Bijbelvertalingen vergelijken: Nederlandse vertalingen naast elkaar
Nederland kent vijf veelgebruikte bijbelvertalingen: de Statenvertaling (1637), de Herziene Statenvertaling (2010), de NBV21 (2021), de Bijbel in Gewone Taal (2014) en de Willibrordvertaling. Op deze pagina zet u ze naast elkaar op kenmerken, leesbaarheid en doelgroep, ziet u hoe elke vertaling Johannes 3:16 weergeeft en ontdekt u welke vertaling het beste bij u past — te combineren met woordstudie voor maximale diepgang.
De vijf vertalingen
Statenvertaling
SVStatenvertaling (1637)
- •Concordante vertaalmethode: consequent dezelfde woordkeuze
- •Klassiek zeventiende-eeuws Nederlands
- •Zeer dicht bij de grondtekst
Herziene Statenvertaling
HSVHerziene Statenvertaling (2010)
- •Formeel-equivalente vertaalmethode
- •Gebaseerd op dezelfde grondteksten als de SV
- •Hedendaags Nederlands met behoud van theologische termen
NBV21
NBV21Nieuwe Bijbelvertaling 2021
- •Functioneel-equivalente vertaalmethode
- •Interconfessioneel: protestants, katholiek en joods
- •Aandacht voor literaire genres en stijl
NBG51
NBG51NBG51: de NBG-vertaling van 1951
- •Klassiek twintigste-eeuws Nederlands
- •Breed gebruikt in protestantse kring
- •Minder archaïsch dan de Statenvertaling
Bijbel in Gewone Taal
BGTBijbel in Gewone Taal (2014)
- •Eenvoudig, helder Nederlands (taalniveau B1)
- •Volwaardige vertaling, geen parafrase
- •Vermijdt theologisch jargon
Willibrordvertaling
WVWillibrordvertaling (1995)
- •Functioneel-equivalente vertaalmethode
- •Inclusief deuterocanonieke (katholieke) boeken
- •Standaardvertaling voor de rooms-katholieke liturgie
Welke bijbelvertalingen zijn er?
De vijf meest gebruikte Nederlandse bijbelvertalingen zijn de Statenvertaling (SV), de Herziene Statenvertaling (HSV), de NBV21, de Bijbel in Gewone Taal (BGT) en de Willibrordvertaling (WV) — de vijf vertalingen die hierboven en in de tabel hieronder naast elkaar staan. Daarnaast bestaan er nog meer soorten bijbels, elk met een eigen karakter.
Bekende voorbeelden: Het Boek (HTB), een vrije parafrase die de strekking van de tekst in vlot Nederlands weergeeft; de BasisBijbel, een hertaling in eenvoudige taal op basis van de Statenvertaling; en de Naardense Bijbel van Pieter Oussoren, die juist zo letterlijk mogelijk bij het Hebreeuws en Grieks blijft. Er is dus geen tekort aan keuze — de vraag is vooral welk vertaalprincipe en taalniveau bij uw leessituatie past.
Waarom Nederland zoveel bijbelvertalingen kent
Dat er zoveel Nederlandse bijbelvertalingen bestaan, komt niet doordat de vorige fout waren. Elke nieuwe vertaling loste een probleem op dat de vorige had achtergelaten — meestal een taalprobleem, soms een kerkelijk.
De Statenvertaling (1637) was de eerste vertaling rechtstreeks uit het Hebreeuws en Grieks, gemaakt in opdracht van de Staten-Generaal, en heeft het Nederlands drie eeuwen lang mee gevormd. Juist die ouderdom werd op den duur het bezwaar: de taal werd voor nieuwe generaties ondoorzichtig. De NBG-vertaling (1951) was het antwoord daarop, in het Nederlands van halverwege de twintigste eeuw.
