Dordtse Leerregels hoofdstuk 2, artikel 9: de kerk blijft
In het kort
Dordtse Leerregels 2, artikel 9 belijdt dat de kerk blijft, omdat Gods raad om Zijn uitverkorenen te verlossen zeker wordt vervuld. Er is altijd een kerk van gelovigen die in het bloed van Christus gegrond is. Zij heeft Hem als haar Bruidegom lief, dient Hem en prijst Hem eeuwig.
De tekst van DL II,9
Deze raad, voortkomende uit de eeuwige liefde Gods tot de uitverkorenen, is van den aanbeginne der wereld tot op dezen tegenwoordigen tijd (de poorten der hel zich tevergeefs daartegen stellende) krachtiglijk vervuld geweest, en zal ook voortaan vervuld worden, alzo dat de uitverkorenen te zijner tijd tot één vergaderd zullen worden, en dat er altijd zal zijn een Kerk der gelovigen, gefundeerd in het bloed van Christus, dewelke Hem, haar Zaligmaker, die voor haar, als een bruidegom voor zijn bruid, aan het kruis Zijn leven overgegeven heeft, standvastiglijk beminne, geduriglijk diene, en hier en in alle eeuwigheid prijze.
Tekst: Dordtse Leerregels, vastgesteld door de Nationale Synode van Dordrecht (1618-1619), in de gangbare kerkboekspelling. Publiek domein. Deze tekst is ontleend aan www.dordtse-leerregels.nl.
Met artikel 9 sluit hoofdstuk 2 van de Dordtse Leerregels het onderwijs over de verzoening af. Artikel 8 sprak over de raad van God de Vader: Christus zou door Zijn dood alle uitverkorenen krachtig verlossen. Artikel 9 zegt dat die raad niet mislukt. De kerk blijft, omdat God Zijn plan uitvoert. Het artikel is één lange zin, die van het verleden via het heden naar de eeuwigheid loopt.
Een raad uit eeuwige liefde
Het artikel begint met 'Deze raad, voortkomende uit de eeuwige liefde Gods tot de uitverkorenen'. Een raad is hier een besluit of plan van God. Het woord deze wijst terug naar artikel 8. Dat besluit komt voort uit liefde, en die liefde is eeuwig. Ze begon niet pas in de tijd. Daarom rust de toekomst van de kerk niet op de trouw van mensen, maar op de trouw van God.
Krachtig vervuld door alle eeuwen
Deze raad is 'van den aanbeginne der wereld tot op dezen tegenwoordigen tijd' vervuld. Aanbeginne betekent: het allereerste begin. Al sinds het begin van de wereld heeft God een volk gehad. De raad is ook 'krachtiglijk vervuld geweest'. Krachtiglijk betekent: met kracht die werkelijk doorwerkt. God heeft Zijn plan niet half uitgevoerd.
Tussen haakjes staat: 'de poorten der hel zich tevergeefs daartegen stellende'. Hier klinkt de belofte van de Heere Jezus: "de poorten der hel zullen dezelve niet overweldigen". De poorten der hel staan voor de macht en de list van de duivel. Tevergeefs betekent: zonder resultaat. Vervolging en dwaling hebben de kerk vaak klein gemaakt, maar nooit uitgeroeid.
Tot één vergaderd
Het artikel zegt verder dat de raad 'zal ook voortaan vervuld worden'. De kerk heeft dus een toekomst. De uitverkorenen zullen 'te zijner tijd tot één vergaderd' worden. Te zijner tijd betekent: op het moment dat God heeft bepaald. Vergaderen is bijeenbrengen. Johannes schrijft dat Jezus zou sterven, "opdat Hij ook de kinderen Gods, die verstrooid waren, tot een zou vergaderen". Zij komen uit alle volken, zoals artikel 8 al zei.
De Heidelbergse Catechismus zegt in zondag 21 hetzelfde. Daar is het de Zoon van God Die Zijn gemeente vergadert, beschermt en onderhoudt, "van den beginne der wereld tot aan het einde". Beide belijdenissen zien de kerk als het werk van God Zelf.
Gegrond in het bloed van Christus
Er zal altijd zijn 'een Kerk der gelovigen, gefundeerd in het bloed van Christus'. Gefundeerd betekent: gegrondvest. De kerk staat niet op de kracht of het getal van haar leden. Haar fundament is het bloed dat Christus vergoot. Paulus spreekt over de Gemeente Gods, "welke Hij verkregen heeft door Zijn eigen bloed". Wat Christus zo duur gekocht heeft, laat Hij niet verloren gaan.
