: Ik ben het licht der wereld; die Mij volgt, zal in de duisternis niet wandelen, maar zal het licht des levens hebben.”

In december branden er overal lichtjes. Dit vers wijst op het Licht dat niet uitgaat. Geschikt voor een kerstkaart aan een rouwende familie, of om voor te lezen als in huis de kerstverlichting aangaat.

“Ik overdacht de dagen van ouds, de jaren der eeuwen. Ik dacht aan mijn snarenspel; in den nacht overlegde ik in mijn hart, en mijn geest onderzocht:”

Asaf denkt in de nacht terug aan vroeger, aan het snarenspel en de liederen. Zo liggen veel nabestaanden op oudejaarsavond wakker. De psalm gaat verder naar de daden van God in het verleden (vers 12). Een psalm voor de nachtelijke uren rond de jaarwisseling.

“Een gebed van Mozes, den man Gods. HEERE! Gij zijt ons geweest een Toevlucht van geslacht tot geslacht.”

Psalm 90 wordt in veel gezinnen en gemeenten op oudejaarsavond gelezen. Het eerste vers kijkt terug: de Heere was een Toevlucht, ook dit jaar, ook in het verlies. Een goede opening voor de oudejaarsavond thuis.

“Maar Gij zijt Dezelfde, en Uw jaren zullen niet geëindigd worden.”

Een jaar eindigt, een leven eindigde; Gods jaren eindigen niet. Een kort vers voor de laatste minuten van het jaar, als de klok naar twaalf uur gaat.

“Jezus Christus is gisteren en heden dezelfde en in der eeuwigheid.”

Gisteren: het jaar waarin de overledene er nog was. Heden: de lege stoel. In der eeuwigheid: wat komt. Christus blijft dezelfde in alle drie. Een tekst voor een nieuwjaarskaart aan een rouwende.

“De HEERE zal uw uitgang en uw ingang bewaren, van nu aan tot in der eeuwigheid.”

Wie het nieuwe jaar ingaat zonder de ander, gaat een onbekend jaar in. Deze belofte gaat mee, "van nu aan". Een tekst voor de nieuwjaarsmorgen of een kaart rond 1 januari.

“Daarna zeide Jonathan tot hem: Morgen is de nieuwe maan; dan zal men u missen, want uw zitplaats zal ledig gevonden worden.”

Aan de feestmaaltijd van de nieuwe maan zou de lege plaats van David opvallen. Het verhaal gaat niet over een sterfgeval, maar het beeld van een zitplaats die op een feestdag "ledig gevonden" wordt, is precies wat veel families meemaken. Een vers om in een overdenking aan te halen, met eerlijke uitleg van het verband.

“Zet mij als een zegel op Uw hart, als een zegel op Uw arm; want de liefde is sterk als de dood;”

Voor een weduwe of weduwnaar op de eerste trouwdag na het overlijden. De liefde die u voor elkaar had, is met de dood niet uit uw hart verdwenen. Een tekst om op de trouwdag zelf te lezen of om op een kaart te zetten aan wie u kent.

“Vol toog ik weg, maar ledig heeft mij de HEERE doen wederkeren; waarom zoudt gij mij Naomi noemen, daar de HEERE tegen mij getuigt, en de Almachtige mij kwaad aangedaan heeft?”

Naomi keert terug naar Bethlehem na de dood van haar man en zonen. Ze is "ledig" teruggekomen. Het boek Ruth laat zien hoe God haar verder droeg. Een tekst die herkenning geeft als u op een feestdag naar familie gaat en zich leeg voelt.

“Ook verduistert de duisternis voor U niet; maar de nacht licht als de dag; de duisternis is als het licht.”

Wat voor u donker is, is voor God niet donker. Een tekst voor de avond van een verjaardag die anders zou moeten zijn, als de visite weg is en het huis stil.

“Wie is er onder ulieden, die den HEERE vreest, die naar de stem Zijns Knechts hoort? Als hij in de duisternissen wandelt, en geen licht heeft, dat hij betrouwe op den Naam des HEEREN, en steune op zijn God.”

Jesaja rekent ermee dat een godvrezend mens soms geen licht heeft. Het antwoord is niet de opdracht om naar het licht te kijken, maar "dat hij betrouwe op den Naam des HEEREN, en steune op zijn God". Een tekst voor wie op een gedenkdag niets voelt van troost.

“Die met tranen zaaien, zullen met gejuich maaien. Die het zaad draagt, dat men zaaien zal, gaat al gaande en wenende; maar voorzeker zal hij met gejuich wederkomen, dragende zijn schoven.”

Gaande en wenende: zo gaat men soms een feestdag door. De psalm belooft dat de tranen niet het laatste woord hebben. Een tekst voor een verjaardagskaart aan een weduwe of weduwnaar.

“En gij dan hebt nu wel droefheid; maar Ik zal u wederom zien, en uw hart zal zich verblijden, en niemand zal uw blijdschap van u wegnemen.”

De Heere Jezus erkent de droefheid van "nu" en belooft een blijdschap die niemand afneemt. Voor een eerste verjaardag of trouwdag een tekst die de rouw niet ontkent en toch vooruitwijst.

“Geloofd zij de God en Vader van onzen Heere Jezus Christus, de Vader der barmhartigheden, en de God aller vertroosting; Die ons vertroost in al onze verdrukking, opdat wij zouden kunnen vertroosten degenen, die in allerlei verdrukking zijn, door de vertroosting, met welke wij zelven van God vertroost worden.”

Paulus noemt God de "God aller vertroosting". Wie zelf een verlies heeft meegemaakt, weet vaak beter wat een rouwende nodig heeft. Een tekst voor een kaart van iemand die zelf ook rouwde.

“Zo ik niet had geloofd, dat ik het goede des HEEREN zou zien in het land der levenden, ik ware vergaan. Wacht op den HEERE, zijt sterk, en Hij zal uw hart versterken, ja, wacht op den HEERE.”

De dichter zegt eerlijk dat hij zonder geloof zou zijn vergaan. Vers 14 is een bemoediging om te wachten. Een tekst voor een nieuwjaarskaart, als het nieuwe jaar vooral een jaar van wachten en dragen lijkt.

“Want het Lam, Dat in het midden des troons is, zal hen weiden, en zal hun een Leidsman zijn tot levende fonteinen der wateren; en God zal alle tranen van hun ogen afwissen.”

Het Lam als Herder, en een God Die tranen afwist. Een tekst met vooruitzicht voor een kerstkaart: het Kind van Bethlehem is het Lam van Openbaring.

“Vrede laat Ik u, Mijn vrede geef Ik u; niet gelijkerwijs de wereld hem geeft, geef Ik hem u. Uw hart worde niet ontroerd en zij niet versaagd.”

De wereld wenst rond de feestdagen vrede en geluk. Christus geeft vrede op een andere manier, ook in een huis waar rouw is. Een goede tekst voor een kerstkaart aan een rouwende familie.

“Troost, troost Mijn volk, zal ulieder God zeggen.”

Een kort en krachtig vers: God Zelf wil dat Zijn volk getroost wordt. Wie een kaart schrijft, doet een klein deel van die opdracht. Geschikt voor een kaart bij Advent of Kerst.