Een halve eeuw later herhaalde de beweging zich, maar dan in twee richtingen tegelijk. De Nieuwe Bijbelvertaling (2004, herzien als NBV21 in 2021) koos voor natuurlijk hedendaags Nederlands en werd een interconfessioneel project. De Herziene Statenvertaling (2010) koos de andere kant op: niet opnieuw vertalen, maar de Statenvertaling zelf hertalen, zodat kerken die aan die traditie hechten mee konden. De Bijbel in Gewone Taal (2014) richtte zich weer op een ander probleem: leesbaarheid voor wie moeite heeft met lange zinnen en abstracte begrippen.
Daarnaast bestaat er een katholieke lijn, waarvan de Willibrordvertaling (1995) de bekendste is. Wie dus vraagt welke bijbelvertaling “de goede” is, stelt eigenlijk een andere vraag: welke past bij wat u ermee wilt doen. Voor voorlezen aan kinderen ligt het antwoord anders dan voor woordstudie, en voor een kerkdienst anders dan voor zelf lezen. De keuzehulp loopt die afweging met u langs.
Alle Nederlandse bijbelvertalingen op een rij
Naast de vijf vertalingen op deze pagina zijn er nog meer Nederlandse bijbelvertalingen in gebruik. Op volgorde van verschijnen zijn dit de bekendste, van oud naar nieuw:
- 1637: Statenvertaling (SV). De eerste officiële Nederlandse vertaling rechtstreeks uit de grondtalen, in opdracht van de Staten-Generaal; staat hier volledig online.
- 1939: Petrus Canisiusvertaling. Katholieke vertaling met de deuterocanonieke boeken, inmiddels vrij van auteursrecht.
- 1951: NBG-vertaling (NBG51). Van het Nederlands Bijbelgenootschap; tot 2004 de gangbare vertaling in veel protestantse kerken. Zie de NBG51.
- 1975 en 1995: Willibrordvertaling (WV). De katholieke bijbel van de Katholieke Bijbelstichting, in 2012 opnieuw uitgegeven. Zie de Willibrordvertaling.
- 1983: Groot Nieuws Bijbel. Een vertaling in eenvoudig Nederlands, herzien in 1996.
- 1988: Het Boek (HTB). Geen vertaling in strikte zin maar een vrije parafrase in vlot Nederlands.
- 2004: Nieuwe Bijbelvertaling (NBV). Interconfessioneel, in natuurlijk hedendaags Nederlands.
- 2004: Naardense Bijbel. De zeer letterlijke vertaling van Pieter Oussoren, die de woordvolgorde en herhalingen van het Hebreeuws en Grieks laat staan.
- 2010: Herziene Statenvertaling (HSV). Een hertaling van de Statenvertaling in hedendaags Nederlands. Zie de HSV.
- 2014: Bijbel in Gewone Taal (BGT). Een vertaling op taalniveau B1. Zie de Bijbel in Gewone Taal.
- 2021: NBV21. De herziene Nieuwe Bijbelvertaling en daarmee de nieuwste grote Nederlandse bijbelvertaling. Wat er in 2021 veranderde, leest u bij de nieuwe bijbelvertaling (NBV21) uitgelegd.
Daarnaast bestaat de BasisBijbel, een hertaling in eenvoudige woorden. Wie vraagt naar vijf verschillende Nederlandse bijbelvertalingen, bedoelt meestal de SV, HSV, NBV21, BGT en een van de oudere vertalingen zoals de NBG51 of de Willibrordvertaling. Die staan in de tabel hieronder naast elkaar.
