Bijbelteksten voor de intrede van een predikant

“Want wij prediken niet onszelven, maar Christus Jezus, den Heere; en onszelven, dat wij uw dienaars zijn om Jezus' wil.”

In één zin staat hier wat een predikant brengt (Christus) en wat hij is (dienaar van de gemeente). Een nieuwe predikant die met deze tekst begint, zegt daarmee dat de gemeente niet hem moet volgen maar Christus. Geschikt als intredetekst en als motto in de liturgie.

“Want ik heb niet voorgenomen iets te weten onder u, dan Jezus Christus, en Dien gekruisigd.”

Paulus kijkt terug op zijn komst in Korinthe en zegt wat hij zich toen voornam. Voor een intredepreek is dat een programma: de prediking zal draaien om de gekruisigde Christus. Veel predikanten kiezen deze tekst om hun dienst in één zin samen te vatten.

“Predik het woord; houd aan tijdelijk, ontijdelijk; wederleg, bestraf, vermaan in alle lankmoedigheid en leer.”

De opdracht van Paulus aan de jonge Timotheüs. Het werk is prediken, ook wanneer het niet gelegen komt, en dat met geduld. Passend als tekst voor de bevestigingspreek, die meestal door een andere predikant wordt gehouden dan de intredepreek.

“Zo heb ik dan van stonde aan tot u gezonden, en gij hebt welgedaan, dat gij hier gekomen zijt. Wij zijn dan allen nu hier tegenwoordig voor God, om te horen al hetgeen u van God bevolen is.”

Cornelius zegt tegen Petrus wat een gemeente bij een intrede kan zeggen tegen haar nieuwe predikant: wij hebben u laten komen, u bent gekomen, en nu willen wij horen wat God u heeft opgedragen. Een sterke tekst voor het woord van de kerkenraad of voor een welkomstkaart.

“En Ik zal ulieden herders geven naar Mijn hart; die zullen u weiden met wetenschap en verstand.”

De HEERE belooft Zelf herders te geven. Een gemeente die een predikant ontvangt, mag dat zien als een gave van God en niet alleen als de uitkomst van een beroepingswerk. Geschikt voor een dankgebed of als tekst op de welkomstkaart van de kerkenraad.

“Hoe liefelijk zijn op de bergen de voeten desgenen, die het goede boodschapt, die den vrede doet horen; desgenen, die goede boodschap brengt van het goede, die heil doet horen; desgenen, die tot Sion zegt: Uw God is Koning.”

Paulus citeert deze tekst in Romeinen 10 bij het zenden van predikers. De voeten van de bode zijn liefelijk om de boodschap die hij brengt. Een blijde tekst voor de opening van een intrededienst of boven het welkomstwoord van de gemeente.

“Maar wij hebben dezen schat in aarden vaten, opdat de uitnemendheid der kracht zij van God, en niet uit ons;”

De schat is het Evangelie, het vat is de dienaar, en dat vat is breekbaar. Een eerlijke tekst voor een intrede: de gemeente krijgt geen volmaakt mens, maar de kracht komt ook niet van hem. Veel gekozen voor een meditatie of als persoonlijk woord aan de predikant.

“Zo zijn wij dan gezanten van Christus wege, alsof God door ons bade; wij bidden van Christus wege: laat u met God verzoenen.”

Een gezant spreekt niet namens zichzelf maar namens zijn Koning. Deze tekst geeft weer hoe de prediking in de gereformeerde traditie gezien wordt: God Zelf bidt door de dienaar. Geschikt als intredetekst voor een predikant die de verzoening centraal wil stellen.

“En Dezelfde heeft gegeven sommigen tot apostelen, en sommigen tot profeten, en sommigen tot evangelisten, en sommigen tot herders en leraars; Tot de volmaking der heiligen, tot het werk der bediening, tot opbouwing des lichaams van Christus;”

Herders en leraars zijn een gave van de opgevaren Christus aan Zijn kerk, met een doel: de opbouw van het lichaam. Een tekst voor de bevestigingspreek die uitlegt waarom de kerk een dienaar des Woords heeft.

“Zo is dan het geloof uit het gehoor, en het gehoor door het Woord Gods.”

Kort en grondleggend: het geloof komt uit het horen van Gods Woord. Daarom is de prediking in de eredienst zo belangrijk. Een korte tekst die past op een kaart, in een kerkbode-artikel of als thema van de intredezondag.

