Gebed voor de Nieuwe Dag

De kern van dit gebed is één zin: "Ik geef deze dag aan U." Dat klinkt vroom, maar het wordt pas iets als u benoemt wát u geeft. Noem daarom drie dingen bij name: de afspraak waarvan u de uitkomst niet in de hand hebt, de zaak waar u zich zorgen over maakt, en de taak waarvan u weet dat u haar liever uitstelt.

De Bijbel gebruikt daarvoor een lichamelijk beeld: wentelen, zoals u een steen wegrolt die u niet kunt tillen. "Wentel uw werken op den HEERE, en uw gedachten zullen bevestigd worden" (Spreuken 16:3), en in de psalmen: "Wentel uw weg op den HEERE, en vertrouw op Hem; Hij zal het maken" (Psalm 37:5). Er staat niet dat de last verdwijnt, maar dat u hem niet alleen draagt.

Overgave is daarmee geen passiviteit. U geeft de uitkomst uit handen, niet het werk. Wie bidt om een goed gesprek, bereidt het gesprek gewoon voor. Wie zijn zorgen bij God neerlegt, mag daarna nog steeds een afspraak maken of hulp vragen. Het gebed haalt de spanning uit de vraag of het van u afhangt.

Jezus voegt daar een grens aan toe die precies bij de ochtend past: "Zijt dan niet bezorgd tegen den morgen; want de morgen zal voor het zijne zorgen; elke dag heeft genoeg aan zijn zelfs kwaad" (Mattheüs 6:34). Bid dus voor vandaag, niet voor de hele week. Eén dag tegelijk is geen bescheiden gebed, het is het gebed dat u geleerd wordt.

Naast dank en overgave staat in dit gebed de vraag om leiding. Het is de oudste ochtendvraag van de Bijbel: "HEERE! maak mij Uw wegen bekend, leer mij Uw paden. Leid mij in Uw waarheid, en leer mij ... U verwacht ik den gansen dag" (Psalm 25:4-5). Merk op dat de dichter niet om een teken vraagt, maar om onderwijs.

Praktisch betekent dat: leg één concrete beslissing van vandaag voor. Niet "leid mij in alles", maar "laat mij vanmiddag het juiste zeggen tegen mijn collega" of "geef mij helderheid over de brief die ik moet schrijven". Een gebed dat concreet is, merkt u ook op als het beantwoord wordt.

Leiding komt in de Bijbel zelden als een stem en meestal als een weg die begaanbaar blijkt: een deur die opengaat, een raad van iemand anders, een gedeelte uit de Schrift dat blijft hangen. Daarom hoort bij dit gebed het voornemen om vandaag te letten op wat er gebeurt, in plaats van te wachten op zekerheid vooraf.

Binnen de kerken wordt verschillend gedacht over hoe stellig u leiding mag verwachten. Wat de tradities delen, is de nuchterheid van Psalm 25: wie om leiding bidt, vraagt in de eerste plaats om zelf gevormd te worden, niet om een blauwdruk voor de dag.

Niet elke dag begint met verwachting. Er zijn ochtenden waarop u wakker wordt en meteen weet: hier zie ik tegenop. Een uitslag, een begrafenis, een gesprek, of gewoon de zoveelste dag van een ziekte die maar niet overgaat. Een gebed voor de nieuwe dag mag dan eerlijk klein zijn.

Bid bijvoorbeeld: "Heere, ik zie tegen deze dag op. Ik vraag U niet om enthousiasme, wel om kracht voor het eerste uur. Ga met mij mee tot vanavond. Amen." Meer hoeft het niet te zijn. Het is geen zwakker gebed dan een lofprijzing; het is het gebed dat bij deze ochtend past.

Het is goed om te weten waar de bekendste ochtendtekst vandaan komt. "Zij zijn allen morgen nieuw, Uw trouw is groot" (Klaagliederen 3:23) staat midden in een boek vol klaagliederen, geschreven na de verwoesting van Jeruzalem. De regel is geen opgewekte spreuk, maar iets wat iemand tegen zichzelf zegt terwijl alles in puin ligt: "Dit zal ik mij ter harte nemen, daarom zal ik hopen" (vers 21).

Dat maakt de tekst juist bruikbaar op een zware ochtend. Vlak erna staat: "Het is goed, dat men hope, en stille zij op het heil des HEEREN" (vers 26). Wachten en stil zijn wordt hier goed genoemd. Wie vanmorgen niet verder komt dan opstaan en ademhalen, bidt daarmee al mee.

Wat u elke ochtend bidt, keert op grotere schaal terug bij elk nieuw begin: aan het begin van de week, na een verhuizing, bij een nieuwe baan of op oudejaarsavond. De vorm is telkens dezelfde - dank voor wat achter ligt, overgave van wat komt, vraag om leiding - alleen de tijdsduur verschilt.

Dat is een reden om dit gebed niet alleen ’s ochtends te gebruiken. Wie op maandagmorgen de hele week overgeeft, hoeft dinsdag niet opnieuw te beginnen; wie in januari het jaar in Gods handen legt, mag daar in maart aan terugdenken. Op deze site staan daarvoor apart het gebed voor een nieuwe week en het gebed voor het nieuwe jaar.

Houd de dagelijkse variant klein. Een gebed dat elke ochtend een kwartier vraagt, houdt niemand vol; een gebed van twee minuten wel. Twee minuten zijn genoeg voor drie zinnen: één van dank, één van overgave, één met een naam of een taak erin.

En mist u een ochtend, begin dan de volgende dag gewoon opnieuw zonder in te halen. De tekst die onder dit gebed ligt, belooft niet dat u trouw bent, maar dat Gods barmhartigheden dat zijn - elke morgen weer.