Bijbelvertalingen naast elkaar
Als een parallelbijbel op één pagina: de vijf vertalingen naast elkaar op naam, jaar, leesbaarheid, traditie, doelgroep en uitgever.
| Kenmerk | SV | HSV | NBV21 | NBG51 | BGT | WV |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Volledige naam | Statenvertaling | Herziene Statenvertaling | NBV21 | NBG51 | Bijbel in Gewone Taal | Willibrordvertaling |
| Jaar | 1637 | 2010 | 2021 | 1951 | 2014 | 1995 |
| Leesbaarheid | Klassiek Nederlands | Formeel, hedendaags | Modern, vloeiend | Formeel, hedendaags | Eenvoudig, helder | Modern, vloeiend |
| Traditie | Gereformeerd / Reformatorisch | Gereformeerd / Protestants | Interconfessioneel | Protestants / klassiek Nederlands | Interconfessioneel | Katholiek |
| Doelgroep | Ervaren bijbellezers | Protestanten | Breed kerkelijk publiek | Lezers die een klassieke maar minder archaïsche vertaling dan de Statenvertaling zoeken | Beginnende bijbellezers | Katholieke gelovigen |
| Uitgever | Staten-Generaal der Verenigde Nederlanden | Jongbloed Uitgevers | Nederlands-Vlaams Bijbelgenootschap (NBG) | Nederlands Bijbelgenootschap | Nederlands-Vlaams Bijbelgenootschap (NBG) | Katholieke Bijbelstichting |
Johannes 3:16: de vertalingen naast elkaar
Een van de bekendste bijbelverzen, in elke vertaling met een eigen karakter. De Statenvertaling staat hier letterlijk; de tekst van de andere vertalingen valt onder auteursrecht, dus daarvan leest u in eigen woorden wat zij met het vers doen.
“Want alzo lief heeft God de wereld gehad, dat Hij Zijn eniggeboren Zoon gegeven heeft, opdat een iegelijk die in Hem gelooft, niet verderve, maar het eeuwige leven hebbe.”
De HSV volgt de zinsbouw van de Statenvertaling bijna woord voor woord en moderniseert alleen de oude vormen: alzo wordt zo, een iegelijk wordt ieder, en waar de Statenvertaling verderve heeft, spreekt de HSV van verloren gaan. Het woord eniggeboren en de hoofdletters bij Hij en Zijn blijven staan.
Bij de uitgever: herzienestatenvertaling.nl
De NBV21 zet God vooraan in de zin en zegt in gewoon Nederlands hoe lief Hij de wereld had. Waar de Statenvertaling eniggeboren heeft, kiest zij voor enige, en het slot spreekt van eeuwig leven zonder de oude aanvoegende wijs. Voornaamwoorden die naar God verwijzen, schrijft de NBV21 met een kleine letter.
Bij de uitgever: debijbel.nl
In dit bekende vers blijft de NBG51 dicht bij de Statenvertaling: de opening en het woord eniggeboren klinken vertrouwd. In het slot kiest zij voor verloren gaan, waar de Statenvertaling verderven heeft.
Bij de uitgever: debijbel.nl
De BGT spreekt niet over de wereld maar over de mensen, en zegt in alledaagse woorden dat God veel van hen houdt. Het vers is in twee korte zinnen gesplitst, eniggeboren is enige geworden, en waar de Statenvertaling het eeuwige leven noemt, zegt de BGT eenvoudig dat wie gelooft altijd zal leven.
Bij de uitgever: debijbel.nl
De Willibrordvertaling zegt dit vers in hedendaags Nederlands, met de nadruk op hoe groot Gods liefde voor de wereld is. Oude vormen als een iegelijk en verderve zijn vervangen door gewone woorden, en het slot spreekt zonder de aanvoegende wijs van eeuwig leven.
Bij de uitgever: Katholieke Bijbelstichting
Welke bijbelvertaling ligt het dichtst bij de grondtekst?
Van de grote Nederlandse vertalingen blijven de Statenvertaling en de Herziene Statenvertaling het dichtst bij de grondtekst: zij vertalen formeel-equivalent en volgen de structuur en woordkeuze van het Hebreeuws en Grieks zo nauwkeurig mogelijk. De Naardense Bijbel gaat daarin nog verder en vertaalt vrijwel woord voor woord, wat een uitgesproken, soms ongewoon Nederlands oplevert.