Christus als Bruidegom
Christus heeft aan het kruis Zijn leven overgegeven 'als een bruidegom voor zijn bruid'. Paulus gebruikt hetzelfde beeld: Christus heeft de Gemeente liefgehad "en Zichzelven voor haar heeft overgegeven". Een bruidegom geeft zich aan zijn eigen bruid. Zo onderstreept het artikel wat artikel 8 leerde: Christus stierf met een bepaald doel, voor Zijn gemeente.
Het artikel eindigt met het antwoord van de kerk. Zij zal Hem 'standvastiglijk beminne, geduriglijk diene, en hier en in alle eeuwigheid prijze'. Standvastiglijk betekent: trouw, zonder op te houden. Geduriglijk betekent: voortdurend. Openbaring ziet het einde al: "de bruiloft des Lams is gekomen, en Zijn vrouw heeft zichzelve bereid". Wie tot die kerk behoort, begint hier al met wat eeuwig doorgaat: de Heere liefhebben, dienen en prijzen.
Bijbelse onderbouwing
“En Ik zeg u ook, dat gij zijt Petrus, en op deze petra zal Ik Mijn gemeente bouwen, en de poorten der hel zullen dezelve niet overweldigen.”
De Heere Jezus belooft dat Hij Zijn gemeente zal bouwen en dat de poorten der hel haar niet zullen overweldigen, zoals het artikel tussen haakjes belijdt.
“Gij mannen, hebt uw eigen vrouwen lief, gelijk ook Christus de Gemeente liefgehad heeft, en Zichzelven voor haar heeft overgegeven;”
Paulus zegt dat Christus de Gemeente heeft liefgehad en Zichzelf voor haar heeft overgegeven, het beeld van bruidegom en bruid dat het artikel gebruikt.
“Laat ons blijde zijn, en vreugde bedrijven, en Hem de heerlijkheid geven; want de bruiloft des Lams is gekomen, en Zijn vrouw heeft zichzelve bereid.”
Johannes hoort de jubel over de bruiloft des Lams, het einde waarop de kerk volgens het artikel Christus in alle eeuwigheid zal prijzen.
“En niet alleen voor dat volk, maar opdat Hij ook de kinderen Gods, die verstrooid waren, tot een zou vergaderen.”
Johannes zegt dat Jezus zou sterven om de verstrooide kinderen Gods tot één te vergaderen, zoals het artikel de uitverkorenen tot één vergaderd ziet worden.
“Zo hebt dan acht op uzelven en op de gehele kudde, over dewelke u de Heilige Geest tot opzieners gesteld heeft, om de Gemeente Gods te weiden, welke Hij verkregen heeft door Zijn eigen bloed.”
Paulus noemt de Gemeente Gods verkregen door Zijn eigen bloed, en zo belijdt het artikel een kerk die gefundeerd is in het bloed van Christus.
Bijbelteksten uit de Statenvertaling.
Historische achtergrond
Dit artikel staat tegenover een gevolg van de remonstrantse leer. De remonstranten leerden dat Christus voor alle mensen de verlossing verwierf. Het hing volgens hen van de mens af of hij de genade die hem werd aangeboden, aannam of weerstond. In de eerste verwerping van hoofdstuk 2 wijst de synode een gevolg daarvan af. Volgens die leer zou de dood van Christus volkomen blijven, ook als niemand de verlossing ooit ontving.
Zo'n leer werpt volgens de synode het geloofsartikel over de algemene christelijke kerk omver. Artikel 9 stelt daartegenover dat Gods raad zeker wordt vervuld. Er is en blijft een kerk, omdat God haar vergadert.
Om over door te praten
- Welke woorden in artikel 9 laten zien dat de toekomst van de kerk rust op Gods raad en niet op mensen?
- Wat betekent het dat de kerk gefundeerd is in het bloed van Christus, en niet in haar eigen kracht of getal?
- Hoe helpt het beeld van bruidegom en bruid u om de liefde van Christus voor Zijn gemeente beter te verstaan?
- Hoe kan de belofte over de poorten der hel u troosten als de kerk om u heen klein of zwak lijkt?
- Op welke manier laat uw eigen leven iets zien van het beminnen, dienen en prijzen waarmee het artikel eindigt?