“Alzo houde ons een ieder mens, als dienaars van Christus, en uitdelers der verborgenheden Gods. En voorts wordt in de uitdelers vereist, dat elk getrouw bevonden worde.”

Paulus vraagt de gemeente hoe zij haar voorgangers moet zien: als dienaars en uitdelers. Van een uitdeler wordt maar één ding gevraagd, trouw. Een tekst die zowel de predikant als de gemeente aanspreekt en daarom geschikt is voor de bevestigingsdienst.

“Troost, troost Mijn volk, zal ulieder God zeggen.”

Het begin van het troostboek van Jesaja: God geeft de opdracht om Zijn volk te troosten. Voor een predikant die in een gemeente komt die een moeilijke tijd achter zich heeft, bijvoorbeeld een lange vacature, is dit een passende intredetekst.

“Want ik schaam mij des Evangelies van Christus niet; want het is een kracht Gods tot zaligheid een iegelijk, die gelooft, eerst den Jood, en ook den Griek.”

Paulus schrijft dit aan een gemeente die hij nog nooit bezocht had en wilde komen bezoeken. Dat maakt de tekst geschikt voor een intrede: de nieuwe predikant zegt waarmee hij komt en waarom hij zich daar niet voor schaamt.

“Maar de HEERE zeide tot mij: Zeg niet: Ik ben jong; want overal, waarhenen Ik u zenden zal, zult gij gaan, en alles, wat Ik u gebieden zal, zult gij spreken. Vrees niet voor hun aangezicht, want Ik ben met u, om u te redden, spreekt de HEERE.”

Jeremia wierp zijn jeugd op als bezwaar; de HEERE veegde dat weg met een belofte. Een geliefde tekst voor een jonge predikant in zijn eerste gemeente, en een kaarttekst van ouders of studiegenoten.

“En nu ga henen, en Ik zal met uw mond zijn, en zal u leren, wat gij spreken zult.”

Mozes zei dat hij niet welsprekend was. Het antwoord is geen belofte van welsprekendheid, maar van Gods aanwezigheid bij het spreken. Een korte, persoonlijke tekst voor een predikant die opziet tegen de kansel.

“En ik was bij ulieden in zwakheid, en in vreze, en in vele beving.”

Zelfs Paulus kwam in Korinthe aan met vrees en beving. Een predikant die deze tekst in zijn intredepreek noemt, laat de gemeente weten dat hij het niet in eigen kracht doet. Hij hoort bij 1 Korinthe 2:2 in de kernteksten en kan samen daarmee gelezen worden.

“Dezen wel een reuk des doods ten dode; maar genen een reuk des levens ten leven. En wie is tot deze dingen bekwaam?”

De prediking heeft gevolgen voor leven en dood. Paulus stelt de vraag die elke dienaar kent: wie is hiertoe bekwaam? Het antwoord volgt in hoofdstuk 3: onze bekwaamheid is uit God. Een tekst voor een ernstige intredepreek.

“Niemand verachte uw jonkheid, maar zijt een voorbeeld der gelovigen in woord, in wandel, in liefde, in den geest, in geloof, in reinheid.”

Een woord aan een jonge voorganger, met een opdracht erbij: wees een voorbeeld. Passend voor een kandidaat die net beroepbaar is gesteld en zijn eerste gemeente ingaat, bijvoorbeeld op een kaart van de opleiding of van de oude gemeente.

“Daarna hoorde ik de stem des Heeren, dewelke zeide: Wien zal Ik zenden, en wie zal voor Ons henengaan? Toen zeide ik: Zie, hier ben ik, zend mij henen.”

Jesaja antwoordt pas nadat hij zijn onreinheid heeft beleden en verzoening heeft ontvangen. Wie deze tekst als intredetekst kiest, kan dat verband laten meeklinken: de bereidheid komt voort uit genade.

“Want indien ik het Evangelie verkondige, het is mij geen roem; want de nood is mij opgelegd. En wee mij, indien ik het Evangelie niet verkondig!”

Prediken is voor Paulus geen keuze om roem mee te verdienen, maar een opgelegde noodzaak. Een tekst die het innerlijke van de roeping verwoordt, geschikt voor de intredepreek of voor een persoonlijke terugblik op de weg naar het ambt.

“Ik ben de goede Herder; de goede herder stelt zijn leven voor de schapen.”