Toch betekent ‘dichtst bij de grondtekst’ niet automatisch ‘beste bijbelvertaling’. Een letterlijke vertaling bewaart de vorm van het origineel, een doeltaalgerichte vertaling zoals de NBV21 of de BGT brengt de betekenis vaak directer over. Alle hier besproken vertalingen zijn betrouwbaar en vanuit de grondteksten gemaakt; welke het beste past, hangt af van uw doel — studie, voorlezen of kennismaken. Wilt u zelf tot de grondtekst doordringen, gebruik dan woordstudie met Strong's nummers naast uw vertaling.
Welke bijbel is het meest betrouwbaar?
Alle grote Nederlandse bijbelvertalingen zijn betrouwbaar in de zin dat ze door teams van deskundigen uit de Hebreeuwse, Aramese en Griekse grondtekst zijn gemaakt en zorgvuldig zijn nagekeken. Wat mensen met betrouwbaar bedoelen, verschilt wel, en daar zitten de echte verschillen.
Welke grondtekst. De Statenvertaling en de HSV vertalen het Nieuwe Testament uit de Griekse tekst die sinds de Reformatie in gebruik was, de zogenaamde Textus Receptus. De NBV21, de BGT en de Willibrordvertaling volgen de wetenschappelijke tekstuitgaven van nu, die op oudere handschriften steunen. Daardoor staat een enkel vers in de ene bijbel wel en in de andere alleen in een voetnoot.
Hoe letterlijk. Een vertaling die de vorm van het origineel volgt, zoals de SV en de HSV, laat u zien wat er woord voor woord staat. Een vertaling die de betekenis in natuurlijk Nederlands weergeeft, zoals de NBV21, maakt al meer keuzes voor u. Parafrases als Het Boek gaan het verst; die zijn prettig om te lezen, maar minder geschikt om een tekst precies te bestuderen.
Binnen de kerken wordt verschillend gedacht over welke afweging de beste is. Een praktisch advies: leg bij een belangrijke tekst twee vertalingen van verschillend type naast elkaar. Waar ze overeenkomen, staat de betekenis vast; waar ze verschillen, weet u dat er een keuze is gemaakt.
Kies uw vertaling met een korte test
Twijfelt u welke vertaling het beste bij u past? Doe onze korte test en ontdek welke Nederlandse bijbelvertaling aansluit bij uw behoeften, achtergrond en leesvoorkeur.
Bijbelvertalingen in BijbelAssistent
Zoekt u de Statenvertaling (SV) online? In BijbelAssistent leest u de volledige Statenvertaling gratis online, met grondtekstanalyse en kruisverwijzingen. We werken eraan om meer Nederlandse vertalingen toe te voegen, zodat u dezelfde tekst straks ook in verschillende vertalingen naast elkaar kunt lezen.
Veelgestelde vragen over bijbelvertalingen
Wat is het verschil tussen de NBV21 en de HSV?
De NBV21 (Nieuwe Bijbelvertaling 2021) hanteert dynamische equivalentie: de tekst wordt vertaald naar natuurlijk, hedendaags Nederlands. De HSV (Herziene Statenvertaling) volgt formele equivalentie en blijft dichter bij de grondtekststructuur. De NBV21 leest daardoor vlotter, terwijl de HSV nauwkeuriger de oorspronkelijke zinsopbouw bewaart.
Welke bijbelvertaling is het makkelijkst te begrijpen?
De Bijbel in Gewone Taal (BGT) is speciaal ontwikkeld voor maximale leesbaarheid. Deze vertaling gebruikt eenvoudige woorden, korte zinnen en vermijdt vakjargon. Daarmee is de BGT bijzonder geschikt voor nieuwkomers, jongeren en mensen die Nederlands als tweede taal spreken.
Welke vertaling wordt het meest gebruikt in kerken?
Dat verschilt per kerkgenootschap. In reformatorische kerken is de Statenvertaling (SV) of Herziene Statenvertaling (HSV) gangbaar. De Protestantse Kerk in Nederland gebruikt vaak de NBV21. De BGT wordt veel ingezet bij catechisatie en jeugdwerk. Er is dus geen universeel antwoord — het hangt af van traditie en voorkeur.
