NBG51Formeel, hedendaags

NBG51: de NBG-vertaling van 1951

Protestants / klassiek Nederlands · 1951 · Nederlands Bijbelgenootschap

Over de NBG51

De NBG51, voluit de NBG-vertaling 1951, is de bijbelvertaling die het Nederlands Bijbelgenootschap in 1951 als complete Bijbel uitgaf. Het Nieuwe Testament was in 1939 al verschenen. De afkorting staat voor Nederlands Bijbelgenootschap en het jaartal; u ziet haar ook geschreven als NBG 51, NBG-vertaling of NBG 1951. De vertaling heeft decennialang een brede plaats gehad in protestantse kerken en bijbelstudie. Ze gebruikt traditioneel kerkelijk Nederlands, maar is moderner dan de Statenvertaling en daardoor voor veel lezers toegankelijker. De NBG51 is vooral waardevol voor vergelijking met zowel oudere als moderne vertalingen, omdat veel vertrouwde formuleringen in Nederlandse kerken en liedcultuur eraan ontleend zijn.

In het kort

Afkorting: NBG51
Jaar van uitgave: 1951
Uitgever: Nederlands Bijbelgenootschap
Traditie: Protestants / klassiek Nederlands
Leesbaarheid: Formeel, hedendaags
Doelgroep: Lezers die een klassieke maar minder archaïsche vertaling dan de Statenvertaling zoeken

NBG51 online lezen: waar staat de tekst?

De NBG51 is online te lezen op debijbel.nl, de bijbelsite van het Nederlands-Vlaams Bijbelgenootschap. Daar staat zij naast de NBV21, de NBV en de Bijbel in Gewone Taal, zodat u een vers in meerdere vertalingen tegelijk kunt openen. Het genootschap beheert het auteursrecht op de tekst.

Op BijbelAssistent staat de NBG51 daarom niet als volledige tekst. Wat u hier wel vindt, is de volledige Statenvertaling met uitleg per hoofdstuk, en verderop op deze pagina een beschrijving van hoe de NBG51 bekende verzen weergeeft. Wie een tekst in de NBG51 zoekt, kan hem hier opzoeken in de Statenvertaling: de hoofdstukken en verzen lopen bijna overal gelijk.

Hoe de NBG51 klinkt: Here, Gij en een donker dal

Wie de NBG51 naast de Statenvertaling legt, hoort een vertaling die op de grens van twee tijden staat. De verbuigingen van de zeventiende eeuw zijn weg, maar God wordt nog met Gij aangesproken. De Godsnaam die de Statenvertaling als HEERE weergeeft, schrijft de NBG51 als HERE; in de nieuwere vertalingen staat daar HEER.

Op sommige plaatsen kiest de NBG51 ook een andere lezing van het Hebreeuws. Het bekendste voorbeeld is Psalm 23:4, waar de Statenvertaling een dal der schaduw des doods heeft en de NBG51 spreekt van diepe duisternis. Veel vertrouwde zinnen uit liederen, trouwteksten en rouwkaarten uit de twintigste eeuw komen uit deze vertaling, wat verklaart waarom mensen haar nog steeds opzoeken.

Van NBG51 naar NBV en NBV21

In 2004 verscheen de Nieuwe Bijbelvertaling (NBV), die in veel protestantse gemeenten de plaats van de NBG51 innam. In 2021 volgde de herziene NBV21. De Herziene Statenvertaling (2010) is geen opvolger van de NBG51: zij bouwt voort op de Statenvertaling.

Voor vergelijkende bijbelstudie blijft de NBG51 waardevol, juist omdat zij tussen de Statenvertaling en de moderne vertalingen in staat. Leg een gedeelte uit de Statenvertaling, de NBG51 en de NBV21 naast elkaar, en u ziet hoe vertalers in drie eeuwen met dezelfde tekst omgingen.

Kenmerken van de NBG51

Klassiek twintigste-eeuws Nederlands

Breed gebruikt in protestantse kring

Minder archaïsch dan de Statenvertaling

Geschikt voor vergelijking met moderne vertalingen

Sterke punten

Herkenbare kerkelijke taal
Goede balans tussen traditie en leesbaarheid
Historisch belangrijk voor Nederlandse bijbelstudie
Waardevol naast SV, HSV en NBV21

Geschikt voor

Vergelijkende bijbelstudie
Lezers met voorkeur voor klassieke formuleringen
Historische en kerkelijke context
Bijbelkringen met oudere en nieuwere vertalingen

Hoe de NBG51 bekende verzen weergeeft

De tekst van de NBG51 valt onder het auteursrecht van de uitgever en staat daarom niet letterlijk op BijbelAssistent. Per vers ziet u de Statenvertaling, met daaronder in eigen woorden wat de NBG51 anders doet. De volledige NBG51 vindt u bij de uitgever: debijbel.nl.