Christus is de goede Herder; elke predikant is herder in Zijn dienst. Een korte tekst die het herderschap van de dienaar onder dat van Christus plaatst. Geschikt als opschrift van een liturgie of als tekst op de welkomstkaart.

“Toen zij dan het middagmaal gehouden hadden, zeide Jezus tot Simon Petrus: Simon, zoon van Jonas, hebt gij Mij liever dan dezen? Hij zeide tot Hem: Ja, Heere! Gij weet, dat ik U liefheb. Hij zeide tot hem: Weid Mijn lammeren.”

De eerste van de drie vragen aan Petrus, met de opdracht om de lammeren te weiden. Een predikant krijgt ook de jongsten van de gemeente toevertrouwd, in catechisatie en kinderwerk. Een tekst voor een meditatie of een persoonlijke kaart.

“Gij nu, o mensenkind! Ik heb u tot een wachter gesteld over het huis Israëls; zo zult gij het woord uit Mijn mond horen, en hen van Mijnentwege waarschuwen.”

Het beeld van de wachter die de bazuin blaast: wie waarschuwt, doet dat met het woord uit Gods mond, niet met eigen woorden. Een ernstige tekst voor een bevestigingspreek die de verantwoordelijkheid van de dienaar benadrukt.

“Heb acht op uzelven en op de leer; volhard daarin; want dat doende, zult gij en uzelven behouden, en die u horen.”

Paulus noemt de volgorde: eerst uzelf, dan de leer. De predikant is niet alleen verkondiger maar ook zelf hoorder van het Woord. Een tekst die collega-predikanten vaak meegeven bij de bevestiging.

“Benaarstig u, om uzelven Gode beproefd voor te stellen, een arbeider, die niet beschaamd wordt, die het Woord der waarheid recht snijdt.”

Recht snijden van het Woord vraagt studie en zorgvuldigheid. Een passende tekst om de week van de predikant in te vatten: de preek wordt voorbereid voor God, niet voor de goedkeuring van de hoorders. Geschikt als persoonlijke tekst of in een kaart van de theologische opleiding.

“Gezegend zij hij, die daar komt in den Naam des HEEREN! Wij zegenen ulieden uit het huis des HEEREN.”

Een begroeting uit het huis des HEEREN voor wie in Zijn Naam komt. Als welkomstwoord op een kaart van de gemeente is deze tekst bijna vanzelfsprekend, en in de dienst kan hij ook gezongen worden.

“En van Paulus werd in den nacht een gezicht gezien: er was een Macedonisch man staande, die hem bad en zeide: Kom over in Macedonië, en help ons.”

Een gemeente die een predikant beroept, roept in zekere zin wat de Macedonische man riep: kom over en help ons. Een tekst die past bij een intrede na een lange vacature, in het welkomstwoord of in de kerkbode.

“Biddende meteen ook voor ons, dat God ons de deur des Woords opene, om te spreken de verborgenheid van Christus, om welke ik ook gebonden ben;”

Paulus vraagt niet om een gemakkelijk leven, maar om een open deur voor het Woord. Een gemeente kan deze tekst op de kaart zetten met de belofte dat zij hierom zal bidden.

“Voorts, broeders, bidt voor ons, opdat het Woord des Heeren zijn loop hebbe, en verheerlijkt worde, gelijk ook bij u;”

Een tweede gebedsvraag van Paulus, gericht op de voortgang van het Woord. Geschikt voor de voorbede in de intrededienst of voor de kerkbode, waarin de gemeente wordt opgeroepen voor de nieuwe predikant te bidden.

“Alzo zal Mijn woord, dat uit Mijn mond uitgaat, ook zijn, het zal niet ledig tot Mij wederkeren; maar het zal doen, hetgeen Mij behaagt, en het zal voorspoedig zijn in hetgeen, waartoe Ik het zende.”

Een belofte over de vrucht van de prediking die niet afhangt van de prediker. Een bemoedigende tekst op een kaart aan een predikant, en een goed slot voor het welkomstwoord van de kerkenraad.

“De HEERE zegene u, en behoede u! De HEERE doe Zijn aangezicht over u lichten, en zij u genadig! De HEERE verheffe Zijn aangezicht over u, en geve u vrede!”

De priesterlijke zegen van Aäron. Als zegenwens op een welkomstkaart voor de predikant en zijn gezin is deze tekst warm en volledig, en hij past ook in het slotwoord van een intrededienst.