Kan ik vertalingen naast elkaar vergelijken?
Op deze pagina vindt u een overzicht waarin de vijf Nederlandse vertalingen (SV, HSV, NBV21, BGT en WV) op kenmerken, leesbaarheid en doelgroep naast elkaar staan, en ziet u bij Johannes 3:16 wat elke vertaling met het vers doet: de Statenvertaling letterlijk, de andere vertalingen beschreven, omdat hun tekst onder auteursrecht valt. In BijbelAssistent leest u op dit moment de volledige Statenvertaling; we werken eraan om meer vertalingen toe te voegen zodat u dezelfde passage straks ook in de app naast elkaar kunt lezen.
Wat is de nieuwste bijbelvertaling?
De nieuwste grote Nederlandse bijbelvertaling is de NBV21, verschenen in 2021 als herziene versie van de Nieuwe Bijbelvertaling uit 2004. Daarvoor verschenen onder meer de Bijbel in Gewone Taal (2014) en de Herziene Statenvertaling (2010). Nieuwer is overigens niet vanzelf beter: elke vertaling heeft een eigen doel en doelgroep.
Welke bijbel is het meest betrouwbaar?
Alle grote Nederlandse vertalingen, zoals de SV, HSV, NBV21, BGT en Willibrordvertaling, zijn zorgvuldig uit de grondtekst vertaald. De verschillen zitten in de gebruikte Griekse tekst (de SV en HSV volgen de Textus Receptus, de NBV21 de wetenschappelijke tekstuitgaven) en in hoe letterlijk er vertaald is. Voor nauwkeurige studie kiezen veel lezers daarom de SV of HSV, naast een moderne vertaling.
Wat is de HTB-bijbelvertaling?
HTB is de afkorting van Het Boek, een Nederlandse bijbel uit 1988. Het Boek is geen vertaling in strikte zin maar een parafrase: de tekst geeft de strekking in vlot, hedendaags Nederlands weer, zonder zich aan de zinsbouw van het origineel te houden. Daardoor leest het makkelijk door, maar voor nauwkeurige bijbelstudie is een vertaling als de HSV of NBV21 beter.
Wat is de beste bijbelvertaling?
Er is geen vertaling die voor iedereen de beste is. Voor nauwkeurige studie kiezen veel lezers de Statenvertaling of de Herziene Statenvertaling, omdat die het dichtst bij de grondtekst blijven. Voor vlot doorlezen past de NBV21 goed, en wie eenvoudige taal zoekt, is met de Bijbel in Gewone Taal het beste af. Bepaal dus eerst uw doel (studie, voorlezen of kennismaken) en kies daar de vertaling bij. De korte keuzetest die vanaf deze pagina gelinkt is, helpt daarbij.
Ontdek meer
Bijbel online lezen
Lees alle 66 bijbelboeken in de Statenvertaling
Bijbel met uitleg
Vers-voor-vers uitleg met historische context en toepassingen
Woordstudie en concordantie
Bestudeer de Hebreeuwse en Griekse grondtekst met Strong's nummers
Bijbel in Gewone Taal
Lees de Bijbel in eenvoudig en helder Nederlands
Herziene Statenvertaling (HSV)
Alles over de HSV: bekende verzen en het verschil met de SV
Kruisverwijzingen
Ontdek verbanden tussen bijbelteksten onderling
Hoe doe je bijbelstudie?
Praktische methoden voor persoonlijke bijbelstudie
Bijbel basics
Een toegankelijke introductie voor wie begint met bijbellezen
BijbelAssistent vergelijken
Vergelijk BijbelAssistent met andere bijbel-apps en websites
Lees de Bijbel met AI-gestuurde studietools
BijbelAssistent biedt de Statenvertaling met AI-gestuurde studietools, woordstudie en kruisverwijzingen. Meer vertalingen volgen. Start gratis.