Statenvertaling

Johannes 3:16

“Want alzo lief heeft God de wereld gehad, dat Hij Zijn eniggeboren Zoon gegeven heeft, opdat een iegelijk die in Hem gelooft, niet verderve, maar het eeuwige leven hebbe.”

NBG51

Johannes 3:16: zo vertaalt deze bijbel het vers

In dit bekende vers blijft de NBG51 dicht bij de Statenvertaling: de opening en het woord eniggeboren klinken vertrouwd. In het slot kiest zij voor verloren gaan, waar de Statenvertaling verderven heeft.

Statenvertaling

Psalm 23:1

“De HEERE is mijn Herder, mij zal niets ontbreken.”

NBG51

Psalm 23:1: zo vertaalt deze bijbel het vers

De NBG51 schrijft de Godsnaam als HERE, een vorm die tussen de HEERE van de Statenvertaling en de HEER van de nieuwere vertalingen in staat. Het tweede deel zegt in iets moderner Nederlands dat het de dichter aan niets ontbreekt.

NBG51 vergeleken met andere vertalingen

Wat de NBG51 met Johannes 3:16 doet, staat hierboven. Zo geven de andere Nederlandse bijbelvertalingen hetzelfde vers weer; alleen de Statenvertaling staat letterlijk.

SVStatenvertaling

“Want alzo lief heeft God de wereld gehad, dat Hij Zijn eniggeboren Zoon gegeven heeft, opdat een iegelijk die in Hem gelooft, niet verderve, maar het eeuwige leven hebbe.”

HSVHerziene Statenvertaling

De HSV volgt de zinsbouw van de Statenvertaling bijna woord voor woord en moderniseert alleen de oude vormen: alzo wordt zo, een iegelijk wordt ieder, en waar de Statenvertaling verderve heeft, spreekt de HSV van verloren gaan. Het woord eniggeboren en de hoofdletters bij Hij en Zijn blijven staan.

NBV21NBV21

De NBV21 zet God vooraan in de zin en zegt in gewoon Nederlands hoe lief Hij de wereld had. Waar de Statenvertaling eniggeboren heeft, kiest zij voor enige, en het slot spreekt van eeuwig leven zonder de oude aanvoegende wijs. Voornaamwoorden die naar God verwijzen, schrijft de NBV21 met een kleine letter.

BGTBijbel in Gewone Taal

De BGT spreekt niet over de wereld maar over de mensen, en zegt in alledaagse woorden dat God veel van hen houdt. Het vers is in twee korte zinnen gesplitst, eniggeboren is enige geworden, en waar de Statenvertaling het eeuwige leven noemt, zegt de BGT eenvoudig dat wie gelooft altijd zal leven.

WVWillibrordvertaling

De Willibrordvertaling zegt dit vers in hedendaags Nederlands, met de nadruk op hoe groot Gods liefde voor de wereld is. Oude vormen als een iegelijk en verderve zijn vervangen door gewone woorden, en het slot spreekt zonder de aanvoegende wijs van eeuwig leven.

Veelgestelde vragen over de NBG51

Wat betekent NBG51?

NBG51 is de afkorting van de NBG-vertaling 1951: de bijbelvertaling van het Nederlands Bijbelgenootschap die in 1951 als complete Bijbel verscheen. NBG staat voor het genootschap, 51 voor het jaar. Ook de schrijfwijzen NBG 51, NBG'51 en NBG 1951 verwijzen naar dezelfde vertaling.

Kan ik de NBG51 online lezen?

Ja, op debijbel.nl van het Nederlands-Vlaams Bijbelgenootschap, dat het auteursrecht op de vertaling heeft. Op BijbelAssistent staat de NBG51 niet als volledige tekst; hier leest u de Statenvertaling, met uitleg per hoofdstuk en dezelfde hoofdstuk- en versindeling als in de meeste NBG51-uitgaven.

Wat is het verschil tussen de NBG51 en de Statenvertaling?

De Statenvertaling (1637) volgt het Hebreeuws en Grieks zeer letterlijk in zeventiende-eeuws Nederlands. De NBG51 is drie eeuwen jonger, schrijft vlotter twintigste-eeuws Nederlands en kiest op sommige plaatsen een andere lezing, zoals de diepe duisternis in Psalm 23:4. Beide spreken God nog met Gij aan.

Begin met lezen in de Statenvertaling

De volledige tekst van de NBG51 staat vanwege het auteursrecht niet op BijbelAssistent. U kunt hier wel de complete Statenvertaling lezen, met uitleg per hoofdstuk.

Bijbel lezen in de Statenvertaling Welke vertaling past bij mij?